Saints & Scientists · વાર્તા સંગ્રહ
ગોરા કુંભાર ઘડા તપાસે છે
ગોરા કુંભાર વિઠ્ઠલનું નામ ગાય છે અને દરેક ઘડો પૂરો પાક્યો છે કે નહીં તે જોવા ટકોરે છે. સંતો ભેગા થાય છે, ત્યારે રમતિયાળ મુક્તાબાઈ પૂછે છે કે તેમાંથી કોણ પૂરો પાકેલો છે.
વાર્તાની શીખ: સાચી ભક્તિ એટલે સૌમાં ભગવાનને જોવા.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- ગોરા કુંભાર, મુક્તાબાઈ, નામદેવ
- સ્રોત ગ્રંથ
- મહારાષ્ટ્રની વારકરી પરંપરા (ગોરા કુંભાર, નામદેવ અને મુક્તાબાઈ)
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 5–10 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
ગોરા કુંભાર મહારાષ્ટ્રના તેરના કુંભાર-સંત હતા અને જ્ઞાનેશ્વર, નામદેવ અને મુક્તાબાઈના વારકરી મંડળનો ભાગ હતા; 'ઘડા તપાસવાની' વાત મહીપતિના ભક્તવિજયમાં કહેવાઈ છે અને મરાઠી અભંગોમાં ગવાય છે, અને વારકરીઓ પંઢરપુરની વારીમાં આ સંતોને યાદ કરે છે. તેનું આકર્ષણ તેના કેન્દ્રમાંનું ઘરગથ્થુ ચિત્ર છે: એક કુંભાર જેમ ઘડા ટકોરે તેમ દરેક સંતના માથે ટકોરે છે, અને હસીને કહે છે કે એક યુવાન ભક્ત 'હજુ થોડો કાચો' છે. વિસોબા ખેચર પાસેથી નામદેવને મળેલો પાઠ, કે ભગવાન પથ્થર, નદી, માટી અને દરેક ચહેરામાં છે, તેમાંથી જ આવે છે. ધીરજવાળા ચાકડા પર ધીમે ધીમે મજબૂત થતા દિલનું ચિત્ર બાળકના વિકાસના મહિનાઓ સાથે હૂંફથી વાત કરે છે.
આ વાર્તા બતાવે છે કે ભઠ્ઠીમાંની માટીની જેમ, સમજદાર બનવામાં સમય લાગે છે, અને એક કોમળ, પ્રામાણિક શબ્દ કોઈને મોટા થવામાં મદદ કરી શકે છે. તેમાં વારકરી ઉપદેશ પણ છે કે ઈશ્વર ફક્ત એક જગ્યાએ નથી, પણ બધે અને સૌમાં છે.
ગોરા માટે માટી, ચાકડો અને ગીત, બધું એક જ પ્રાર્થના હતું.
મહારાષ્ટ્રમાં, ધીમી વહેતી નદીને કિનારે આવેલા તેર ગામમાં, ગોરા નામનો એક કુંભાર રહેતો હતો. સૌ તેને ગોરા કુંભાર કહેતા.
રોજ સવારે તે નદીકિનારે જઈને નરમ, ઠંડી માટી ભેગી કરતો. તે ટોપલીઓમાં ભરીને ઘરે લાવતો, અને માટીમાંથી વરસાદ અને ધરતીની સુગંધ આવતી.
પછી ગોરા ઉઘાડા પગે માટીમાં ઊતરતો અને ગોળ ગોળ ફરીને તેને ખૂંદતો, ત્યાં સુધી કે તે માખણ જેવી સુંવાળી થઈ જાય. કામ કરતાં કરતાં તે પંઢરપુરના શ્યામ પ્રભુ વિઠ્ઠલનું નામ ગાતો.
"વિઠ્ઠલ, વિઠ્ઠલ," તે ગાતો, અને તેના પગ તાલ આપતા. ગોરા માટે માટી, ચાકડો અને ગીત, બધું એક જ પ્રાર્થના હતું.
માટી તૈયાર થાય ત્યારે તે તેને ચાકડા પર મૂકતો. તેના ધીરજવાળા હાથ નીચે તેમાંથી ઘડા, દીવા અને પાણીનાં માટલાં ઊભાં થતાં, દરેક ગોળ અને સાચું. તે તેને ભઠ્ઠીમાં મૂકતો, અને આખી રાત આગ કેસરી ઝળહળતી, જ્યારે ગોરા તેની પાસે ધીમે ધીમે ગણગણતો સૂઈ જતો.
ગોરા પાસે થાપટણી નામનું લાકડાનું ચપટું થાપણું હતું. તેનાથી તે દરેક તૈયાર ઘડાને ટકોરતો. ટક, ટક, ટક. સારી રીતે પાકેલો ઘડો નાની ઘંટડીની જેમ સાફ રણકતો. જે ઘડો હજુ તૈયાર ન હોય, તે ફક્ત બોદો અવાજ કરતો.
એક દિવસ ઘણા સંતો ભેગા થયા. ત્યાં જ્ઞાનેશ્વર હતા, પોતાની બહેન મુક્તાબાઈ અને ભાઈઓ સાથે. યુવાન નામદેવ ત્યાં હતા, જે વિઠ્ઠલને એવો પ્રેમ કરતા જેવો બાળક માને કરે. અને વૃદ્ધ ગોરા કુંભાર તેમની વચ્ચે હસતા બેઠા હતા.
મુક્તાબાઈને એક રમતિયાળ વિચાર આવ્યો. તેણે ગોરા તરફ ફરીને કહ્યું, "ગોરા કાકા, તમે ઘડા તપાસતાં જાણો છો. કહો, આમાંથી કયા ઘડા પૂરા પાકેલા છે?"
સૌ ધીમેથી હસ્યા, કારણ કે તે જાણતા હતા કે તે તેમની વાત કરે છે. ગોરાએ પોતાનું લાકડાનું થાપણું ઉપાડ્યું.
તે એક સંત પાસેથી બીજા પાસે ગયા, દરેકના માથે ધીમેથી ટકોરતા. ટક, ટક. "આ ઘડો પાકેલો છે," તેમણે આંખ મીંચકારતાં કહ્યું. ટક, ટક. "આ પણ."
સંતોએ માથાં નમાવ્યાં અને સ્મિત કર્યું. દરેક શાંતિથી કુંભારના થાપણાની રાહ જોતા હતા.
પછી ગોરા નામદેવ પાસે આવ્યા. ટક, ટક. તેમણે સાંભળ્યું. ફરી ટક, ટક. "હમ્મ," ગોરાએ પ્રેમથી કહ્યું. "આ ઘડો હજુ થોડો કાચો છે. હજુ પૂરો પાક્યો નથી."
નામદેવના ગાલ ગરમ થઈ ગયા. "એવું કેવી રીતે બને?" તેમણે વિચાર્યું. "વિઠ્ઠલ પોતે મારી સાથે વાત કરે છે અને મારા હાથે જમે છે."
તે ઉતાવળે પંઢરપુર ગયા અને વિઠ્ઠલ સામે ઊભા રહ્યા. "પ્રભુ," તેમણે કહ્યું, "તેમણે મને કાચો કહ્યો. શું એ સાચું છે?"
વિઠ્ઠલે ખૂબ વહાલથી સ્મિત કર્યું. "ગોરા સાચું કહે છે, મારા બાળક. તું મને આ મંદિરમાં, આ એક રૂપમાં પ્રેમ કરે છે. પણ તેં હજુ મને બધે નથી જોયો. વિસોબા ખેચર પાસે જા. તે તને શીખવશે."
તેથી નામદેવ વિસોબાને શોધવા નીકળ્યા. તેમણે તેમને એક જૂના શિવમંદિરમાં આરામ કરતા જોયા, તેમના પગ શિવલિંગ પર મૂકેલા હતા. મંદિર ઠંડું અને શાંત હતું, અને ખૂણામાં તેલનો નાનો દીવો ટમટમતો હતો.
નામદેવ ચોંકી ગયા. "મહારાજ, તમારા પગ ભગવાન પર છે!"
વિસોબાએ નરમાશથી જવાબ આપ્યો, "હું વૃદ્ધ અને થાકેલો છું, બાળક. કૃપા કરીને મારા પગ ઉપાડો અને ત્યાં મૂકો જ્યાં ભગવાન નથી."
નામદેવે વૃદ્ધના પગ ઉપાડ્યા અને બીજી જગ્યાએ મૂક્યા. પણ ત્યાં પણ તેમની નીચે લિંગ પ્રગટ થયું. તે જ્યાં પણ પગ મૂકે, ત્યાં પ્રભુ પહેલેથી હાજર હતા.
ધીમે ધીમે નામદેવ સમજ્યા. વિઠ્ઠલ ફક્ત પંઢરપુરમાં જ નહોતા. તે પથ્થરમાં અને નદીમાં હતા, કુંભારની માટીમાં, નામદેવ જે પણ ચહેરાને મળે એ દરેકમાં.
નામદેવ પાછા આવ્યા ત્યારે તેમનું દિલ શાંત અને વિશાળ હતું. ગોરાએ ફરી એક વાર તેમના માથે ટકોર્યું. ટક, ટક. તે ઘંટડીની જેમ સાફ રણક્યું. "હવે આ ઘડો પૂરો પાક્યો છે," ગોરાએ હસતાં કહ્યું.
અને સંતોએ મોડી સાંજ સુધી સાથે મળીને ભજન ગાયાં, જ્યારે નદી કુંભારના ગામ પાસેથી ધીમે ધીમે વહેતી રહી. ગોરા પોતાના ચાકડા, માટી અને ગીત પાસે ઘરે ગયા, અને બીજી સવારે પહેલાંની જેમ જ પોતાના નવા ઘડા ટકોર્યા, ટક, ટક, ટક.
નાનકડા, તારું દિલ ધીરજવાળા ચાકડા પરના ઘડાની જેમ ધીમે ધીમે અને કોમળતાથી મોટું થાય, ત્યાં સુધી કે તે સૌ માટેના પ્રેમથી સાફ રણકે.
સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
આજે કોઈ સામાન્ય જગ્યાએ તમને કંઈક પવિત્ર ક્યાં દેખાયું?
સંકલ્પ: હું ધીરજથી મોટી થઈ રહી છું, અને મારો પ્રેમ દરરોજ પાકી રહ્યો છે.
આશીર્વાદ: મારા નાનકડા, તું જ્યાં જુએ ત્યાં તને ભલાઈ દેખાય.
પાત્રો
- ગોરા કુંભાર
- — તેરના ગાતા કુંભાર-સંત.
- મુક્તાબાઈ
- — ચતુર સવાલવાળી એક રમતિયાળ યુવાન સંત.
- નામદેવ
- — બધે ભગવાનને જોતાં શીખતા યુવાન ભક્ત.
બોધ
સાચી ભક્તિ એટલે સૌમાં ભગવાનને જોવા.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, કોમળ હાથમાંના ઘડાની જેમ, તને પ્રેમથી ઘડવામાં આવી રહ્યું છે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
ગોરા પોતાના ઘડા કેમ ટકોરતા?
સ્રોત: મહારાષ્ટ્રની વારકરી પરંપરા (ગોરા કુંભાર, નામદેવ અને મુક્તાબાઈ)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ગોરા કુંભાર ઘડા તપાસે છે વાર્તા શું શીખવે છે?
આ વાર્તા બતાવે છે કે ભઠ્ઠીમાંની માટીની જેમ, સમજદાર બનવામાં સમય લાગે છે, અને એક કોમળ, પ્રામાણિક શબ્દ કોઈને મોટા થવામાં મદદ કરી શકે છે. તેમાં વારકરી ઉપદેશ પણ છે કે ઈશ્વર ફક્ત એક જગ્યાએ નથી, પણ બધે અને સૌમાં છે.