Ramayana · વાર્તા સંગ્રહ
હનુમાનની ચપટી
રામનો પરિવાર દરેક નાની સેવા વહેંચી લે છે, અને હનુમાન માટે કંઈ બાકી રહેતું નથી. હનુમાનને એક સેવા બાકી મળે છે: રામ બગાસું ખાય ત્યારે ચપટી વગાડવી.
વાર્તાની શીખ: પ્રેમ આપણે બીજા માટે કરીએ છીએ એ સૌથી નાની વાતોમાં વસે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- હનુમાન, રામ, સીતા
- સ્રોત ગ્રંથ
- રામાયણ
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: રામાયણ · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
હનુમાનની ચપટી સેવા, એટલે રામ બગાસું ખાય ત્યારે ચપટી વગાડવાની સેવા, વાલ્મીકિ રામાયણમાંથી નહીં પણ રામાયણની લોકપ્રિય લોકપરંપરામાંથી આવે છે, અને ઉત્તર ભારતની કથાઓ અને રામનવમીની વાર્તાઓમાં તે ખૂબ પ્રિય છે. અયોધ્યામાં પાછાં આવીને સીતા અને ભાઈઓ દરેક નાની સેવા અંદરોઅંદર વહેંચી લે છે અને યાદીમાં હનુમાનનું નામ રહેતું નથી. હનુમાનની મોટા ભાગની વાર્તાઓ મોટા કૂદકા અને મહાન બળની ઉજવણી કરે છે; આ વાર્તા એટલે જ મીઠી છે કે તેમની ભક્તિ સૌથી નાનું કામ શોધી લે છે, જે તેમને આખો દિવસ રામની બાજુમાં રાખે છે. ગર્ભાવસ્થા માટે, આ એક રમતિયાળ યાદ છે કે પ્રેમ નાની, સતત કાળજીમાં દેખાય છે.
હનુમાનનો આનંદ મોટાં નહીં, પણ નાનાં, પ્રેમભર્યાં કામોમાંથી આવતો. તમારા બાળક માટેની તમારી રોજની કાળજી પણ એટલી જ કીમતી છે.
આ મારી એકમાત્ર સેવા છે, અને મને તે ખૂબ ગમે છે.
હનુમાન સોનેરી ચહેરો, લાંબી વળેલી પૂંછડી અને ભગવાન રામ માટે પ્રેમથી ભરેલા હૃદયવાળા વાનર વીર હતા. લંકાનું મોટું સાહસ પૂરું થયા પછી, તે રામ સાથે અયોધ્યા નગરમાં ઘરે આવ્યા. દરરોજ તે રામની નજીક રહેતા, બસ તેમની પાસે રહીને ખુશ, ગમે તે કામમાં મદદ કરવા તૈયાર.
પણ મહેલમાં રામના નાના ભાઈઓને થોડી ચિંતા હતી. ભરત, કોમળ ભાઈ જેમણે રામની ગેરહાજરીમાં અયોધ્યા સંભાળ્યું હતું, અને શત્રુઘ્ન, આનંદી સ્મિતવાળા સૌથી નાના ભાઈ, પણ રામની સેવા કરવા માંગતા હતા. રામનાં પ્રેમાળ પત્ની સીતા, અને તેમના વફાદાર ભાઈ લક્ષ્મણ, પણ પોતાનો ભાગ ઇચ્છતાં હતાં. છતાં હનુમાન હંમેશા પવનની જેમ ઝડપથી પહેલાં પહોંચી જતા.
એટલે એક સાંજે પરિવાર સાથે બેઠો અને એક યાદી બનાવી. તેમાં તેમણે રામની દરેક નાની સેવા લખી: પાણી લાવવું, પંખો નાખવો, તેમની પાદુકા મૂકવી, તાજાં ફૂલ ગોઠવવાં, તેમનું ભોજન તૈયાર કરવું. તેમણે એક એક કામ અંદરોઅંદર વહેંચી લીધું. "લો," તેમણે હસીને કહ્યું. "હવે બધાને પોતાનો પ્રેમ બતાવવાનો વારો મળશે."
બીજી સવારે તેમણે રામને યાદી બતાવી, અને રામે પ્રેમથી માથું હલાવ્યું. પછી હનુમાન કૂદતા અંદર આવ્યા, તેમની પૂંછડી ખુશીથી હલતી હતી. તેમણે યાદી જોઈ, અને ફરી જોઈ. તેમનું નામ ક્યાંય નહોતું. દરેક કામ પહેલેથી લેવાઈ ગયું હતું. હનુમાનનો ચહેરો શાંત થઈ ગયો, અને તેમની પૂંછડી થોડી નમી ગઈ.
"મારા માટે કંઈ જ બાકી નથી?" તેમણે ધીમેથી પૂછ્યું. સીતાને થોડું દુઃખ થયું, પણ તેમણે કહ્યું, "જો, હનુમાન, દરેક સેવા યાદીમાં છે. અમે ભૂલી ગયા હોઈએ એવી કોઈ સેવા તું શોધી શકે, તો જ કંઈ બાકી છે." હનુમાન ઠંડી જમીન પર બેઠા અને દાઢી પર હાથ મૂકીને ખૂબ વિચાર્યું. પછી તેમની આંખો બે નાના દીવાની જેમ ચમકી ઊઠી.
"જ્યારે કોઈ બગાસું ખાય," હનુમાને કહ્યું, "ત્યારે કોઈએ બગાસાને આશીર્વાદ આપવા ચપટી વગાડવી જોઈએ. એ તમારી યાદીમાં છે?" બધાએ યાદી જોઈ અને હસી પડ્યા. કોઈએ એ વિચાર્યું જ નહોતું. "ના," સીતાએ હસીને કહ્યું. "એ તો નથી." એટલે રામે કહ્યું, "તો એ સેવા તારી, હનુમાન."
એ ક્ષણથી હનુમાને ક્યારેય રામનો સાથ છોડ્યો નહીં. રામ મંત્રીઓને મળતા ત્યારે તે તેમના ચરણ પાસે બેસતા. બગીચામાં તેમની બાજુમાં ચાલતા. બપોરે અને રાત્રે જમતી વખતે તેમને ધ્યાનથી જોતા. જ્યારે પણ રામ નાનું બગાસું ખાવા મોં ખોલતા, ચપટી! હનુમાનની આંગળીઓ ઝડપથી અને ઉમંગથી વાગતી. રામ દર વખતે હસતા.
રાત પડી, રામ આરામ કરવા પોતાના ઓરડામાં ગયા, અને હનુમાન દરવાજાની બહાર જ બેસી ગયા. તેમણે આંખો પહોળી ખુલ્લી રાખી અને આંગળીઓ તૈયાર. પછી ખૂબ ધીમેથી, તે અટક્યા વગર ફરી ફરી ચપટી વગાડવા લાગ્યા. "રામ ઊંઘમાં બગાસું ખાય તો," તેમણે વિચાર્યું, "મારે એ ચૂકવું ન જોઈએ." ચપટી વગાડતાં તે હસતા, અને ધીમેથી રામનું નામ ગણગણતા.
ઓરડાની અંદર કંઈક વિચિત્ર થયું. હનુમાન ચપટી વગાડતા રહ્યા એટલે રામ ફરી ફરી બગાસાં ખાતા રહ્યા, અને અટકી શક્યા નહીં. સીતાને ચિંતા થઈ અને તેમણે પરિવારને બોલાવ્યો. ભરત, લક્ષ્મણ અને શત્રુઘ્ન દોડીને આવ્યા, અને બધા વિચારવા લાગ્યા કે શું કરવું. છેવટે તેમને દરવાજાની બહાર બેઠેલા હનુમાન યાદ આવ્યા.
તેમણે દરવાજો ખોલ્યો, અને ત્યાં હનુમાન હજી હસતા હસતા ચપટી વગાડતા બેઠા હતા. "હનુમાન," સીતાએ કોમળતાથી કહ્યું, "રામ જાગતા પણ નથી, તો તું ચપટી કેમ વગાડે છે?" હનુમાને ચમકતી આંખે ઉપર જોયું. "કારણ કે હું એક પણ બગાસું ચૂકવા નહોતો માંગતો," તેમણે કહ્યું. "આ મારી એકમાત્ર સેવા છે, અને મને તે ખૂબ ગમે છે."
સીતાની આંખોમાં ખુશીનાં આંસુ આવી ગયાં. તે સમજ્યાં કે હનુમાનને કોઈ મોટું કામ કે મોટું પદ નહોતું જોઈતું. તેમને ફક્ત રામની પાસે રહેવું હતું અને દરેક નાની ક્ષણમાં તેમને પ્રેમ કરવો હતો. "વહાલા હનુમાન," તેમણે કહ્યું, "તું તને ગમે તે દરેક રીતે રામની સેવા કરી શકે છે. અમે યાદી ફાડી નાખીશું." હનુમાને ચપટી વગાડવાનું બંધ કર્યું, અને રામ છેવટે શાંતિથી, સપનામાં હસતા સૂઈ ગયા.
દરવાજાની બહાર, હનુમાને પોતાની પૂંછડી પોતાની ફરતે વીંટાળી અને દીવાલને અઢેલીને બેઠા. મહેલના દીવા ધીમા અને સોનેરી ઝળહળતા હતા. તેમણે રામના ધીમા, શાંત શ્વાસ સાંભળ્યા, અને આખી અયોધ્યામાં સૌથી વધુ ખુશ અનુભવ્યું.
નાનકડા, હનુમાને બતાવ્યું કે પ્રેમ આપણે કરીએ છીએ એ સૌથી નાની વાતોમાં વસે છે. તને પણ હંમેશા તારા પ્રિયજનોની કાળજી લેવામાં, એક એક નાની ક્ષણે, આનંદ મળે.
રામાયણ માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
આજે તમારા બાળક માટેની કઈ નાનકડી કાળજીએ તમને હસાવ્યાં?
સંકલ્પ: મારા બાળક માટે હું જે દરેક નાનું કામ કરું છું, તે પ્રેમથી ભરેલું છે.
પાત્રો
- હનુમાન
- — સૌથી નાની સેવામાં આનંદ શોધતા પ્રેમાળ મિત્ર.
- રામ
- — હનુમાને માંગેલી સેવા પ્રેમથી આપે છે.
- સીતા
- — હનુમાનનો પ્રેમ જોઈને તેમને મુક્તપણે સેવા કરવા દે છે.
બોધ
પ્રેમ આપણે બીજા માટે કરીએ છીએ એ સૌથી નાની વાતોમાં વસે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, તને બીજાની કાળજી લેવામાં, એક એક નાની ક્ષણે, આનંદ મળે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
આજે કોઈને હસાવવા તમે કયું નાનું કામ કરી શકો?
સ્રોત: રામાયણની લોકપ્રિય લોકકથા (હનુમાનની ચપટી સેવા)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા વિષ્ણુ સહસ્રનામનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- દરેક પાંદડું · દિવસ 143
મળતી આવતી વાર્તા
પરંપરા માને છે કે ભક્તિથી પ્રિય નામનું રટણ, જેમ હનુમાન અહીં કરે છે, હૃદયને સ્થિર કરે છે અને ચુપચાપ બીજાઓ સુધી ફેલાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે સાદા, વારંવાર બોલાતા પ્રેમાળ શબ્દો માતાને સ્થિર અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
હનુમાનની ચપટી વાર્તા શું શીખવે છે?
હનુમાનનો આનંદ મોટાં નહીં, પણ નાનાં, પ્રેમભર્યાં કામોમાંથી આવતો. તમારા બાળક માટેની તમારી રોજની કાળજી પણ એટલી જ કીમતી છે.