Saints & Scientists · વાર્તા સંગ્રહ
જલારામ બાપાનું સૌ માટે સદાવ્રત
વીરપુરના યુવાન જલારામ કોઈ ભૂખ્યાને ખાલી હાથે જવા દઈ શકતા નથી. પત્ની વીરબાઈ સાથે મળીને તે એક રસોડું ખોલે છે, જ્યાં દરેક મુસાફર મફત જમે છે.
વાર્તાની શીખ: ભૂખ્યાને જમાડવું એ ભગવાનની સેવા છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- જલારામ બાપા, વીરબાઈ, વૃદ્ધ સાધુ
- સ્રોત ગ્રંથ
- વીરપુર, ગુજરાતના જલારામ બાપા (1799–1881)નું જીવન
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
જલારામ બાપા ગુજરાતમાં રાજકોટ પાસેના વીરપુરના રામભક્ત હતા, અને તેમણે અને તેમનાં પત્ની વીરબાઈએ શરૂ કરેલું મફત રસોડું, એટલે કે સદાવ્રત, આજે પણ કોઈ પાસે પૈસા માગ્યા વગર રોજ આવનારાને જમાડે છે. ગુજરાતમાં જલારામ જયંતીએ મોટી ભીડ ઊમટે છે. સંતોની મોટા ભાગની વાર્તાઓ ફક્ત સંતની આસપાસ ફરે છે; આ વાર્તા વીરબાઈને પણ એટલું જ સ્થાન આપે છે, જે પરોઢે માટીનો ચૂલો સળગાવે છે અને સૌથી કઠિન પરીક્ષા પોતે શાંતિથી પાર કરે છે, અને તેમને સોંપાયેલી લાકડી અને ઝોળી આજે પણ વીરપુરના મંદિરમાં સાચવેલી છે. ગરમ રોટલા અને ખીચડીની સુગંધ આખી વાર્તામાં વહે છે. પોતાના બાળક સાથે પહેલેથી બધું વહેંચતી માતા માટે આ એક પોષક વાર્તા છે.
જલારામ બાપાની વાર્તા બદલામાં કંઈ માગ્યા વગર બીજાને જમાડવાના સાદા, પવિત્ર કામને ઊજવે છે. તે દયામાં બરાબરીથી સાથે કામ કરતાં પતિ-પત્નીને બતાવે છે, અને યાદ અપાવે છે કે વહેંચેલું ભોજન સૌથી હૂંફાળી ભેટોમાંની એક છે.
જો કોઈ ભૂખ્યું હોય, તો હું તેને ખાલી હાથે કેવી રીતે જવા દઉં?
લગભગ બસો વર્ષ પહેલાં, ગુજરાતના વીરપુર ગામમાં, જલારામ નામનો એક યુવાન રહેતો હતો. તેનો પરિવાર એક નાની દુકાન ચલાવતો, જ્યાં ગામલોકોને અનાજ અને તેલ વેચાતું.
પણ જલારામ વેપારમાં બહુ હોશિયાર નહોતા. જ્યારે પણ કોઈ ગરીબ મુસાફર કે ભટકતો સાધુ આવતો, ત્યારે તે ચૂપચાપ તેમનું કપડું અનાજથી ભરી દેતા અને એક પણ પૈસો માગ્યા વગર તેમને હસતા મોકલતા.
તેમના પિતાએ નિસાસો નાખ્યો. કાકાએ માથું હલાવ્યું. "જો તું બધું આમ આપી દઈશ, તો દુકાન કેવી રીતે ચાલશે?" તેમણે પૂછ્યું.
જલારામે ફક્ત સ્મિત કર્યું. તે બોલ્યા, "જો કોઈ ભૂખ્યું હોય, તો હું તેને ખાલી હાથે કેવી રીતે જવા દઉં?"
જલારામનાં પત્ની વીરબાઈનું દિલ પણ એવું જ દયાળુ હતું. તેમને રાંધવું ગમતું, અને લોકોને જમાડવું ગમતું. બંને સાથે મળીને એવી જગ્યાનું સપનું જોતાં, જ્યાં કોઈ પણ, અમીર કે ગરીબ, બેસીને જમી શકે.
જલારામ લગભગ વીસ વર્ષના થયા ત્યારે તે પોતાના ગુરુ ભોજા ભગત પાસે ગયા. ગુરુએ તેમને આશીર્વાદ આપ્યા અને મણકાની એક સાદી માળા અને એક નાની ધજા આપી. "ભૂખ્યાંની સેવા કર," ગુરુએ કહ્યું. "તેમને જમાડવામાં તું રામની સેવા કરીશ."
તેથી જલારામ અને વીરબાઈએ સદાવ્રત શરૂ કર્યું, એક એવું રસોડું જે ક્યારેય બંધ ન થાય. શરૂઆતમાં તેમની પાસે થોડું જ અનાજ હતું. વધુ ખરીદવા વીરબાઈએ પોતાનાં ઘરેણાં પણ આપી દીધાં.
રોજ વીરબાઈ પરોઢ પહેલાં જાગતાં. તે માટીનો ચૂલો સળગાવતાં, અને થોડી વારમાં હવામાં ગરમ રોટલાની, બાજરીના સાદા રોટલાની, અને ઘીવાળી ઊકળતી ખીચડીની સુગંધ ફેલાઈ જતી.
જલારામ બારણે ઊભા રહીને સૌને આવકારતા. "આવો, આવો, બેસો અને જમો," તે કહેતા. "જય શ્રી રામ!"
ખેડૂતો આવતા, તીર્થે જતા યાત્રાળુઓ આવતા, ગામનાં બાળકો આવતાં, અને ધૂળવાળા પગવાળા થાકેલા વૃદ્ધો આવતા. કોઈને પૂછવામાં ન આવતું કે તે કોણ છે કે ક્યાંથી આવ્યા છે. સૌને જમાડવામાં આવતા.
લોકોને નવાઈ લાગતી કે હંમેશાં પૂરતું કેવી રીતે રહે છે. કેટલાક દિવસ ભંડાર લગભગ ખાલી લાગતો, તોય વાસણ ક્યારેય ખાલી ન થતું. મદદ કરવા ગામલોકો પોતાનું અનાજ અને શાકભાજી લાવવા લાગ્યા.
એક દિવસ એક વૃદ્ધ સાધુ તેમના બારણે આવ્યા. તેમની દાઢી સફેદ હતી, અને તે લાકડાની લાકડીના ટેકે ચાલતા. જલારામે આનંદથી તેમને જમાડ્યા.
જમી લીધા પછી સાધુએ તીક્ષ્ણ, ચમકતી આંખોથી જલારામ સામે જોયું. "તમે સૌને જમાડો છો," તેમણે કહ્યું. "પણ હું વૃદ્ધ અને એકલો છું. મારી યાત્રામાં મારી સંભાળ રાખનાર કોઈ જોઈએ. શું તમે મારી સેવા માટે તમારાં પત્ની વીરબાઈને મને આપશો?"
ગામલોકો ચોંકી ગયા. પણ જલારામ વીરબાઈ તરફ ફર્યા, કારણ કે તે આવી વાતનો નિર્ણય તેમના વગર ક્યારેય ન કરે.
વીરબાઈએ એક ક્ષણ વિચાર્યું. પછી શાંતિથી કહ્યું, "જો કોઈ મહેમાન મદદ માગે, તો આપણે તેને પાછો નથી કાઢતાં. હું જઈશ અને તેમની સેવા કરીશ."
તેથી વીરબાઈએ પોતાનું નાનું પોટલું ઉપાડ્યું અને વૃદ્ધ સાધુ સાથે ગામની બહાર, ખેતરોમાંથી, જંગલ તરફ ચાલી નીકળ્યાં.
જંગલની કિનારે સાધુ અટક્યા. "અહીં રાહ જો, દીકરી," તેમણે કહ્યું. "મારી લાકડી અને કપડાની ઝોળી રાખ. હું તે લેવા પાછો આવીશ."
વીરબાઈએ રાહ જોઈ, અને રાહ જોતાં રહ્યાં. સૂરજ આકાશમાં આગળ વધ્યો. પણ વૃદ્ધ સાધુ ક્યારેય પાછા ન આવ્યા.
તેના બદલે, ઝાડોમાંથી જાણે એક કોમળ અવાજ આવ્યો. "તમે પરીક્ષામાં પાર ઊતર્યાં છો. ઘરે તમારા રસોડે જાઓ અને મારાં બાળકોને જમાડતાં રહો."
વીરબાઈ સમજી ગયાં કે એ વૃદ્ધ પોતે ભગવાન હતા, જે જોવા આવ્યા હતા કે તેમનાં દિલ ખરેખર કેટલાં મોટાં છે. તે લાકડી અને ઝોળીને સંભાળીને હાથમાં પકડીને ઘરે પાછાં ચાલ્યાં.
તેમને જોઈને જલારામની આંખોમાં આનંદનાં આંસુ આવ્યાં. બંને સાથે માટીના ચૂલા પાસે પાછાં ગયાં, અને આંગણું ફરી ગરમ રોટલાની સુગંધથી ભરાઈ ગયું.
આજે પણ સાધુની લાકડી અને ઝોળી વીરપુરમાં સાચવેલી છે. અને જલારામ અને વીરબાઈએ શરૂ કરેલું રસોડું હજુ ખુલ્લું છે. ત્યાં રોજ હજારો લોકો જમે છે, અને કોઈને પૈસા આપવાનું કહેવામાં આવતું નથી.
નાનકડા, તારા હાથ હંમેશાં વહેંચવા તૈયાર રહે, અને તું જ્યાં પણ હોય ત્યાં હંમેશાં ગરમ ભોજન અને પ્રેમભર્યો આવકાર મળે.
સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
આ અઠવાડિયે તમે કોની સાથે સાદું ભોજન કે પ્રેમભર્યો શબ્દ વહેંચી શકો?
સંકલ્પ: હું પ્રેમથી મારા બાળકને પોષું છું, અને હંમેશાં પૂરતું હોય છે.
આશીર્વાદ: નાનકડા, તારી પાસે હંમેશાં ખાવા માટે પૂરતું અને વહેંચવા માટે પૂરતું રહે.
પાત્રો
- જલારામ બાપા
- — દરેક ભૂખ્યાને જમાડતા એક રામભક્ત.
- વીરબાઈ
- — તેમનાં ઉદાર પત્ની અને સેવામાં સાથી.
- વૃદ્ધ સાધુ
- — તેમની ઉદારતાની પરીક્ષા લેતા એક રહસ્યમય મહેમાન.
બોધ
ભૂખ્યાને જમાડવું એ ભગવાનની સેવા છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, જરૂરિયાતવાળા કોઈની સાથે ભોજન અને પ્રેમ વહેંચવા તારા હાથ હંમેશાં ખુલ્લા રહે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
જલારામ અને વીરબાઈએ ભૂખ્યા મુસાફરો માટે શું કર્યું?
સ્રોત: વીરપુર, ગુજરાતના જલારામ બાપા (1799–1881)નું જીવન
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
જલારામ બાપાનું સૌ માટે સદાવ્રત વાર્તા શું શીખવે છે?
જલારામ બાપાની વાર્તા બદલામાં કંઈ માગ્યા વગર બીજાને જમાડવાના સાદા, પવિત્ર કામને ઊજવે છે. તે દયામાં બરાબરીથી સાથે કામ કરતાં પતિ-પત્નીને બતાવે છે, અને યાદ અપાવે છે કે વહેંચેલું ભોજન સૌથી હૂંફાળી ભેટોમાંની એક છે.