Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Jain · વાર્તા સંગ્રહ

અભયકુમાર અને કૂવામાંની વીંટી

નાનો અભયકુમાર માતા નંદા સાથે રાજગૃહ પહોંચે છે. રાજાની વીંટી સૂકા કૂવામાં પડી છે, અને કોઈ નીચે ઊતરી શકતું નથી.

વાર્તાની શીખ: શાંત મન અઘરી મુશ્કેલીઓના સાદા જવાબ શોધી લે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
અભયકુમાર, રાજા શ્રેણિક, નંદા
સ્રોત ગ્રંથ
જૈન કથાઓ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: જૈન કથાઓ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

અભયકુમાર શ્વેતાંબર જૈન કથા-પરંપરાના સૌથી પ્રિય બુદ્ધિશાળી પાત્રોમાંના એક છે. તેમની કથાઓ આવશ્યક ચૂર્ણિની ટીકાઓમાં મળે છે અને હેમચંદ્રે ત્રિષષ્ટિશલાકાપુરુષચરિત્રના પર્વ 10માં તેમને ફરી કહી છે, જ્યાં રાજગૃહના રાજા શ્રેણિકનો આ દીકરો પહેલી વાર પોતાની બુદ્ધિ બતાવે છે. ઘણી લોકકથાઓ ચાલાકીને ઇનામ આપે છે; અહીં સાચો ગુણ શાંતિ છે. અભય બેસે છે, પાસેની વસ્તુઓને જુએ છે, અને છાણ, ઘાસ અને પાણી કામ કરે છે, એટલે કોઈ નીચે ઊતર્યા વિના વીંટી ઉપર આવે છે. પછી પિતા-પુત્રનું કોમળ મિલન થાય છે. સગર્ભા માતા માટે આ કથા શાંત મનથી ઉકેલ શોધવાનું અને એ ભરોસો શીખવે છે કે ઉતાવળ છોડીએ ત્યારે જવાબ પોતે ઉપર આવે છે.

જે બીજા ન કરી શક્યા તે અભયકુમાર શાંત રહીને, ધ્યાનથી જોઈને અને ધીરજથી વિચારીને કરી બતાવે છે. આ વાર્તા એવા જિજ્ઞાસુ, કોમળ મનને વધાવે છે જે સાદી વસ્તુઓમાં જવાબ શોધે છે.

તેણે કૂવામાં એક પગ પણ મૂક્યો નહોતો.

ઘણા સમય પહેલાં, બેન્નાતટ નગરમાં અભયકુમાર નામનો એક હોશિયાર, હસમુખો છોકરો રહેતો હતો. તે પોતાની પ્રેમાળ માતા નંદા સાથે નાનાના ઘરે રહેતો હતો.

અભયને પ્રશ્નો પૂછવા બહુ ગમતા. નદી અહીં કેમ વળે છે? વાદળ કેમ તરે છે? પક્ષીઓ આટલા સુંદર માળા કેવી રીતે બાંધે છે? માતા જેટલા જવાબ આપી શકતી તેટલા આપતી, અને બાકીના પર હસી પડતી.

એક દિવસ તેણે એવો પ્રશ્ન પૂછ્યો કે માતા શાંત થઈ ગઈ. "મા, મારા પિતા કોણ છે?"

નંદાએ તેને પ્રેમથી કહ્યું. તેના પિતા એક રાજકુમાર હતા, જે થોડો સમય તેમની સાથે રહ્યા અને પછી ઘરે બોલાવી લેવાયા. એ રાજકુમાર હવે રાજગૃહના મહાન રાજા શ્રેણિક હતા.

અભયની આંખો ચમકી ઊઠી. "તો ચાલો મા, રાજગૃહ જઈએ. મને તેમને મળવું છે."

એટલે મા-દીકરો સાથે નીકળી પડ્યાં. ઘણા દિવસ ખેતરો અને જંગલો પાસેથી ચાલ્યા પછી તેઓ મોટા નગરની સીમાએ પહોંચ્યાં. નંદા એક બગીચામાં આરામ કરવા બેઠી, અને અભય આસપાસ જોવા આગળ ગયો.

નગરના દરવાજા પાસે તેણે એક જૂના, સૂકા કૂવાની આસપાસ મોટું ટોળું ઊભેલું જોયું. લોકો નીચે ડોકિયું કરતા, માથું હલાવતા અને એકસાથે વાતો કરતા હતા.

"શું થયું છે?" અભયે એક માયાળુ વૃદ્ધ માણસને પૂછ્યું.

"રાજાની કીમતી વીંટી આ કૂવામાં પડી ગઈ છે," તે માણસે કહ્યું. "રાજાએ જાહેર કર્યું છે કે જે કોઈ ઉપર ઊભા રહીને, નીચે ઊતર્યા વિના, વીંટી બહાર કાઢશે, તે તેમનો મુખ્ય મંત્રી બનશે. બધાએ પ્રયત્ન કર્યો. કોઈ કરી શક્યું નથી."

અભયે કિનારેથી નીચે ઝૂકીને જોયું. દૂર, બહુ દૂર, સૂકા પથ્થરના તળિયે તેને સોનાની નાની ચમક દેખાઈ. કૂવો બહુ ઊંડો હતો, અને તેની દીવાલો સીધી અને લીસી હતી.

લોકોએ લાંબા વાંસ અજમાવ્યા, પણ તે ટૂંકા પડ્યા. હૂકવાળાં દોરડાં અજમાવ્યાં, પણ વીંટી સરકી જતી. કેટલાક તો હારીને ઘરે જ જતા રહ્યા.

અભયે ઉતાવળ ન કરી. તે કિનારે બેઠો, હડપચી હાથ પર ટેકવી, અને વિચારવા લાગ્યો. તેણે ટોળું, કૂવો, આકાશ અને પાસે ફરતી ગાયોનું ટોળું જોયું.

પછી તે હસ્યો. "મને લાગે છે કે હું મદદ કરી શકું." તેણે કહ્યું.

ટોળું પ્રેમથી હસી પડ્યું. "તું? તું તો હજી નાનો છોકરો છે!" પણ રાજાના સૈનિકોએ તેને પ્રયત્ન કરવા દીધો, કારણ કે રાજાએ દરેકને તક આપવાનું વચન આપ્યું હતું.

પહેલાં અભયે તાજું, નરમ ગાયનું છાણ માંગ્યું. લોકોએ નાક ચડાવ્યું, પણ લઈ આવ્યા. તેણે ધ્યાનથી નિશાન લઈને તેને સીધું નીચે નાખ્યું. ધપ! તે બરાબર વીંટી પર પડ્યું અને તેને ઢાંકી દીધી.

પછી તેણે થોડું સૂકું ઘાસ માંગ્યું. તેને સળગાવીને કૂવામાં નાખ્યું, જેથી ગરમીથી છાણ ઝડપથી સુકાય અને વીંટીની આસપાસ કડક થઈ જાય.

પછી તેણે રાહ જોઈ. સૂરજ આકાશમાં આગળ વધ્યો. ટોળું ગુસપુસ કરતું અને અધીરું થતું, પણ અભય શાંતિથી બેઠો રહ્યો, મનમાં ગણગણતો.

છેવટે તેણે કહ્યું, "હવે કૃપા કરીને કૂવામાં પાણી ભરો."

લોકો પાસેના ઝરણા અને નહેરમાંથી ઘડા અને ડોલ ભરી લાવ્યા. છપાક પછી છપાક, કૂવામાં પાણી ઊંચું ને ઊંચું ચડતું ગયું.

અને પાણી ચડતાં તેની સાથે કંઈક ઉપર તરી આવ્યું: છાણનું ગોળ, સૂકું ચકતું, નાની હોડી જેવું હલકું. તેની અંદર રાજાની સોનાની વીંટી મજબૂત ચોંટેલી હતી.

પાણી ઉપર સુધી આવ્યું ત્યારે અભયે હાથ લંબાવી ચકતું ઉપાડ્યું, તોડ્યું અને ચમકતી વીંટી ઊંચી કરી. તેણે કૂવામાં એક પગ પણ મૂક્યો નહોતો.

ટોળાએ ખૂબ જયજયકાર કર્યો. વાત ઝડપથી મહેલ સુધી પહોંચી, અને રાજા શ્રેણિક પોતે આ ચતુર છોકરાને જોવા આવ્યા.

રાજાએ તેનું નામ અને ગામ પૂછ્યું. અભયે બેન્નાતટ અને પોતાની માતા નંદાની વાત કરી. રાજાનો ચહેરો આશ્ચર્ય અને મમતાથી ભરાઈ ગયો, કારણ કે તેમને નંદા બરાબર યાદ હતી.

"તું મારો પોતાનો દીકરો છે," તેમણે ધીમેથી કહ્યું, અને અભયને છાતીસરસો ચાંપ્યો. પછી તેમણે નંદાને બોલાવી અને બંનેનું ખૂબ આનંદથી મહેલમાં સ્વાગત કર્યું.

અભયકુમાર રાજાનો જ્ઞાની મંત્રી બન્યો. જૈન કથાઓ તેને હંમેશાં શાંત મન અને દયાળુ હૃદયથી અનેક કોયડા ઉકેલનાર તરીકે યાદ કરે છે.

મારા નાનકડા, જ્યારે કંઈક અશક્ય લાગે, ત્યારે એક શ્વાસ લે, શાંતિથી બેસ, અને આસપાસ જો. જવાબ કદાચ પાસે જ રાહ જોતો હોય.

આગળની વાર્તા વાંચો →રાણી ત્રિશલાનાં ચૌદ સપનાં

જૈન માંથી વધુ

બાળક સાથે વિચારો

તમારા જીવનની કઈ મુશ્કેલી થોડો સમય શાંતિથી તેની સાથે બેસવાથી જુદી દેખાઈ શકે?

સંકલ્પ: જ્યારે હું અટવાઈ જાઉં, ત્યારે હું થોભું છું, શ્વાસ લઉં છું અને ભરોસો રાખું છું કે રસ્તો મળશે.

આશીર્વાદ: તને જિજ્ઞાસુ મન, શાંત હૃદય અને પોતાના ચતુર જવાબ શોધવાની ધીરજ મળે.

પાત્રો

અભયકુમાર
— એક શાંત, ચતુર છોકરો જે વિચારીને કામ કરે છે.
રાજા શ્રેણિક
— રાજગૃહના રાજા, જે આનંદથી પોતાના દીકરાને પામે છે.
નંદા
— અભયની પ્રેમાળ માતા, જે તેને નગરમાં લાવે છે.

બોધ

શાંત મન અઘરી મુશ્કેલીઓના સાદા જવાબ શોધી લે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, જ્યારે કંઈક અઘરું લાગે, ત્યારે આપણે સાથે શાંતિથી બેસીને જવાબ શોધીશું.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

અભયે નીચે ઊતર્યા વિના વીંટી કેવી રીતે બહાર કાઢી?

સ્રોત: જૈન પરંપરા: આવશ્યક ચૂર્ણિ; હેમચંદ્રના ત્રિષષ્ટિશલાકાપુરુષચરિત્ર, પર્વ 10માં ફરી કહેવાયેલી

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • કબૂતર અને કીડી · દિવસ 36

    એ જ મૂલ્ય

    ભારતીય બોધકથાઓની પરંપરા કહે છે કે કોઈ દયા બહુ નાની નથી અને કોઈ મિત્ર મદદ કરવા માટે બહુ નાનો નથી. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે નાનાં દયાભર્યાં કામ કરવાથી અને કાળજી રાખનારા વર્તુળનો ભાગ હોવાનો અનુભવ માતાનું મન પ્રસન્ન કરી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

અભયકુમાર અને કૂવામાંની વીંટી વાર્તા શું શીખવે છે?

જે બીજા ન કરી શક્યા તે અભયકુમાર શાંત રહીને, ધ્યાનથી જોઈને અને ધીરજથી વિચારીને કરી બતાવે છે. આ વાર્તા એવા જિજ્ઞાસુ, કોમળ મનને વધાવે છે જે સાદી વસ્તુઓમાં જવાબ શોધે છે.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો