Krishna Leela · વાર્તા સંગ્રહ
બલરામ વૃંદાવન પાછા ફરે છે
ઘણાં વર્ષો દૂર રહ્યા પછી બલરામ રથ હંકારીને વૃંદાવન પાછા આવે છે. નંદ, યશોદા અને જૂના મિત્રો આનંદનાં આંસુ સાથે તેમને ભેટે છે.
વાર્તાની શીખ: ઘર અને જૂના મિત્રો હંમેશાં આપણા હૃદયમાં રહે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- બલરામ, નંદ અને યશોદા, યમુના
- સ્રોત ગ્રંથ
- ભાગવત પુરાણ
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: ભાગવત પુરાણ, ખંડ 10 · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
બલરામનું ઘરે પાછા ફરવું ભાગવત પુરાણના દશમ સ્કંધ (અધ્યાય 65) અને વિષ્ણુ પુરાણમાં કહેવાયું છે, અને વ્રજમાં આ પ્રસંગ ખૂબ વહાલો છે, જ્યાં યાત્રાળુઓને એ જગ્યા બતાવાય છે જ્યાં યમુના તેમના હળ તરફ વળી હોવાનું કહેવાય છે. વૃંદાવનની મોટા ભાગની વાર્તાઓ કૃષ્ણની છે, તેથી તેમના મોટા ભાઈને કેન્દ્રમાં જોવું દુર્લભ અને મધુર છે, જેઓ મોટા થઈને ફક્ત નંદ અને યશોદાને ભેટવા અને જૂના મિત્રો સાથે એક વસંત વિતાવવા પાછા આવે છે. નદીદેવી સાથેની રમતિયાળ ક્ષણ તેમાં હળવાશ ઉમેરે છે. ભાવિ માતા-પિતા માટે તે હૂંફાળી યાદ છે કે જ્યાં પ્રેમાળ હાથ રાહ જોતા હોય ત્યાં જ ઘર છે.
બલરામનું ઘરે પાછા ફરવું બતાવે છે કે મોટા થવું અને દૂર જવું એટલે ભૂલી જવું નથી. પરિવાર અને મિત્રતાના જૂના સંબંધો હૂંફાળા રહે છે, આપણને પાછા આવકારવા તૈયાર.
"હું તમને કેવી રીતે ભૂલી શકું?" બલરામે હસીને કહ્યું. "વૃંદાવન હંમેશાં મારા હૃદયમાં છે."
કૃષ્ણ અને બલરામ નાના છોકરા તરીકે વૃંદાવન છોડી ગયા તેને ઘણાં વર્ષો વીતી ગયાં હતાં. હવે તેઓ મોટા થઈ ગયા હતા અને દરિયાકાંઠે આવેલી મહાન નગરી દ્વારકામાં રહેતા હતા.
પણ બલરામ ઘણી વાર પોતે જ્યાં મોટા થયા હતા તે ગામને યાદ કરતા: સાંજની ધૂળમાં ઘરે પાછી ફરતી ગાયો, તાજા માખણની સુગંધ, અને યશોદાનો તેમનું નામ પોકારતો અવાજ.
એક દિવસ તેમણે કહ્યું, "મારે તેમને મળવા જવું જ છે." તેઓ રથમાં બેઠા અને આખે રસ્તે હંકારીને વૃંદાવન પાછા ગયા, જાણીતાં ખેતરો દેખાવા લાગ્યાં તેમ તેમનું હૃદય વધુ ઝડપથી ધબકવા લાગ્યું.
ગોવાળોએ રથ આવતો જોયો અને તેને મળવા દોડી આવ્યા. "આ તો બલરામ છે! બલરામ ઘરે આવ્યા છે!" સમાચાર એક આનંદી પક્ષીની જેમ ઘરે ઘરે ઊડી ગયા.
નંદ અને યશોદા ઉતાવળે બહાર આવ્યાં. બલરામ રથ પરથી કૂદી પડ્યા અને તેમનાં ચરણોમાં નમ્યા, અને તેમણે તેમને ઊભા કરીને છાતીએ લગાડ્યા.
યશોદા આનંદથી રડી પડ્યાં અને તેમના ચહેરા પર હાથ ફેરવ્યો, બિલકુલ જેમ તેઓ નાના હતા ત્યારે ફેરવતાં. નંદે તેમને કસીને પકડી રાખ્યા અને છોડ્યા જ નહીં. "આપણો દીકરો," તેમણે કહ્યું. "આપણો દીકરો પાછો આવ્યો છે."
પછી બલરામના બધા જૂના મિત્રો આસપાસ ભેગા થઈ ગયા. મોટા ગોવાળોએ તેમને આલિંગન આપ્યું. નાનાઓએ તેમના પગે સ્પર્શ કર્યો. બાળપણના મિત્રો હસ્યા અને તેમના ખભે થાપ મારી.
તેઓ બધા ઝાડ નીચે સાથે બેઠા, અને દરેક જણ એકસાથે પ્રશ્નો પૂછવા લાગ્યું. "તમે મજામાં છો? દ્વારકામાં બધાં સુખી છે? તમને હજી અમે યાદ છીએ?"
"હું તમને કેવી રીતે ભૂલી શકું?" બલરામે હસીને કહ્યું. "વૃંદાવન હંમેશાં મારા હૃદયમાં છે."
ગોપીઓ પણ આવી, શરમાતી અને હસતી. તેમણે કૃષ્ણ વિશે પૂછ્યું. "તેઓ મજામાં છે? તેમને જંગલ, નદી, અમારાં ગીતો યાદ છે?" બલરામે નરમાશથી કહ્યું કે કૃષ્ણ તેમને હંમેશાં ચાહે છે અને પોતાની શુભેચ્છા મોકલી છે.
બલરામ વસંતના પૂરા બે મહિના વૃંદાવનમાં રહ્યા. એ ચૈત્ર અને વૈશાખના મહિના હતા, જ્યારે આંબે મોર આવે છે અને કોયલ આખો દિવસ ટહુકે છે.
સાંજે તેઓ મિત્રો સાથે યમુના કાંઠાના કુંજોમાં ફરતા. ચંદ્ર નરમાશથી ચમકતો, પવન રાતનાં ફૂલોની સુગંધ લાવતો, અને પાણી પર કમળ તરતાં.
એક ગરમ રાતે બલરામને ઠંડી નદીમાં છબછબિયાં કરીને રમવાનું મન થયું. "યમુના!" તેમણે રમતિયાળ રીતે બોલાવી. "અહીં આવ, અમારી નજીક, જેથી અમે તારા પાણીમાં નાહી શકીએ."
પણ નદી પોતાના રસ્તે વહેવામાં વ્યસ્ત હતી, અને તે ન આવી.
બલરામ હસ્યા અને પોતાનું મોટું હળ ઉપાડ્યું. તેમણે તેની અણી હળવેથી નદીના કિનારે બોળી અને તેને પોતાની તરફ ખેંચવા લાગ્યા, જેમ કોઈ જિદ્દી નાના ઝરણાને નવી નીકમાં વાળે.
યમુનાને ખેંચાણ લાગ્યું અને તે હસી પડી. તે પોતાના સાચા રૂપમાં, એક સુંદર નદીદેવી તરીકે તેમની પાસે આવી અને નમી. "મને માફ કરો, બલરામ," તેણે કહ્યું. "મને તમારી શક્તિની ખબર નહોતી. તમે કહો ત્યાં હું આવીશ."
બલરામ પણ હસ્યા અને તેને જવા દીધી. તેમણે અને તેમના મિત્રોએ ચાંદની નીચે તેના ઠંડા, સ્વચ્છ પાણીમાં સ્નાન કર્યું, હૃદય ભરાઈ ગયાં ત્યાં સુધી છબછબિયાં કરતા અને ગાતા રહ્યા.
અને લોકો કહે છે કે આજે પણ વૃંદાવન પાસે એ જગ્યાએ યમુના વળાંક લે છે, એ રાતને યાદ કરતી જ્યારે બલરામે તેને નજીક બોલાવી હતી.
દિવસો એક સુખદ સપનાની જેમ વીતી ગયા. બલરામે જૂના મિત્રો સાથે ગાયો દોહી, યશોદાના ચૂલા પાસે બેઠા અને તેમણે પોતાના માટે વલોવેલું માખણ ખાધું, બિલકુલ નાનપણની જેમ.
આખરે દ્વારકા પાછા જવાનો સમય આવ્યો. આખું ગામ હાર, મીઠાઈ અને આંસુ સાથે વિદાય આપવા ભેગું થયું.
યશોદાએ તેમનો રથ માખણ અને ફળોથી ભરી દીધો. "જલદી પાછો આવજે," તેમણે તેમના હાથ પકડીને કહ્યું. "અને કૃષ્ણને પણ સાથે લાવજે."
"હું તમારો પ્રેમ તેમના સુધી પહોંચાડીશ," બલરામે કહ્યું. રથ દૂર જતો રહ્યો ત્યાં સુધી તેઓ હાથ હલાવતા રહ્યા, જ્યાં સુધી વૃંદાવન પાછળ દૂર ફક્ત એક લીલી રેખા જેવું ન રહી ગયું.
નાનકડા, જે લોકો આપણને ચાહે છે તેઓ હંમેશાં આપણા માટે જગ્યા રાખે છે, અને જ્યાં પ્રેમાળ હાથ રાહ જોતા હોય ત્યાં જ ઘર છે.
કૃષ્ણ લીલા માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
તમારા બાળપણની કઈ જગ્યા કે કયા લોકોને તમારું બાળક ઓળખે એવું તમને ગમશે?
સંકલ્પ: મારી આસપાસ એવો પ્રેમ છે જે મને ઘણા સમયથી ઓળખે છે.
આશીર્વાદ: તારી પાસે હંમેશાં નજીક અને દૂરના પ્રેમાળ ચહેરાઓથી ભરેલું ઘર રહે.
પાત્રો
- બલરામ
- — કૃષ્ણના બળવાન, પ્રેમાળ મોટા ભાઈ.
- નંદ અને યશોદા
- — તેમને ઘરે આવકારતાં પ્રેમાળ માતા-પિતા.
- યમુના
- — તેમના બોલાવવાથી નજીક આવતી નદીદેવી.
બોધ
ઘર અને જૂના મિત્રો હંમેશાં આપણા હૃદયમાં રહે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, જીવન તને જ્યાં પણ લઈ જાય, આપણું ઘર હંમેશાં ખુલ્લા હાથે તારી રાહ જોશે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
બલરામને ઘરે આવેલા જોઈને કોણ ખુશ થયું?
સ્રોત: ભાગવત પુરાણ, દશમ સ્કંધ, અધ્યાય 65; વિષ્ણુ પુરાણ, અંશ 5 પણ
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- ગમાણમાં ગુપ્ત નામકરણ · દિવસ 206
મળતી આવતી વાર્તા
ભાગવત પુરાણની પરંપરા કહે છે કે ગર્ગ મુનિએ શાંત ગમાણમાં કૃષ્ણ અને બલરામનું નામકરણ કર્યું, અને નામકરણ વિધિ આજે પણ કુટુંબની પ્રિય વિધિ છે. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે ભવિષ્યની ચિંતાને બદલે સરળ, પ્રેમભરી સંભાળ માતાને આત્મવિશ્વાસ આપી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
બલરામ વૃંદાવન પાછા ફરે છે વાર્તા શું શીખવે છે?
બલરામનું ઘરે પાછા ફરવું બતાવે છે કે મોટા થવું અને દૂર જવું એટલે ભૂલી જવું નથી. પરિવાર અને મિત્રતાના જૂના સંબંધો હૂંફાળા રહે છે, આપણને પાછા આવકારવા તૈયાર.