World · વાર્તા સંગ્રહ
બાલુ મોગલીને મંત્ર-શબ્દો શીખવે છે
વરુઓએ ઉછેરેલો છોકરો મોગલી વૃદ્ધ રીંછ બાલુ પાસેથી શીખે છે. મોગલીને રમવું હોય ત્યારે પણ બાલુ ધીરજથી તેને જંગલનો કાયદો શીખવે છે.
વાર્તાની શીખ: સારા શિક્ષકો અને દયાળુ શબ્દો બધે મિત્રો બનાવે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- મોગલી, બાલુ, બગીરા
- સ્રોત ગ્રંથ
- રુડયાર્ડ કિપલિંગ, 'ધ જંગલ બુક' (1894), 'કાઆઝ હન્ટિંગ'
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: વિશ્વ પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
રુડયાર્ડ કિપલિંગે 'ધ જંગલ બુક' (1894) મધ્ય ભારતની સીઓની ટેકરીઓમાં ગોઠવી હતી, અને આ વાર્તા તેના 'કાઆઝ હન્ટિંગ' પ્રકરણની શરૂઆતમાંથી આવે છે, જ્યાં વૃદ્ધ રીંછ બાલુ માનવ-બચ્ચાને જંગલનો કાયદો શીખવે છે. મંત્ર-શબ્દો, "આપણે એક જ લોહીના છીએ, તું અને હું", પુસ્તકની સૌથી વધુ યાદ કરાતી પંક્તિઓમાંના એક બની ગયા છે. ફિલ્મોમાં બાલુ ઘણી વાર બેફિકર ગાયક બની જાય છે, પણ કિપલિંગના બાલુ કડક અને સમર્પિત શિક્ષક છે, અને આ કથન એ ધીરજભર્યું રૂપ પાછું લાવે છે, વાંદરા-લોકના સાહસનો ફક્ત ઇશારો કરીને. તેનું ધ્યાન એ વાત પર છે કે પાઠ પ્રેમનું રૂપ હોઈ શકે, અને થોડા દયાળુ શબ્દો દરેક જીવને મિત્ર બનાવી શકે; બાળકને માર્ગ બતાવવાની તૈયારી કરતાં માતા-પિતા માટે યોગ્ય વિચાર.
બાલુ બતાવે છે કે ધીરજથી શીખવવું એ રક્ષણ અને પ્રેમનું જ એક રૂપ છે. મંત્ર-શબ્દો યાદ અપાવે છે કે સગપણ અને સૌજન્ય બધે બારણાં ખોલે છે.
જંગલમાં કોઈ પણ એટલું નાનું નથી કે તેને સુરક્ષિત ન રાખી શકાય.
સીઓનીના લીલા જંગલમાં ઊંડે, જ્યાં વૃક્ષો જીવડાંના ગુંજારવથી ભરેલાં હોય અને નદી પથ્થરો સાથે ધીમેથી વાતો કરે, ત્યાં મોગલી નામનો એક છોકરો રહેતો હતો.
વરુઓના એક દયાળુ પરિવારે તેને ઉછેર્યો હતો, અને તે તેમની સાથે એવી રીતે દોડતો જાણે તેમનું જ એક બચ્ચું હોય.
પણ જંગલ બહુ મોટું છે, ઘણા જીવોથી ભરેલું, અને બાળકે તેના નિયમો શીખવા પડે. એટલે જ્ઞાનીઓએ તેના માટે એક શિક્ષક પસંદ કર્યા.
તેના શિક્ષક હતા બાલુ, મોટું ભૂરું રીંછ. બાલુ ઊંઘણશી અને ધીમા હતા, અને તેમને મધ અને સૂકા મેવા બધાથી વધુ ગમતા, પણ જંગલનો કાયદો તેઓ સૌથી સારી રીતે જાણતા.
દરરોજ સવારે બાલુ એક છાંયડાવાળા ઝાડ નીચે બેસતા, અને મોગલી તેમના મોટા નરમ પંજાઓ વચ્ચે બેસતો.
"સાંભળ, નાના ભાઈ," બાલુ ઘેરા અવાજે કહેતા. "કાયદો ઝાડ પરની વેલ જેવો છે. તે બધું એકસાથે બાંધી રાખે છે."
તેમણે મોગલીને સડેલી ડાળી અને મજબૂત ડાળી વચ્ચેનો ફરક ઓળખતાં શીખવ્યું, જેથી તે ક્યારેય પડે નહીં.
તેમણે તેને શીખવ્યું કે જંગલી મધમાખીઓના મધપૂડા પાસેથી પસાર થતાં તેમની સાથે નમ્રતાથી બોલવું, અને તળાવમાં છબછબિયાં કરતાં પહેલાં પાણીના સાપોને ચેતવી દેવા.
તેમણે તેને અજાણ્યાઓનો શિકાર-સાદ શીખવ્યો, જેથી બીજાના વિસ્તારમાંથી પસાર થનાર પહેલાં રજા માગે અને તેનું સ્વાગત થાય.
તેમણે તેને વન અને જળના નિયમો શીખવ્યા, જે કહે છે કે તળાવ પર પહેલું પાણી કોણ પીએ અને આકરા તડકામાં છાંયડો કેવી રીતે વહેંચવો.
મોગલી તરવા જેટલું જ લગભગ સારું ચડતાં શીખ્યો, અને દોડવા જેટલું જ લગભગ સારું તરતાં. બાલુ તેને શાંત ગર્વથી જોતા.
સાંજે રીંછ કાયદાના જૂના શ્લોકો ધીમા અને ઘેરા સ્વરે ગણગણતા, એટલે સુધી કે શબ્દો મોગલીમાં એવી રીતે ઊતરી જતા જેમ નરમ માટીમાં વરસાદ.
"સમજદાર બચ્ચું બે વાર સાંભળે અને એક વાર બોલે," બાલુ થડ સાથે પીઠ ખંજવાળતાં કહેતા, "અને સૌથી નાના જીવને આભાર કહેવામાં તે ક્યારેય અભિમાન નથી કરતું."
ક્યારેક મોગલી આટલા બધા પાઠથી થાકી જતો. તેને ઝૂલવું, રમવું અને હૂંફાળા ઘાસમાં આળોટવું હતું.
એક વાર, જ્યારે તે સાંભળતો જ નહોતો, બાલુએ પંજાથી હળવી ટપલી મારી, અને મોગલી રિસાઈને ચાલ્યો ગયો.
કાળા દીપડા બગીરાએ, જે પણ છોકરાને પ્રેમ કરતો હતો, ધીમેથી કહ્યું, "બાલુ, તે બહુ નાનો છે. તેનું નાનું માથું તારી આટલી લાંબી વાતો કેવી રીતે સંભાળે?"
બાલુએ રીંછનો ઊંડો નિસાસો નાખ્યો. "જંગલમાં કોઈ પણ એટલું નાનું નથી કે તેને સુરક્ષિત ન રાખી શકાય. એટલે જ હું તેને શીખવું છું. પછી ભટકી જાય તેના કરતાં હમણાં શીખે એ વધુ સારું."
પછી બાલુએ મોગલીને પાછો બોલાવ્યો. "આવ, નાના ભાઈ. બગીરા માટે મંત્ર-શબ્દો બોલ."
મોગલીનો ચહેરો ખીલી ઊઠ્યો, કારણ કે આ શબ્દો પર તેને સૌથી વધુ ગર્વ હતો. એ શબ્દો જંગલના દરેક જીવને મિત્ર બનાવી દેતા.
તે બગીરા તરફ ફર્યો અને દીપડાના જ અવાજમાં બોલ્યો, "આપણે એક જ લોહીના છીએ, તું અને હું."
બગીરાએ ઊંડો, ખુશ ઘુરકાટ કર્યો.
પછી મોગલીએ પક્ષીઓ માટેના શબ્દો સીટી સાથે બોલ્યા, અને સર્પ-લોક માટેના શબ્દો હળવા, બરાબર ફૂંફાડા સાથે.
"જો," બાલુએ નાની આંખો ચમકાવતાં કહ્યું. "હવે કોઈ પક્ષી, કોઈ પશુ અને કોઈ સાપ તારા માટે ક્યારેય અજાણ્યો નહીં રહે."
મોગલી કૂદીને બગીરાની પીઠ પર ચડ્યો અને હસતાં હસતાં એડીઓ ઠોકવા લાગ્યો. તેને હજી સમજાયું નહોતું કે તેને કેટલી મોટી ભેટ મળી છે.
પણ પછી, જ્યારે તે બહુ દૂર ભટકી ગયો અને તેને મદદની જરૂર પડી, ત્યારે એ શબ્દો ઝાડની ટોચો પાર પહોંચ્યા, અને જંગલે તેને જવાબ આપ્યો. આકાશમાં એક સમડીએ તેને સાંભળ્યો અને તેના મિત્રોને બોલાવવા ઊડી ગઈ.
બાલુ અને બગીરા તેને લેવા આવ્યા, અને તે ફરી સુરક્ષિત હતો, તેમની હૂંફાળી, જાણીતી રુવાંટીમાં વીંટળાયેલો, જ્યારે સાંજનાં પક્ષીઓ ઉપર ધીમેથી ટહુકતાં અને આખું જંગલ જાણે રાહતનો શ્વાસ લેતું હતું.
એ પછી મોગલીએ દરેક પાઠ ધ્યાનથી સાંભળ્યો. હવે તે જાણતો હતો કે દરેક પાઠ એક પ્રકારનો પ્રેમ હતો.
અને એટલે, નાનકડા, તને હંમેશાં એવા શબ્દો મળે જે દુનિયાને તારી મિત્ર બનાવી દે: આપણે એક જ લોહીના છીએ, તું અને હું.
વિશ્વ માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
કયા કોમળ શબ્દો કે પાઠ તમે સૌથી વધુ તમારા બાળકને આપવા માગો છો?
સંકલ્પ: હું ધીરજથી મારા બાળકને શીખવું છું, અને હું આપું છું તે દરેક પાઠ પ્રેમમાં વીંટળાયેલો છે.
આશીર્વાદ: તને દરેક જીવ વચ્ચે ઘર જેવું લાગે, અને દરેક પ્રાણી તને સ્વજનની જેમ આવકારે.
પાત્રો
- મોગલી
- — જંગલનો એક ચંચળ છોકરો, જે સમજદાર બનતાં શીખે છે.
- બાલુ
- — એક ધીરજવાન વૃદ્ધ રીંછ, જે પ્રેમથી શીખવે છે.
- બગીરા
- — સમજદાર કાળો દીપડો, જે મોગલીનું ધ્યાન રાખે છે.
બોધ
સારા શિક્ષકો અને દયાળુ શબ્દો બધે મિત્રો બનાવે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, હું તને બાલુની જેમ હળવેથી શીખવીશ. દયાળુ શબ્દો હંમેશાં તને મિત્રો આપે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
બાલુએ મોગલીને શું શીખવ્યું?
સ્રોત: રુડયાર્ડ કિપલિંગ, 'ધ જંગલ બુક' (1894), 'કાઆઝ હન્ટિંગ'
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- સંગમની ખીરની વાટકી · દિવસ 186
એ જ મૂલ્ય
ભેટ કેટલી મોટી છે તેના કરતાં ખુશીથી આપવું વધુ મહત્વનું છે. આ વાર્તા ઉદાર અને શાંત દિલ કેળવે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
બાલુ મોગલીને મંત્ર-શબ્દો શીખવે છે વાર્તા શું શીખવે છે?
બાલુ બતાવે છે કે ધીરજથી શીખવવું એ રક્ષણ અને પ્રેમનું જ એક રૂપ છે. મંત્ર-શબ્દો યાદ અપાવે છે કે સગપણ અને સૌજન્ય બધે બારણાં ખોલે છે.