World · गोष्ट संग्रह
बल्लू मोगलीला मंत्र-शब्द शिकवतो
लांडग्यांनी वाढवलेला मुलगा मोगली म्हाताऱ्या बल्लू अस्वलाकडून शिकतो. मोगलीला खेळायचं असलं तरी बल्लू संयमाने त्याला जंगलाचा कायदा शिकवतो.
गोष्टीचे तात्पर्य: चांगले गुरू आणि प्रेमळ शब्द सगळीकडे मित्र जोडतात.
या गोष्टीत
- पात्रे
- मोगली, बल्लू, बघीरा
- मूळ ग्रंथ
- रुडयार्ड किपलिंग, द जंगल बुक (1894), 'काआज हंटिंग'
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जागतिक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
रुडयार्ड किपलिंगने द जंगल बुक (1894) मध्य भारतातल्या सिवनीच्या डोंगरांत घडवलं, आणि ही गोष्ट त्याच्या 'काआज हंटिंग' या प्रकरणाच्या सुरुवातीतून येते, जिथे म्हातारा अस्वल बल्लू मानवी पिल्लाला जंगलाचा कायदा शिकवतो. "आपण एकाच रक्ताचे, तू आणि मी" हे मंत्र-शब्द पुस्तकातल्या सगळ्यात जास्त उद्धृत केल्या जाणाऱ्या ओळींपैकी झाले आहेत. चित्रपटांत बल्लू अनेकदा बेफिकीर गायक होतो, पण किपलिंगचा बल्लू कडक, समर्पित गुरू आहे, आणि हे पुनर्कथन माकडांच्या साहसाकडे फक्त इशारा करत त्याची ती संयमी बाजू परत आणतं. धडे हे प्रेमाचं रूप कसं असू शकतात, आणि काही प्रेमळ शब्द प्रत्येक जीवाला मित्र कसं बनवू शकतात, यावर तिचा भर आहे; बाळाला मार्ग दाखवायची तयारी करणाऱ्या पालकांसाठी हा योग्य विचार आहे.
बल्लू दाखवतो की संयमाने शिकवणं हे रक्षणाचं आणि प्रेमाचंच एक रूप आहे. मंत्र-शब्द आठवण करून देतात की आपलेपणा आणि सौजन्य सगळीकडे दारं उघडतात.
जंगलात कोणीच इतकं लहान नाही की त्याला सुरक्षित ठेवू नये.
सिवनीच्या घनदाट हिरव्या जंगलात, जिथे झाडं किड्यांच्या गुणगुणण्याने भरलेली असतात आणि नदी दगडांशी हळूच बोलत असते, तिथे मोगली नावाचा एक मुलगा राहत होता.
लांडग्यांच्या एका प्रेमळ कुटुंबाने त्याला वाढवलं होतं, आणि तो त्यांच्यासोबत त्यांच्याच पिल्लासारखा धावायचा.
पण जंगल मोठं आहे, अनेक प्रकारच्या जीवांनी भरलेलं, आणि मुलाला त्याच्या रीती शिकाव्या लागतात. म्हणून ज्ञानी जीवांनी त्याच्यासाठी एक गुरू निवडला.
त्याचा गुरू होता बल्लू, मोठा तपकिरी अस्वल. बल्लू झोपाळू आणि सावकाश होता, त्याला मध आणि सुकामेवा सगळ्यात जास्त आवडायचा, पण जंगलाचा कायदा त्याला सगळ्यांपेक्षा चांगला माहीत होता.
रोज सकाळी बल्लू एका सावलीच्या झाडाखाली बसायचा, आणि मोगली त्याच्या मोठ्या मऊ पंजांच्या मधे बसायचा.
"ऐक, छोट्या भावा," बल्लू घुमत्या आवाजात म्हणायचा. "कायदा झाडावरच्या वेलीसारखा आहे. तो सगळं एकत्र धरून ठेवतो."
कुजलेली फांदी आणि मजबूत फांदी कशी ओळखायची, हे त्याने मोगलीला शिकवलं, म्हणजे तो कधी पडणार नाही.
पोळ्यांजवळून जाताना रानमाश्यांशी नम्रपणे बोलायला, आणि तलावात उडी मारण्यापूर्वी पाणसापांना सावध करायला त्याने शिकवलं.
अनोळखी लोकांची शिकारीची हाकही त्याने शिकवली, म्हणजे दुसऱ्याच्या प्रदेशातून जाणारा प्रत्येक जण आधी परवानगी मागेल आणि त्याचं स्वागत होईल.
त्याने रान आणि पाण्याचे कायदे शिकवले, जे सांगतात की तलावावर आधी कोण पाणी पिणार आणि ऊन कडक असताना सावली कशी वाटून घ्यायची.
मोगली जवळजवळ पोहण्याइतकंच छान चढायला शिकला, आणि जवळजवळ धावण्याइतकंच छान पोहायला. बल्लू त्याच्याकडे शांत अभिमानाने पाहायचा.
संध्याकाळी अस्वल कायद्याचे जुने श्लोक गुणगुणायचा, सावकाश आणि खोल आवाजात, मऊ मातीत पाऊस मुरावा तसे ते शब्द मोगलीच्या मनात मुरेपर्यंत.
"शहाणं पिल्लू दोनदा ऐकतं आणि एकदा बोलतं," झाडाच्या सालीवर पाठ खाजवत बल्लू म्हणायचा, "आणि सगळ्यात लहान जीवालाही धन्यवाद म्हणायला त्याला कधी गर्व आड येत नाही."
कधी कधी मोगली इतक्या धड्यांनी कंटाळायचा. त्याला झोके घ्यायचे असायचे, खेळायचं असायचं, उबदार गवतात लोळायचं असायचं.
एकदा तो ऐकत नव्हता, तेव्हा बल्लूने त्याला पंजाने हलकीशी चापट दिली, आणि मोगली रुसून निघून गेला.
मोगलीवर प्रेम करणारी काळी बिबट बघीरा हळूच म्हणाली, "तो किती लहान आहे, बल्लू. तुझं एवढं लांबलचक बोलणं त्याचं छोटंसं डोकं कसं पेलणार?"
बल्लूने अस्वलाचा एक खोल सुस्कारा सोडला. "जंगलात कोणीच इतकं लहान नाही की त्याला सुरक्षित ठेवू नये. म्हणूनच मी त्याला शिकवतो. नंतर हरवण्यापेक्षा त्याने आत्ताच शिकलेलं बरं."
मग बल्लूने मोगलीला परत बोलावलं. "ये, छोट्या भावा. बघीरासाठी मंत्र-शब्द म्हणून दाखव."
मोगलीचा चेहरा उजळला, कारण त्याला या शब्दांचा सगळ्यात जास्त अभिमान होता. हेच ते शब्द होते, जे जंगलातल्या प्रत्येक जीवाला मित्र बनवत.
तो बघीराकडे वळला आणि बिबटाच्याच आवाजात म्हणाला, "आपण एकाच रक्ताचे, तू आणि मी."
बघीरा खोल, समाधानाने घुरघुरली.
मग मोगलीने पक्ष्यांसाठीचे शब्द म्हटले, शेवटी एक शीळ घालून, आणि नागलोकांसाठीचे, एका मऊ, अचूक फूत्कारासह.
"बस्स," बल्लू म्हणाला, त्याचे छोटे डोळे चमकत होते. "आता कोणताही पक्षी, प्राणी किंवा साप तुझ्यासाठी कधीच अनोळखी राहणार नाही."
मोगलीने बघीराच्या पाठीवर उडी मारली आणि हसत टाचा वाजवल्या. आपल्याला किती मोठी देणगी मिळाली आहे, हे त्याला अजून कळलं नव्हतं.
पण नंतर, जेव्हा तो खूप दूर भटकला आणि त्याला मदतीची गरज पडली, तेव्हा ते शब्द झाडांच्या शेंड्यांवरून पोहोचले, आणि जंगलाने त्याला उत्तर दिलं. आकाशातल्या एका घारीने त्याचं ऐकलं आणि त्याच्या मित्रांना आणायला उडाली.
बल्लू आणि बघीरा त्याला न्यायला आले, आणि तो पुन्हा सुरक्षित झाला, त्यांच्या उबदार, ओळखीच्या केसांत विसावलेला, डोक्यावर संध्याकाळचे पक्षी हळूच किलबिलत होते आणि सगळं जंगलच सुटकेचा निःश्वास टाकत होतं.
त्यानंतर मोगलीने प्रत्येक धडा ऐकला. आता त्याला कळलं होतं की प्रत्येक धडा हे एक प्रकारचं प्रेमच होतं.
आणि म्हणून, बाळा, जग तुझा मित्र बनवणारे शब्द तुला नेहमी सापडोत: आपण एकाच रक्ताचे, तू आणि मी.
जगभरातील मधील आणखी
बाळासोबत विचार करा
कोणते प्रेमळ शब्द किंवा धडे तुम्हाला तुमच्या बाळापर्यंत सगळ्यात जास्त पोहोचवायचे आहेत?
संकल्प: मी माझ्या बाळाला संयमाने शिकवते, आणि मी देत असलेला प्रत्येक धडा प्रेमात गुंडाळलेला असतो.
आशीर्वाद: सगळ्या सजीवांमध्ये तुला घरच्यासारखं वाटो, आणि प्रत्येक जीव तुला आपलं मानून भेटो.
पात्रे
- मोगली
- — शहाणं व्हायला शिकणारा जंगलातला एक चैतन्यशील मुलगा.
- बल्लू
- — प्रेमाने शिकवणारा एक संयमी म्हातारा अस्वल.
- बघीरा
- — मोगलीवर लक्ष ठेवणारी शहाणी काळी बिबट.
बोध
चांगले गुरू आणि प्रेमळ शब्द सगळीकडे मित्र जोडतात.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, मी तुला बल्लूसारखंच हळुवारपणे शिकवीन. प्रेमळ शब्द तुला नेहमी मित्र मिळवून देवोत.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
बल्लूने मोगलीला काय शिकवलं?
स्रोत: रुडयार्ड किपलिंग, द जंगल बुक (1894), 'काआज हंटिंग'
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.
संबंधित गोष्टी
- संगमची खिरीची वाटी · दिवस 186
तेच मूल्य
भेटवस्तू किती मोठी आहे यापेक्षा ती किती आनंदाने दिली, हे जास्त महत्त्वाचं असतं. ही गोष्ट उदार, शांत मनाचं पोषण करते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
बल्लू मोगलीला मंत्र-शब्द शिकवतो ही गोष्ट काय शिकवते?
बल्लू दाखवतो की संयमाने शिकवणं हे रक्षणाचं आणि प्रेमाचंच एक रूप आहे. मंत्र-शब्द आठवण करून देतात की आपलेपणा आणि सौजन्य सगळीकडे दारं उघडतात.