Saints & Scientists · વાર્તા સંગ્રહ
આઇઝેક ન્યૂટન અને પડતું સફરજન
કેમ્બ્રિજ બંધ થાય છે, ત્યારે યુવાન આઇઝેક ન્યૂટન માના ખેતરે ઘરે જાય છે. શાંત બગીચામાં તે એક સફરજન પડતું જુએ છે.
વાર્તાની શીખ: સાદી વસ્તુઓ વિશે અચરજ કરવાથી મોટી શોધો થઈ શકે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- આઇઝેક ન્યૂટન, સફરજન
- સ્રોત ગ્રંથ
- વિલિયમ સ્ટકલીના 'મેમોઇર્સ ઓફ સર આઇઝેક ન્યૂટન્સ લાઇફ' (1752)માં નોંધાયેલું ન્યૂટનનું પોતાનું વર્ણન
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
ન્યૂટનનું સફરજન પછીથી ઘડાયેલી દંતકથા નથી: ન્યૂટને પોતે ચા પીતાં પોતાના મિત્ર વિલિયમ સ્ટકલીને આ વાત કહી હતી, અને સ્ટકલીએ ન્યૂટનના જીવનનાં સંસ્મરણોમાં તેની નોંધ કરી. દૃશ્ય વૂલ્સથોર્પના ખેતરનું છે, જ્યાં કેમ્બ્રિજ બંધ હતું ત્યારે યુવાન આઇઝેક ઘરે ગયો હતો. લોકપ્રિય કથાઓમાં સફરજન તેના માથા પર પડે છે, જે પછીથી ઉમેરાયેલી વાત છે અને આ કથા તેને ટાળે છે; તેના બદલે તે ન્યૂટનનું પોતાનું શાંત ચિત્ર રાખે છે, વિચારમગ્ન બેસીને અચરજ કરવું કે વસ્તુઓ સીધી નીચે કેમ પડે છે, અને શું એ જ કોમળ ખેંચાણ ચંદ્ર સુધી પહોંચે છે. તેની ધીમી, અચરજભરી ગતિ અને બધું પાસે પકડી રાખતા અદૃશ્ય ખેંચાણનું ચિત્ર મા અને બાળક માટે સૂતાં પહેલાંનો એક શાંતિદાયક વિચાર બને છે.
આઇઝેકની મોટી શોધ એક શાંત ક્ષણ અને એક સામાન્ય દૃશ્યથી શરૂ થઈ. ધીમા પડવું અને રોજબરોજની વસ્તુઓ વિશે અચરજ કરવું સૌથી મોટા વિચારો ખોલી શકે છે.
અને એક નવો વિચાર આવ્યો, શાંતિથી, જાણે સ્થિર પાણી પર પાંદડું ઊતરે.
આ એક ખૂબ જાણીતી વાર્તા છે, જે ત્રણસો કરતાં વધુ વર્ષોથી કહેવાય છે. તે એક યુવાન, એક શાંત બગીચા અને એક સફરજન વિશે છે.
ઘણા સમય પહેલાં, ઇંગ્લેન્ડના ગામડામાં, વૂલ્સથોર્પ મેનર નામનું પથ્થરનું એક ખેતરઘર હતું. તેની આસપાસ ઘેટાંનાં ખેતરો અને સફરજનનાં ઝાડનો એક નાનો બગીચો હતો.
ત્યાં નાતાલના દિવસે આઇઝેક ન્યૂટન નામના એક છોકરાનો જન્મ થયો. તે એટલો નાનકડો હતો કે તેની મા કહેતી કે તે એક નાના લોટામાં સમાઈ જાય. પણ તે ધીમે ધીમે, સ્થિરતાથી મોટો થયો.
આઇઝેક એક જિજ્ઞાસુ બાળક હતો. તેણે નાની પવનચક્કીઓ બનાવી જે ખરેખર ફરતી, અને એક પાણીની ઘડિયાળ જે ટપકતાં ટપકતાં કલાકો ગણતી. તેણે એવા પતંગ બનાવ્યા જે નાનાં ફાનસ લઈને રાતના આકાશમાં ઊડતા, અને ગામલોકો તરતા પ્રકાશ જોઈને નવાઈ પામતા.
તેણે ઘરની દીવાલોમાં સૂર્ય-ઘડિયાળો કોતરી, અને તેના પર સરકતા પડછાયા જોતો રહ્યો, સૂરજથી સમય જોતાં શીખતો.
મોટો થયો ત્યારે આઇઝેક કેમ્બ્રિજની મોટી યુનિવર્સિટીમાં ભણવા ગયો. તેણે પ્રકાશ, રંગ અને તારાઓની ગતિ વિશેના સવાલોથી એક પછી એક નોટબુક ભરી.
પછી એક વર્ષે નગરોમાં એક બીમારી ફેલાઈ, અને સૌ સલામત રહે એ માટે યુનિવર્સિટીએ પોતાના દરવાજા બંધ કર્યા. આઇઝેકે પુસ્તકો બાંધ્યાં અને વૂલ્સથોર્પ ઘરે પાછો ગયો.
ખેતરે પાછા, જીવન ધીમું અને શાંત હતું. ન વર્ગો હતા, ન ભીડ. વિચારવાનો સમય હતો.
આઇઝેક કલાકો સુધી બગીચામાં બેસતો, ક્યારેક ખાવાનું પણ ભૂલી જતો. તેની મા રોટી અને પનીરની થાળી લાવતી, અને પછીથી તેની પાસે અડ્યા વગરની પડેલી જોતી.
વાર્તા કહે છે કે એક દિવસ તે વિચારમગ્ન થઈને બગીચામાં બેઠો હતો. હવા હૂંફાળી અને સ્થિર હતી. ફૂલો વચ્ચે મધમાખીઓ ગુંજતી હતી.
તેની ઉપર સફરજનનાં ઝાડ ફળથી લચેલાં હતાં. અને તે ત્યાં બેઠો હતો ત્યારે એક સફરજને પોતાની ડાળી છોડી અને ધીમેથી ઘાસ પર પડ્યું.
એ કેટલી સામાન્ય વાત હતી. જ્યારથી સફરજન છે, ત્યારથી તે ઝાડ પરથી પડતાં આવ્યાં છે. પણ આઇઝેકે તેની સામે જોયું, અને તે વિચારવા લાગ્યો.
સફરજન હંમેશાં સીધું નીચે કેમ પડે છે, તેણે પોતાને પૂછ્યું, અને ક્યારેય બાજુમાં કે ઉપર કેમ નહીં? તે હંમેશાં પૃથ્વીના કેન્દ્ર તરફ જ કેમ જાય છે?
કદાચ, તેણે વિચાર્યું, પૃથ્વી સફરજનને ધીમેથી પોતાની તરફ ખેંચે છે.
પછી તેણે ઉપર જોયું. પાંદડાં વચ્ચેથી, બપોરના ઝાંખા આકાશમાં, તેને ચંદ્ર માંડ દેખાતો હતો.
અને એક નવો વિચાર આવ્યો, શાંતિથી, જાણે સ્થિર પાણી પર પાંદડું ઊતરે. જો એ જ ખેંચાણ જે સફરજનને નીચે લાવે છે, તે છેક ઉપર ચંદ્ર સુધી પહોંચતું હોય તો?
ચંદ્ર જમીન પર પડતો નથી. તેના બદલે, તે પૃથ્વીની ફરતે ગોળ ગોળ ફરે છે. કદાચ, આઇઝેકે વિચાર્યું, પૃથ્વીનું ખેંચાણ જ ચંદ્રને આકાશમાં દૂર વહી જતો રોકે છે.
એ એક મોટો વિચાર હતો, બહુ જ મોટો વિચાર, આટલા નાના સફરજનમાંથી. આઇઝેકે ઉતાવળ ન કરી. તેણે કલમ કાઢી અને સંખ્યાઓ સાથે કામ શરૂ કર્યું, સાવચેતીથી, ધીરજથી.
તેને પૂરું કરતાં ઘણાં વર્ષો લાગ્યાં. તેણે પોતાના વિચારો ફરી ફરી તપાસ્યા. આખરે તેણે એક મહાન પુસ્તક લખ્યું, જે સમજાવતું હતું કે ગુરુત્વાકર્ષણ નામનું એ જ અદૃશ્ય ખેંચાણ સફરજન, ચંદ્ર, પૃથ્વી અને ગ્રહોને પોતપોતાની જગ્યાએ પકડી રાખે છે.
એ પુસ્તકે લોકોની આખા બ્રહ્માંડને સમજવાની રીત બદલી નાખી. આઇઝેક ન્યૂટન ઇતિહાસના સૌથી પ્રખ્યાત વિચારકોમાંના એક બન્યા.
ઘણાં વર્ષો પછી, જ્યારે આઇઝેક વૃદ્ધ થયા, ત્યારે તે લંડનના એક બગીચામાં વિલિયમ સ્ટકલી નામના મિત્ર સાથે ચા પીતા બેઠા હતા. અને ત્યાં, સફરજનનાં ઝાડ નીચે, તેમણે મિત્રને આ જ વાર્તા કહી.
તેમણે કહ્યું કે ગુરુત્વાકર્ષણનો વિચાર તેમને પહેલી વાર બરાબર આમ જ આવ્યો હતો, જ્યારે તે વિચારમગ્ન બેઠા હતા અને એક સફરજન પડતું જોયું.
આજે પણ લોકો વૂલ્સથોર્પ જાય છે, જ્યાં બગીચામાં એક જૂનું સફરજનનું ઝાડ ઊગે છે. તેઓ તેની નીચે ઊભા રહીને તેની ડાળીઓ વચ્ચેથી ઉપર જુએ છે, અચરજ પામતા, જેમ એક વખત આઇઝેક પામ્યા હતા.
હવે શાંતિથી સૂઈ જા, નાનકડા. તને પણ કોમળ બળો પકડી રાખે છે, ગુરુત્વાકર્ષણ, પૃથ્વી, અને સૌથી વધુ મારો પ્રેમ, જે તને હંમેશાં પાસે રાખશે.
સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
તમારી આસપાસની કઈ સામાન્ય વસ્તુ વિશે આજે વિચારવું ગમે?
સંકલ્પ: શાંત ક્ષણોમાં હું અચરજ માટે જગ્યા બનાવું છું, અને મારું બાળક મારી સાથે એ શાંતિમાં આરામ કરે છે.
આશીર્વાદ: બીજા જે નાનાં અચરજો પાસેથી પસાર થઈ જાય, તે તું જોઈ શકે, અને ગુરુત્વાકર્ષણ ચંદ્રને પકડે એટલા કોમળ રીતે પ્રેમ તને પકડી રાખે.
પાત્રો
- આઇઝેક ન્યૂટન
- — સવાલોથી ભરેલો એક શાંત યુવાન વિચારક.
- સફરજન
- — એક પડતું ફળ જે મોટો વિચાર જગાડે છે.
બોધ
સાદી વસ્તુઓ વિશે અચરજ કરવાથી મોટી શોધો થઈ શકે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, તું દરેક વસ્તુ વિશે અચરજ કરજે, અને તારા સવાલો તને ચંદ્ર અને તેનાથીય આગળ લઈ જાય.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
સફરજન પડતું જોઈને ન્યૂટને શું વિચાર્યું?
સ્રોત: વિલિયમ સ્ટકલીના 'મેમોઇર્સ ઓફ સર આઇઝેક ન્યૂટન્સ લાઇફ' (1752)માં નોંધાયેલું ન્યૂટનનું પોતાનું વર્ણન
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
આઇઝેક ન્યૂટન અને પડતું સફરજન વાર્તા શું શીખવે છે?
આઇઝેકની મોટી શોધ એક શાંત ક્ષણ અને એક સામાન્ય દૃશ્યથી શરૂ થઈ. ધીમા પડવું અને રોજબરોજની વસ્તુઓ વિશે અચરજ કરવું સૌથી મોટા વિચારો ખોલી શકે છે.