Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Ramayana · વાર્તા સંગ્રહ

નાનકડી સીતા ધનુષ્ય ખસેડે છે

નાનકડી સીતા મહેલનો પૂજાનો ઓરડો વાળે છે, જ્યાં શિવજીનું મહાન ધનુષ્ય રાખેલું છે. નીચે સાફ કરવા તે એક હાથે ભારે ધનુષ્ય ઊંચકી લે છે.

વાર્તાની શીખ: સાચી શક્તિ શાંત અને કોમળ હોઈ શકે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
નાનકડી સીતા, રાજા જનક, રાણી સુનયના
સ્રોત ગ્રંથ
રામાયણ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: રામાયણ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

વાલ્મીકિના ગ્રંથમાં નહીં, પણ રામાયણની લોકપ્રિય લોકપરંપરામાં નાનકડી સીતા સફાઈ કરતાં શિવજીનું મહાન ધનુષ્ય ઊંચકે છે એવી વાત આવે છે, અને ઉત્તર ભારતમાં તથા રામલીલામાં તે વ્યાપક રીતે કહેવાય છે, રાજા જનકે સીતાના વર માટે ધનુષ્ય પર પણછ ચડાવવાની કસોટી કેમ રાખી તેના કારણ તરીકે. રામાયણમાં એ ધનુષ્ય મિથિલાના પ્રખ્યાત સ્વયંવરનું કેન્દ્ર બને છે. આ નાનો પ્રસંગ એટલો પ્રિય છે તેનું કારણ તેનું ઘરેલું વાતાવરણ છે: સાવરણીવાળી છોકરી, ધનુષ્ય નીચે ગલગોટાની પાંખડીઓ, અને સહજ વાત કે ખૂણામાં ધૂળ હતી. જનક એવી શક્તિ ઓળખે છે જે બૂમ પાડતી નથી. સગર્ભા માતા માટે આ શાંત, માયાળુ શક્તિનો કોમળ ઉત્સવ છે, જે તે પોતાના બાળકમાં પણ જોઈ શકે.

આ વાર્તા બતાવે છે કે શક્તિ અને કોમળતા સાથે રહી શકે છે. તમે તમારા બાળકને ઉદરમાં લઈને ચાલો છો ત્યારે તમે પણ એ જ શાંત, પ્રેમાળ શક્તિ બતાવો છો.

તે શાંત અને માયાળુ છે, ખુદ ધરતી જેવી.

સીતા એક નાની રાજકુમારી હતી. તેની આંખો તેજસ્વી અને જિજ્ઞાસુ હતી, અને તેનો લાંબો કાળો ચોટલો દોડતી ત્યારે ઊછળતો. ઘણાં વર્ષો પહેલાં તે મિથિલા રાજ્યમાં, આંબાનાં ઝાડથી ભરેલા મહેલમાં રહેતી હતી. તેના પિતા રાજા જનક હતા, જ્ઞાનને ચાહનારા એક જ્ઞાની અને સૌમ્ય રાજા, અને તેની મા રાણી સુનયના હતી, જેને સીતાના વાળ ઓળતાં ગીત ગાવાનું ગમતું.

મહેલના એક ખૂણે પૂજાનો ઓરડો હતો, એક શાંત અને ઠંડી જગ્યા, જ્યાં પરિવાર રોજ સવારે ફૂલ ચડાવતો. એ ઓરડામાં એક મોટું ધનુષ્ય રાખેલું હતું, જે ક્યારેક બરફીલા પર્વતો પર રહેતા ભગવાન શિવનું હતું. તે એટલું મોટું અને ભારે હતું કે બળવાન માણસોને તેનો એક છેડો ઊંચકવા પણ ઘણા મિત્રોની જરૂર પડતી. રોજ સેવકો તેની આસપાસ સાવચેતીથી વાળતા, અને કોઈ તેને અડવાની હિંમત કરતું નહીં.

એક તેજસ્વી સવારે સીતાને પૂજાનો ઓરડો સાફ કરવામાં મદદ કરવી હતી. તેણે નાની સાવરણી અને કપડું લીધું અને માએ શીખવેલું ગીત ગુનગુનાવતાં ફર્શ વાળવા લાગી. થોડી વારમાં તે એ ખૂણે પહોંચી જ્યાં શિવજીનું ધનુષ્ય પડ્યું હતું. તેની નીચે ધૂળનું પાતળું પડ જામ્યું હતું, અને ત્યાં ગલગોટાની કેટલીક ખરેલી પાંખડીઓ પણ ફસાયેલી હતી.

સીતા થોભી અને ધૂળ તરફ જોયું. "ધનુષ્યની નીચેની ફર્શ પણ સાફ હોવી જોઈએ," તેણે વિચાર્યું. એટલે તે નીચે વળી, પોતાના નાના હાથ મોટા ધનુષ્યની નીચે મૂક્યા, અને ઊંચક્યું. સીતાએ મોટું ધનુષ્ય ફૂલના હાર જેટલી સહેલાઈથી ઊંચક્યું. તેણે એક હાથે તેને ઊંચું પકડી રાખ્યું, અને બીજા હાથે ફર્શ ચોખ્ખી વાળી નાખી. પછી તેણે ધનુષ્ય હળવેથી તેની જગ્યાએ પાછું મૂક્યું, અને ગુનગુનાવતી રહી.

એ દરમિયાન રાજા જનક દરબારમાં જતાં બારણા પાસેથી પસાર થતા હતા. તેઓ પગલું ભરતાં ભરતાં અટકી ગયા. તેમણે પોતાની નાની દીકરીને શિવજીનું ધનુષ્ય હવામાં પકડેલી જોઈ, શાંત અને હસતી, જાણે તેનું કંઈ વજન જ ન હોય. રાજાએ બૂમ ન પાડી, કારણ કે તેઓ તેને ચોંકાવવા નહોતા માંગતા. તેઓ બસ એકદમ સ્થિર ઊભા રહીને જોતા રહ્યા, તેમનું હૃદય આશ્ચર્યથી ભરાતું ગયું.

સીતાનું કામ પૂરું થયું ત્યારે તેણે ફરીને પિતાને જોયા. "પિતાજી," તેણે પિતા માટેનો પ્રેમભર્યો શબ્દ વાપરીને કહ્યું, "ખૂણામાં ધૂળ હતી, એટલે મેં સાફ કર્યો." રાજા જનકે ઘૂંટણિયે બેસીને તેનો નાનો ચહેરો હાથમાં લીધો. "તેં ભગવાન શિવનું ધનુષ્ય ખસેડ્યું," તેમણે ધીમેથી કહ્યું. "તને ભારે ન લાગ્યું?" સીતાએ પળ ભર વિચાર્યું અને માથું ધુણાવ્યું. "એવું લાગ્યું જાણે તેને પણ સાફ થવું હતું," તેણે કહ્યું.

તે સાંજે રાજા સાંજના તારાઓ નીચે બગીચામાં રાણી સુનયના સાથે બેઠા. તેમણે પૂજાના ઓરડામાં જે જોયું હતું તે કહ્યું. "આપણી દીકરીમાં એવી શક્તિ છે જે બૂમ પાડતી નથી," તેમણે કહ્યું. "તે શાંત અને માયાળુ છે, ખુદ ધરતી જેવી." રાણી હસ્યાં, કારણ કે તેમને હંમેશાં લાગતું હતું કે સીતા ખાસ છે. તે પક્ષીઓ સાથે કોમળ, સેવકો સાથે ધીરજવાળી, અને જેને મળે તે સૌ સાથે પ્રેમાળ હતી.

તે રાત્રે રાજા જનકે મનમાં એક વચન લીધું. "સીતા જેટલું બળવાન અને સારું કોઈ હોય, તે જ એક દિવસ તેની સાથે ચાલે," તેમણે વિચાર્યું. "જે શિવજીનું આ ધનુષ્ય ઊંચકીને તેની પણછ ચડાવી શકે, તે જ તેને લાયક હશે." વર્ષો પછી એ વચન રામ નામના માયાળુ રાજકુમારને મિથિલા લાવશે. પણ આ રાત્રે તો તે પિતાના પ્રેમાળ હૃદયમાં માત્ર એક શાંત વિચાર હતો.

સીતાને આ વિશે કંઈ ખબર નહોતી. તે પોતાના નરમ પલંગ પર ક્યારની ઊંઘી ગઈ હતી, તેની સાવરણી દીવાલને ટેકે હતી અને ચોટલો તકિયા પર ફેલાયેલો હતો. બહાર આંબાનાં પાન પવનમાં સરસરતાં હતાં, અને ચંદ્ર મહેલની છત પર હળવેથી ચમકતો હતો. પૂજાના ઓરડામાં મોટું ધનુષ્ય પોતાના ચોખ્ખા, વાળેલા ખૂણામાં આરામ કરતું હતું, અને બધું શાંત હતું.

નાનકડા, સાચી શક્તિ શાંત અને માયાળુ હોઈ શકે છે. મોટા ધનુષ્ય નીચે વાળતી સીતાની જેમ. તું બળવાન અને માયાળુ બંને બનીને મોટો થા, અને જ્યાં મદદની જરૂર હોય ત્યાં મદદ કરજે.

આગળની વાર્તા વાંચો →ગાર્ગી અને મહાન પ્રશ્ન

રામાયણ માંથી વધુ

બાળક સાથે વિચારો

તમે ક્યારે શાંત, કોમળ રીતે કંઈક મજબૂત કામ કર્યું છે?

સંકલ્પ: મારી શક્તિ શાંત છે, કોમળ છે અને હંમેશાં પૂરતી છે.

પાત્રો

નાનકડી સીતા
— શાંત, માયાળુ શક્તિવાળી કોમળ રાજકુમારી.
રાજા જનક
— આશ્ચર્યથી જોતા તેના જ્ઞાની પિતા.
રાણી સુનયના
— સીતાની મા.

બોધ

સાચી શક્તિ શાંત અને કોમળ હોઈ શકે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

નાનકડા, તું બળવાન અને માયાળુ બંને બનીને મોટો થા.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

સીતાએ મોટું ધનુષ્ય શા માટે ઊંચક્યું?

સ્રોત: રામાયણની લોકપ્રિય લોકપરંપરા

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • મીઠો કટોરો · દિવસ 8

    મળતી આવતી વાર્તા

    પરંપરા કહે છે કે રામ અને તેમના ભાઈઓના જન્મની શરૂઆત એક પરિવારની લાંબી, ધીરજભરી આશા અને વહેંચાયેલા ખીરના કટોરાથી થઈ. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે રાહ જોવાની લાગણીઓને એકલાં સહન કરવાને બદલે તેને નામ આપવું અને વહેંચવું માતાની ચિંતા ઓછી કરી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

નાનકડી સીતા ધનુષ્ય ખસેડે છે વાર્તા શું શીખવે છે?

આ વાર્તા બતાવે છે કે શક્તિ અને કોમળતા સાથે રહી શકે છે. તમે તમારા બાળકને ઉદરમાં લઈને ચાલો છો ત્યારે તમે પણ એ જ શાંત, પ્રેમાળ શક્તિ બતાવો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ें

કોઈ સગર્ભાને મોકલો