Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Jataka · વાર્તા સંગ્રહ

મહાજનક તરતો જ રહે છે

યુવાન રાજકુમાર મહાજનક વેપાર કરવા અને સમજદાર બનવા દરિયો પાર કરવા નીકળે છે. તોફાનમાં વહાણ તૂટે છે ત્યારે તે હાર માન્યા વિના શાંતિથી સાત દિવસ તરે છે.

વાર્તાની શીખ: કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે પણ પોતાનું શ્રેષ્ઠ કરવું ક્યારેય વ્યર્થ જતું નથી.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
રાજકુમાર મહાજનક, મણિમેખલા
સ્રોત ગ્રંથ
જાતક કથાઓ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: જાતક કથાઓ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

મહાજનક જાતક બુદ્ધના પૂર્વજન્મની લાંબી પાલી કથાઓમાંની એક છે, અને થાઇલેન્ડમાં તે ખાસ પ્રિય છે, જ્યાં રાજા ભૂમિબોલ અદુલ્યાદેજે ધીરજના પાઠ તરીકે પોતાનું પુનઃકથન, ધ સ્ટોરી ઓફ મહાજનક, પ્રકાશિત કર્યું હતું. વાર્તાના હૃદયમાં એક જ સ્થિર દૃશ્ય છે: કોઈ પણ કિનારાથી દૂર એક યુવાન રાજકુમાર નક્કી કરે છે કે તે હંમેશાં એક વધુ હાથ મારી શકે છે, અને સાત દિવસ તરતો રહે છે. દરિયાની ઘણી વાર્તાઓમાં બચાવ નસીબથી આવે છે; અહીં દરિયાની દેવી મણિમેખલા એટલે જ પ્રસન્ન થાય છે કે તે કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે પણ પ્રયત્ન કરતો રહે છે, અને તે તેને ઊંઘતા બાળકની જેમ મિથિલાના આંબાવાડિયામાં ઘરે લઈ જાય છે. સગર્ભાવસ્થા માટે, તરવાના લાંબા, ધીરજભર્યા દિવસો રાહ જોવાનાં અઠવાડિયાંના આશાભર્યા સાથી બને છે.

આ વાર્તા એક એક હાથ મારીને કરાતા સ્થિર, ધીરજભર્યા પ્રયત્નનો ઉત્સવ છે. તમારી સગર્ભાવસ્થાનો દરેક દિવસ એક બહાદુર હાથ છે, અને તમે એકલાં નથી.

પોતાનું શ્રેષ્ઠ કરવું ક્યારેય વ્યર્થ જતું નથી, ભલે કોઈ જોતું ન હોય.

રાજકુમાર મહાજનક એક બહાદુર યુવાન હતો, મજબૂત હાથ અને સ્થિર, આશાભર્યા હૃદયવાળો. તે ઘણા સમય પહેલાં ચંપાના ધમધમતા બંદર શહેરમાં મોટો થયો હતો. તેની પ્રેમાળ માએ તેને ઉછેર્યો હતો, અને તે કહેતી કે એક દિવસ તે પોતાના પિતાનું મિથિલા રાજ્ય પાછું મેળવશે. સોળ વર્ષનો થયો ત્યારે મહાજનકે નક્કી કર્યું કે હવે દુનિયામાં જઈને પોતાની મહેનતે આગળ વધવાનો સમય છે.

"મા," તેણે કહ્યું, "હું વેપાર કરવા અને સમજદાર બનવા દરિયો પાર કરીશ. પાછો આવીશ ત્યારે આપણા લોકોની સંભાળ લેવા તૈયાર હોઈશ." માએ તેને કસીને ભેટી અને આશીર્વાદ આપ્યા. મહાજનકે પોતાનો માલ બાંધ્યો, વિદાય લીધી, અને બીજા ઘણા મુસાફરો સાથે એક મોટા વેપારી વહાણમાં ચડ્યો.

સાત દિવસ વહાણ વાદળી પાણી પર સરળતાથી ચાલ્યું. સઢ પવનથી ભરેલા હતા, ઉપર દરિયાઈ પક્ષીઓ બોલતાં, અને ખલાસીઓ કામ કરતાં ગીતો ગાતા. મહાજનક તૂતકના આગળના ભાગે ઊભો રહી મોજાં જોતો અને નવા દેશોનાં સપનાં જોતો. પણ સાતમા દિવસે પવન બદલાવા લાગ્યો, અને ક્ષિતિજ પર કાળાં વાદળ ભેગાં થયાં.

દરિયો તોફાની બન્યો, અને મોટાં મોજાંએ વહાણને આમતેમ ડોલાવ્યું. લાકડાનાં પાટિયાં કિચૂડ કિચૂડ કરવા લાગ્યાં, અને કપ્તાન સમજી ગયો કે વહાણ હવે લાંબો સમય ટકશે નહીં. મહાજનક શાંત રહ્યો. તાકાત માટે તેણે ખાંડ અને ઘીનું સારું ભોજન કર્યું, અને પાણીમાં ગરમ રહેવા શરીરે તેલ ચોળ્યું. પછી તે ડોલકાઠીની ટોચે ચડ્યો.

વહાણ ધીમે ધીમે છૂટું પડવા લાગ્યું ત્યારે મહાજનકે દરિયામાં દૂર સુધી છલાંગ મારી. તે ભીડ અને તરતા લાકડાથી દૂર ઊંડા પાણીમાં પડ્યો. પછી તેણે તરવાનું શરૂ કર્યું. બધા મુસાફરો થોડી વારમાં પાટિયાં અને પીપડાં પર સલામત તરતા હતા, અને રાજકુમાર ચારે બાજુ વિશાળ દરિયા વચ્ચે એકલો તરતો રહ્યો.

મહાજનક આખો દિવસ અને આખી રાત તર્યો. સૂરજ ઊગ્યો ત્યારે તેને ક્યાંય જમીન ન દેખાઈ, બસ દરેક દિશામાં ફેલાયેલું પાણી. છતાં તેણે હાર ન માની. તેણે એક હાથ માર્યો, પછી બીજો, પછી ત્રીજો. "મને કિનારો દેખાતો નથી," તેણે પોતાને કહ્યું, "પણ હું હંમેશાં એક વધુ હાથ મારી શકું છું."

તે તરતો જ રહ્યો, એક દિવસ, બે દિવસ, ત્રણ દિવસ. આરામ માટે તે પીઠ પર તરતો અને વાદળો તરફ જોતો. તે ખારો પવન શ્વાસમાં ભરતો અને રાત્રે તારા જોતો. ચાર દિવસ વીત્યા, પછી પાંચ, પછી છ. તેના હાથ થાકી ગયા, પણ તેનું હૃદય મજબૂત અને સ્થિર રહ્યું, જાણે ક્યારેય ન ઓલવાતો દીવો.

હવે, એ દરિયામાં મણિમેખલા નામની એક કોમળ દેવી રહેતી હતી, પાણીની રક્ષક, જે દરિયામાં સારા લોકો પર નજર રાખતી. સાતમા દિવસે તેણે જોયું કે યુવાન રાજકુમાર હજી પણ એકલો બહાદુરીથી તરી રહ્યો છે. તે મોજાં પર સરકતી આવી, પાણી પર ચાંદનીની જેમ ચમકતી, અને તેની બાજુમાં તરવા લાગી.

"યુવાન," મણિમેખલાએ પ્રેમથી કહ્યું, "કિનારો બહુ દૂર છે અને તને કોઈ જોઈ શકતું નથી. તું શા માટે તરતો રહે છે?" મહાજનક થાકેલો હોવા છતાં હસ્યો. "કારણ કે માણસે પ્રયત્ન કરતા રહેવું જોઈએ," તેણે કહ્યું. "જો હું અટકી જાઉં, તો ક્યારેય જમીને નહીં પહોંચું. જો તરતો રહું, તો તક છે. પોતાનું શ્રેષ્ઠ કરવું ક્યારેય વ્યર્થ જતું નથી, ભલે કોઈ જોતું ન હોય."

દેવીનો ચહેરો આનંદથી ભરાઈ ગયો. "તારી હિંમત સુંદર છે," તેણે કહ્યું. "તેં ક્યારેય હાર ન માની, એટલે હું તને ઘરે લઈ જઈશ." તેણે મહાજનકને હળવેથી હાથમાં ઊંચક્યો, જેમ મા ઊંઘતા બાળકને નરમાશથી ઊંચકે. પછી તે દરિયા પરથી, ગરમ હવા અને સોનેરી સાંજના પ્રકાશમાંથી, છેક મિથિલાના કિનારા સુધી ઊડી.

તેણે તેને એક શાંત આંબાવાડિયામાં, ઝાડ નીચે નરમ ઘાસ પર સુવાડ્યો. મહાજનક ત્યાં ગાઢ ઊંઘ્યો, ઉપર પક્ષીઓ ગાતાં હતાં અને સાંજનો પવન તેના ચહેરાને ઠંડક આપતો હતો. તે આરામ કરીને સાજોસારો જાગ્યો ત્યારે મિથિલાના લોકોએ તેને જોયો અને સમજ્યા કે તે જ્ઞાની અને સારો છે. સમય જતાં તેમણે રાજીખુશીથી તેને પોતાનો રાજા બનાવ્યો.

નાનકડા, જ્યારે રસ્તો લાંબો લાગે, ત્યારે તું હંમેશાં એક વધુ કોમળ પગલું ભરી શકે છે. મહાજનકે ક્યારેય હાર ન માની, એટલે મદદ આવી. બહાદુર હૃદયથી પ્રયત્ન કરતો રહેજે, અને મદદ આવશે.

આગળની વાર્તા વાંચો →વાનર રાજાનો પુલ

જાતક માંથી વધુ

બાળક સાથે વિચારો

અંત દેખાતો ન હતો ત્યારે પણ તમે ક્યારે આગળ વધતાં રહ્યાં? તમને શાનાથી મદદ મળી?

સંકલ્પ: એક એક કોમળ પગલે, મારું બાળક અને હું આગળ વધતાં રહીએ છીએ.

પાત્રો

રાજકુમાર મહાજનક
— પ્રયત્ન કરતો રહેનાર સ્થિર, આશાભર્યો યુવાન.
મણિમેખલા
— તેના પ્રયત્નનું ફળ આપનારી દરિયાની કોમળ દેવી.

બોધ

કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે પણ પોતાનું શ્રેષ્ઠ કરવું ક્યારેય વ્યર્થ જતું નથી.

તમારા બાળકને શું કહેવું

નાનકડા, જ્યારે રસ્તો લાંબો લાગે, ત્યારે તું હંમેશાં એક વધુ કોમળ પગલું ભરી શકે છે. હું તારી સાથે છું.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

કિનારો દેખાતો ન હતો તોય મહાજનક શા માટે તરતો રહ્યો?

સ્રોત: જાતક કથાઓ (મહાજનક જાતક)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા હળવો ગર્ભાવસ્થા યોગ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • સત્ય બોલનાર બટેર · દિવસ 29

    મળતી આવતી વાર્તા

    બૌદ્ધ પરંપરા માને છે કે સત્યવાદી અને કોઈને દુઃખ ન આપતું હૃદય પોતાનું શાંત રક્ષણ ધરાવે છે, અને આ શીખવવા સદીઓથી આ જાતક કહેવાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે ડરામણી ક્ષણમાં સ્થિર રહેવાથી અને શ્વાસ લેતા રહેવાથી માતા વધુ સ્પષ્ટ વિચારી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

મહાજનક તરતો જ રહે છે વાર્તા શું શીખવે છે?

આ વાર્તા એક એક હાથ મારીને કરાતા સ્થિર, ધીરજભર્યા પ્રયત્નનો ઉત્સવ છે. તમારી સગર્ભાવસ્થાનો દરેક દિવસ એક બહાદુર હાથ છે, અને તમે એકલાં નથી.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ें

કોઈ સગર્ભાને મોકલો