Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Jataka · વાર્તા સંગ્રહ

મહોસધ અને બે માતાઓ

એક અજાણી સ્ત્રી યુવાન સુમનાના બાળકને ઉપાડે છે અને કહે છે કે તે તેનું છે. જ્ઞાની મહોસધ બંને સ્ત્રીઓને બાળકનો એક એક હાથ પકડવા કહે છે.

વાર્તાની શીખ: સૌથી ઊંડો પ્રેમ હંમેશાં પહેલાં બીજાનો વિચાર કરે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
મહોસધ, સુમના, અજાણી સ્ત્રી
સ્રોત ગ્રંથ
જાતક કથાઓ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: જાતક કથાઓ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

જ્ઞાની નાનો મહોસધ સૌથી લાંબી જાતક કથાઓમાંની એક, મહા-ઉમ્મગ્ગ જાતકનો નાયક છે, જ્યાં ભાવિ બુદ્ધ મિથિલા પાસે ન્યાય અને સૂઝથી ઘણા ઝઘડા ઉકેલે છે. એક બાળક પર દાવો કરતી બે સ્ત્રીઓનો કિસ્સો તેના સૌથી જાણીતા પ્રસંગોમાંનો એક છે, અને આવી ન્યાયની વાર્તાઓ ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં કહેવાય છે. આ કથન તેને ખાસ કોમળ રાખે છે: કસોટી બસ એટલી છે કે દરેક સ્ત્રી બાળકનો એક હાથ પકડે, અને સાચી મા તેના પહેલા નાના રુદને જ હાથ છોડી દે છે. બાળક તેને વળગી જાય છે, જાણે તે પહેલેથી તેનો અવાજ ઓળખતું હોય, અને અજાણી સ્ત્રીને માયાથી વિદાય કરાય છે. સગર્ભા માતા માટે આ હંમેશાં બાળકનો પહેલો વિચાર કરતા પ્રેમનું હૃદયસ્પર્શી ચિત્ર છે.

માનો પ્રેમ બાળકના સુખને પહેલું મૂકે છે. એ ઊંડો, નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ તમારામાં પહેલેથી જ વધી રહ્યો છે.

સાચી માને જીતવા કરતાં પોતાના બાળકના સુખની વધુ ચિંતા હોય છે

મહોસધ એક જ્ઞાની નાનો છોકરો હતો, વિચારશીલ ચહેરો, શાંત અવાજ અને બધું ધ્યાનથી જોતી આંખોવાળો. તે ઘણા સમય પહેલાં મિથિલા શહેર પાસેના એક ગામમાં રહેતો હતો, જ્યાં ખેડૂતો ડાંગર ઉગાડતા અને બાળકો આંબા નીચે રમતાં. તે હજી છોકરો જ હતો, છતાં આસપાસથી લોકો ઝઘડો થાય ત્યારે તેની પાસે આવતા, કારણ કે તે ધ્યાનથી સાંભળતો અને હંમેશાં ન્યાયી રહેતો.

મહોસધે પોતાના ગામમાં એક સભાખંડ બાંધ્યો હતો, ઘાસના છાપરાવાળો મોટો ખુલ્લો આશરો. દિવસના તાપમાં મુસાફરો ત્યાં આરામ કરતા, અને ગરીબોને ખાવાનું અને પાણી મળતું. સાંજે મહોસધ સભાખંડના એક છેડે સાદી સાદડી પર બેસતો, અને જેને મદદ જોઈએ તે આવીને તેની સાથે વાત કરી શકતું.

એક ગરમ બપોરે સુમના નામની એક યુવાન મા ગામના તળાવમાં નહાવા આવી. તે પોતાના નાના દીકરાને નરમ સુતરાઉ કપડામાં લપેટીને લાવી હતી. તેણે તેને પાણી પાસે ઘાસ પર હળવેથી સુવાડ્યો, જ્યાં ઠંડો પવન વાતો હતો, અને મોં-હાથ ધોવા તળાવમાં ઊતરી.

તે નહાતી હતી ત્યારે બીજી એક સ્ત્રી રસ્તે ચાલતી આવી. તે અજાણી હતી, અને બાળકને જોવા ઊભી રહી. બાળક ગોળમટોળ અને મીઠડું હતું, નાની વળેલી આંગળીઓ અને કાળા વાળની નાની લટવાળું. અજાણી સ્ત્રીને આવા બાળકની બહુ ઝંખના હતી, એટલે તેણે તેને ઉપાડ્યું અને હાથમાં ઝુલાવતાં ચાલવા લાગી.

સુમનાએ ઉપર જોયું અને તેને જોઈ. "ઊભી રહે!" તેણે પાણીમાંથી ઉતાવળે બહાર આવતાં બૂમ પાડી. "એ મારો દીકરો છે!" પણ અજાણી સ્ત્રીએ બાળકને છાતીએ વળગાડી રાખ્યું. "ના, એ મારો છે," તેણે કહ્યું. બેમાંથી કોઈ નમ્યું નહીં, અને થોડી વારમાં બંને એક સાથે બોલવા લાગી, અને ગામલોકોનું ટોળું ભેગું થઈ ગયું.

"ચાલો મહોસધ પાસે જઈએ," કોઈએ કહ્યું. "તેને ખબર પડશે કે શું ન્યાયી છે." એટલે બંને સ્ત્રીઓ સભાખંડ તરફ ચાલી, બાળક અજાણી સ્ત્રીના હાથમાં અને સુમના તેની બાજુમાં જ. ગામલોકો એકબીજા સાથે ગુસપુસ કરતા પાછળ ગયા.

મહોસધે એક શબ્દ બોલ્યા વિના બંને સ્ત્રીઓને સાંભળી. તેણે તેમના ચહેરા અને હાથ જોયા. પછી તેણે નાની લાકડીથી માટીની ફર્શ પર એક સીધી લીટી દોરી. "બાળકને આ લીટી પર મૂકો," તેણે પ્રેમથી કહ્યું. અજાણી સ્ત્રીએ બાળકને વાળેલા કપડા પર મૂક્યું, અને નાનો છોકરો છાપરા તરફ આંખો પટપટાવતો રહ્યો.

"હવે," મહોસધે કહ્યું, "તમે બંને તેનો એક એક હાથ પકડો. જે તેને લીટી પાર પોતાની બાજુ ખેંચી લે, તે તેને રાખી શકે." બંને સ્ત્રીઓ ઘૂંટણિયે બેઠી. અજાણીએ એક નાનો હાથ પકડ્યો, અને સુમનાએ બીજો. આખો સભાખંડ એકદમ શાંત થઈ ગયો.

તેમણે ખેંચવાનું શરૂ કર્યું. તરત જ બાળકનો ચહેરો રડમસ થયો, અને તેણે નાનું, દુઃખી રુદન કર્યું. એ જ પળે સુમનાએ તેનો હાથ છોડી દીધો. તે પોતાના દીકરાને એક પળ માટે પણ દુઃખી જોઈ શકતી નહોતી. તેણે છોડી દીધું, કારણ કે તે તેને પ્રેમ કરતી હતી. તે આંખોમાં આંસુ સાથે ફર્શ પર પાછી બેસી ગઈ, અને અજાણી સ્ત્રીએ બાળકને પોતાની બાજુ ખેંચી લીધું.

અજાણી સ્ત્રી હસી, એમ માનીને કે તે જીતી ગઈ. પણ મહોસધે હાથ ઊંચો કર્યો. તેણે ટોળા તરફ ફરીને પૂછ્યું, "મને કહો, બાળક પ્રત્યે કોનું હૃદય વધુ કોમળ છે, જેણે પકડી રાખ્યું તેનું, કે જેણે છોડી દીધું તેનું?" ગામલોકોએ એકબીજા સામે જોયું. "જેણે છોડી દીધું તેનું," તેઓ સાથે બોલ્યા. "તે તેને રડતો જોઈ ન શકી."

મહોસધે માથું હલાવ્યું. "સાચી માને જીતવા કરતાં પોતાના બાળકના સુખની વધુ ચિંતા હોય છે," તેણે કોમળતાથી કહ્યું. "સુમના, આ તારો દીકરો છે." તેણે બાળકને ઊંચકીને તેના હાથમાં મૂક્યું. બાળક તરત જ રડતું બંધ થયું અને તેને વળગી ગયું, જાણે તે પહેલેથી જ તેનો અવાજ ઓળખતું હોય. મહોસધે સાંભળ્યું, જોયું, અને ન્યાય કર્યો.

અજાણી સ્ત્રીએ આંખો નીચી કરી. મહોસધ તેની સાથે ગુસ્સાથી નહીં, માયાથી બોલ્યો. "તને બાળકની ઝંખના હતી," તેણે કહ્યું, "પણ બાળક લઈ લેવાની વસ્તુ નથી. શાંતિથી જા, અને તારું હૃદય જે શોધે છે તે તને મળે." સ્ત્રીએ નમન કર્યું અને શાંતિથી ચાલી ગઈ.

તે સાંજે સુમના ડાંગરનાં ખેતરોની ધારે ધારે પોતાના દીકરાને ધીમું ગીત ગાતી ઘરે ગઈ. આકાશ નારંગી અને સોનેરી થયું, અને નાનો છોકરો તેના ખભે ઊંઘી ગયો, તેની નાની આંગળીઓ તેના હાર ફરતે વીંટળાયેલી.

નાનકડા, સૌથી ઊંડો પ્રેમ હંમેશાં પહેલાં બીજાનો વિચાર કરે છે. મહોસધની જેમ, તું પ્રેમને સ્પષ્ટ જોઈ શકે એટલો જ્ઞાની, અને સૌની સાથે ન્યાયી રહી શકે એટલો કોમળ બનીને મોટો થા.

આગળની વાર્તા વાંચો →અજાણ્યાનું ગીત

જાતક માંથી વધુ

બાળક સાથે વિચારો

તમે ક્યારે સાચા ઠરવા કરતાં કોઈ બીજાના સુખને પસંદ કર્યું છે?

સંકલ્પ: મારા બાળક માટેનો મારો પ્રેમ કોમળ, સમજદાર અને નિઃસ્વાર્થ છે.

પાત્રો

મહોસધ
— સાચો પ્રેમ કેવો હોય તે જોનાર જ્ઞાની, ન્યાયી છોકરો.
સુમના
— બાળકના સુખને પહેલું મૂકનાર પ્રેમાળ મા.
અજાણી સ્ત્રી
— તેને શાંતિથી વિદાય કરાય છે.

બોધ

સૌથી ઊંડો પ્રેમ હંમેશાં પહેલાં બીજાનો વિચાર કરે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

નાનકડા, મારા માટે તારું સુખ હંમેશાં પહેલું રહેશે. હું તારા નાના હૃદયને પહેલેથી ઓળખું છું.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

સુમનાએ બાળકનો હાથ શા માટે છોડી દીધો?

સ્રોત: જાતક કથાઓ (જ્ઞાની મહોસધની કથા)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • વડમૃગ રાજા · દિવસ 263

    મળતી આવતી વાર્તા

    બૌદ્ધ પરંપરા નિગ્રોધમૃગ (વડમૃગ) જાતકને કરુણાની સૌથી વહાલી વાર્તાઓમાંની એક માને છે, અને તે સાંચી અને ભરહુતમાં કોતરાયેલી છે. સગર્ભા માતા માટેની તેની કોમળ કાળજી સીધી ભાવિ માતા-પિતાના હૃદયને સ્પર્શે છે. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે સુરક્ષિત અને સાથ મળ્યાનો અનુભવ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન તણાવ ઓછો કરી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

મહોસધ અને બે માતાઓ વાર્તા શું શીખવે છે?

માનો પ્રેમ બાળકના સુખને પહેલું મૂકે છે. એ ઊંડો, નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ તમારામાં પહેલેથી જ વધી રહ્યો છે.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ें

કોઈ સગર્ભાને મોકલો