Jain · गोष्ट संग्रह
गौतम स्वामी क्षमा मागतात
महावीरांचे प्रेमळ अनुयायी आनंद यांना ध्यानातून एक विशेष ज्ञान प्राप्त होते. गौतम स्वामींना त्यांच्यावर विश्वास बसत नाही, आणि ते त्यांना क्षमा मागायला सांगतात.
गोष्टीचे तात्पर्य: सर्वात ज्ञानी माणसेही क्षमा मागण्याइतकी नम्र असतात.
या गोष्टीत
- पात्रे
- गौतम स्वामी, आनंद, भगवान महावीर
- मूळ ग्रंथ
- जैन कथा
- वाचनाचा वेळ
- 3 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जैन कथा · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
हा प्रसंग उपासकदशांग सूत्राच्या पहिल्या अध्यायातून आला आहे. हे जैन शास्त्र भगवान महावीरांच्या दहा आदर्श श्रावकांचे वर्णन करते, आणि त्याची सुरुवात आनंद गृहस्थापासून होते. पर्युषणाच्या काळात, जेव्हा जैन लोक मिच्छामि दुक्कडम् म्हणून क्षमा मागतात, तेव्हा ही गोष्ट अनेकदा आठवली जाते. या गोष्टीला उल्लेखनीय बनवते ते क्षमा मागणारी व्यक्ती: महावीरांचे प्रमुख आणि सर्वात विद्वान शिष्य गौतम स्वामी, ज्यांना त्यांचे स्वतःचे गुरु सांगतात की नम्र गृहस्थ खरे बोलले. आपली भिक्षाही न खाता ते थेट परत चालत जाऊन आपली चूक झाल्याचे सांगतात. होणाऱ्या आईसाठी हा नम्रतेचा आणि प्रेमळपणे क्षमा मागण्याचा एक सौम्य आदर्श आहे, जो बाळाला देण्यासारखी एक देणगी आहे.
जैन शास्त्रांतली ही गोष्ट दाखवते की नम्रता आणि सत्यवचन एकत्र असतात. सर्वात ज्ञानी माणसांकडूनही चुका होऊ शकतात, आणि लवकर क्षमा मागितल्याने मन हलके राहते.
आनंद, तुम्ही खरे बोललात, आणि माझी चूक झाली. कृपया मला क्षमा करा.
फार पूर्वी, वाणिज्यग्राम नावाच्या गावात आनंद नावाचे एक प्रेमळ गृहस्थ राहत होते. ते भगवान महावीरांचे अनुयायी होते, आणि साधे, प्रामाणिक आणि शांत जीवन जगत होते.
आनंदांकडे शेतं, गायी आणि प्रेमळ कुटुंब होते. पण वय वाढत गेले तसे ते अधिकाधिक वेळ शांत प्रार्थनेत आणि ध्यानात घालवू लागले, प्रत्येक जीवाप्रति दया पाळत.
एके दिवशी आनंदांनी आपल्या उतारवयातले दिवस खोल शांततेत घालवायचे ठरवले. ते एका शांत खोलीत बसले, अगदी थोडे खाऊ लागले, आणि आपले मन सौम्य आणि शुद्ध ठेवू लागले.
त्यांचे मन शांत आणि निर्मळ होत गेले तसे त्यांना एक विशेष ज्ञान प्राप्त झाले. सामान्य डोळ्यांना दिसते त्यापेक्षा कितीतरी दूरवर, जमिनी आणि पाण्यांपलीकडे, त्यांना दिसू लागले.
त्याच सुमारास भगवान महावीर गावाजवळ मुक्कामाला आले. त्यांच्यासोबत त्यांचे प्रमुख शिष्य गौतम स्वामी होते, जे अतिशय ज्ञानी होते आणि महावीरांना खूप प्रिय होते.
एका सकाळी गौतम स्वामी आपली साधी भिक्षा घ्यायला गावात गेले. वाटेत त्यांनी लोकांना आनंद आणि त्यांच्या शांत साधनेबद्दल बोलताना ऐकले.
"या सज्जन गृहस्थाला जाऊन भेटावे," गौतम स्वामींच्या मनात आले. आणि ते आनंदांच्या घरी गेले.
त्यांना पाहून आनंदांना खूप आनंद झाला. उठून उभे राहण्याइतके बळ त्यांच्यात नव्हते, म्हणून ते म्हणाले, "पूज्य गौतम, कृपया जवळ या, म्हणजे मी तुम्हाला वंदन करू शकेन." गौतम स्वामी जवळ आले, आणि आनंदांनी मोठ्या आदराने त्यांना वंदन केले.
मग आनंद नम्रपणे म्हणाले, "पूज्य, माझ्या साधनेतून मला एक विशेष ज्ञान प्राप्त झाले आहे. मला जमिनींपलीकडे दूरवर, आणि प्रत्येक दिशेला अनेक मैल पाण्यापलीकडे दिसते."
गौतम स्वामींना आश्चर्य वाटले. "गृहस्थाला असे ज्ञान मिळू शकते," ते म्हणाले, "पण इतक्या दूरवरचे नाही. तुमची काहीतरी चूक होत असेल. असत्य बोलल्याबद्दल तुम्ही क्षमा मागायला हवी."
आनंदांनी सौम्यपणे, पण ठामपणे उत्तर दिले. "पूज्य, भगवान महावीरांच्या शिकवणीत, क्षमा कुणी मागावी, खरे बोलणाऱ्याने की चूक करणाऱ्याने?"
"चूक करणाऱ्याने," गौतम स्वामी म्हणाले.
"मग, आदरपूर्वक सांगतो," आनंद म्हणाले, "कदाचित क्षमा मागायची ती मी नाही."
गौतम स्वामी विचारात पडले. त्यांनी वाद घातला नाही. त्यांना वाटले, "मी भगवान महावीरांनाच विचारेन. त्यांना सत्य ठाऊक असेल." म्हणून त्यांनी वंदन केले आणि महावीर जिथे मुक्कामाला होते तिथे परत गेले.
त्यांनी आपल्या गुरूंना वंदन करून सगळे सांगितले. "भगवन, बरोबर कोण, आनंद की मी?"
महावीरांनी प्रेमळ नजरेने त्यांच्याकडे पाहिले आणि म्हणाले, "गौतमा, आनंद खरे बोलले. चूक तुझी झाली. त्यांच्याकडे जा आणि त्यांची क्षमा माग."
गौतम स्वामी तर महावीरांच्या सगळ्या शिष्यांमध्ये सर्वश्रेष्ठ होते. हजारो लोक त्यांचा आदर करत. त्यांना संकोच किंवा अभिमान वाटू शकला असता.
पण त्यांनी आपली भिक्षा खाण्याचीही वाट पाहिली नाही. त्यांनी आपले पात्र खाली ठेवले आणि थेट आनंदांच्या घरी परत चालत गेले.
ते आनंदांशेजारी उभे राहिले आणि नम्रपणे म्हणाले, "आनंद, तुम्ही खरे बोललात, आणि माझी चूक झाली. कृपया मला क्षमा करा."
आनंदांचे डोळे सौम्य अश्रूंनी भरून आले. महान गौतम स्वामी फक्त एका साध्या गृहस्थाची क्षमा मागायला परत आले होते.
"पूज्य," आनंद म्हणाले, "तुमची नम्रता ही माझ्या कोणत्याही ज्ञानापेक्षा मोठी शिकवण आहे." दोघे एकमेकांकडे पाहून खोल शांतीने हसले.
मग गौतम स्वामी भगवान महावीरांकडे परत आले आणि शेवटी आपली साधी भिक्षा खाल्ली, हलक्या आणि निर्मळ मनाने.
ही गोष्ट ऐकणारे लोक म्हणाले, "किती अद्भुत! सर्वात ज्ञानी शिष्यही क्षमा मागण्याइतके नम्र होते."
आजही जैन लोक एकमेकांची क्षमा मागताना ही गोष्ट आठवतात, आणि म्हणतात "मिच्छामि दुक्कडम्," माझ्याकडून काही चूक झाली असल्यास ती क्षमा व्हावी.
आता झोप, बाळा. तू नेहमी प्रेमळपणे खरे बोलोस, आणि गौतम स्वामींसारख्या हलक्या मनाने हळुवारपणे क्षमा मागोस.
जैन मधील आणखी
बाळासोबत विचार करा
दिलेली किंवा मिळालेली अशी एखादी छोटी क्षमा आहे का, जिच्यामुळे तुमचे मन हलके होईल?
संकल्प: मी प्रेमळपणे खरे बोलते आणि मोकळ्या मनाने क्षमा करते.
आशीर्वाद: तुझे शब्द खरे असोत, मन नम्र असो, आणि तुझे घर क्षमेने भरलेले असो.
पात्रे
- गौतम स्वामी
- — क्षमा मागण्याइतके नम्र असलेले महावीरांचे सर्वात ज्ञानी शिष्य.
- आनंद
- — सौम्यपणे खरे बोलणारे एक प्रामाणिक गृहस्थ.
- भगवान महावीर
- — नेहमी सत्याच्या बाजूने उभे राहणारे गुरु.
बोध
सर्वात ज्ञानी माणसेही क्षमा मागण्याइतकी नम्र असतात.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
आता झोप, बाळा. तू प्रेमळपणे खरे बोलोस, आणि हळुवारपणे क्षमा मागोस.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
आपली चूक झाली हे कळल्यावर गौतम स्वामींनी काय केले?
स्रोत: उपासकदशांग सूत्र, अध्याय 1 (आनंद श्रावक)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
गौतम स्वामी क्षमा मागतात ही गोष्ट काय शिकवते?
जैन शास्त्रांतली ही गोष्ट दाखवते की नम्रता आणि सत्यवचन एकत्र असतात. सर्वात ज्ञानी माणसांकडूनही चुका होऊ शकतात, आणि लवकर क्षमा मागितल्याने मन हलके राहते.