Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Jain · दिवस 192 · आठवडा 28

गौतम स्वामी आणि छोटी वाटी

गौतम स्वामी सहज अष्टापद पर्वत चढतात. ते खिरीच्या एका छोट्या वाटीतून पंधराशे भुकेल्या तापसांना जेवू घालतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेमाने भरलेलं मन एका छोट्या भेटीलाही सगळ्यांसाठी पुरेसं बनवू शकतं.

या गोष्टीत

पात्रे
गौतम स्वामी, तापस, महावीर
मूळ ग्रंथ
जैन कथा
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 192 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 28 · ७ पैकी दिवस 3
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 28: बाळाची वाढ

नम्र प्रेम थोड्याचं भरपूर करू शकतं. काळजी करणारं मन किती देऊ शकतं, याचं हे एक हळुवार चित्र आहे.

गौतम स्वामींच्या निर्मळ मनामुळे ती ओसंडून वाहिली होती.

गौतम स्वामी हे भगवान महावीरांचे प्रमुख शिष्य होते — मुंडन केलेले, पांढरं वस्त्र घातलेले, आणि शांततेने उजळलेल्या चेहऱ्याचे एक ज्ञानी, प्रेमळ साधू. साधू होण्याआधी त्यांचं नाव इंद्रभूती होतं, आणि ते एक गर्विष्ठ विद्वान होते. पण महावीरांनी त्यांना इतक्या प्रेमाने शिकवलं की त्यांचा सगळा गर्व वितळून गेला. आता त्यांचं जगात कशाहीपेक्षा जास्त प्रेम महावीरांवर होतं.

एके दिवशी महावीर त्यांना म्हणाले, "गौतम, पवित्र अष्टापद पर्वतावर जा. तिथे तुला मोठे आशीर्वाद मिळतील." अष्टापद हा आठ प्रचंड पायऱ्यांचा एक उंच पर्वत होता, ढगांपर्यंत जाणाऱ्या जिन्यासारखा. त्याच्या अगदी शिखरावर एक सुंदर मंदिर होतं. गौतम स्वामींनी गुरूंना नमस्कार केला आणि लगेच निघाले, जंगलातल्या वाटांवरून शांतपणे चालत.

पर्वताच्या पायथ्याशी गौतम स्वामींना तापसांचा एक मोठा समूह भेटला — प्रार्थना आणि उपवासाचं साधं जीवन जगणारे लोक. ते पंधराशे जण होते, तीन गटांत बसलेले. कित्येक वर्षं ते अष्टापद चढण्याचा प्रयत्न करत होते. काही पहिल्या पायरीपर्यंत पोहोचले होते, काही दुसऱ्या, आणि काही तिसऱ्या. पण कुणालाच त्याहून वर जाता आलं नव्हतं, आणि ते थकून उदास झाले होते.

गौतम स्वामी पर्वताकडे चालत जाताना तापस पाहत होते. त्यांना वाटलं, "आम्ही इतके दिवस प्रयत्न केला, तर हा साधू कसा चढणार?" पण गौतम स्वामींनी फक्त हात जोडले, डोळे मिटले आणि प्रेमाने महावीरांचं स्मरण केलं. मग ते चढू लागले. ते इतक्या हलकेपणाने आणि शांतपणे हालचाल करत होते की जणू पायऱ्यांवरून तरंगत होते — सूर्यकिरण वर चढावा तसा तो चढला.

तापसांनी आश्चर्याने श्वास रोखला. थोड्याच वेळात गौतम स्वामी पर्वताच्या शिखरावर पोहोचले. ताऱ्यांनी भरलेल्या आभाळाखाली त्यांनी रात्रभर तिथल्या सुंदर मंदिरात प्रार्थना केली. त्यांचं मन शांत आणि आनंदी होतं, आणि डोंगरावरचा थंड वारा त्यांच्याभोवती हळुवार वाहत होता.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी ते पर्वत उतरून खाली आले. पंधराशे तापस हात जोडून त्यांची वाट पाहत होते. "हे ज्ञानी," ते म्हणाले, "कृपा करून आमचे गुरू व्हा. आम्ही खूप प्रयत्न केले, पण आम्हाला शांती मिळाली नाही. कृपा करून आम्हाला वाट दाखवा." गौतम स्वामी त्यांच्याकडे बघून प्रेमाने हसले. "माझ्यासोबत चला," ते म्हणाले, "मी तुम्हाला माझ्या गुरूंकडे, भगवान महावीरांकडे, घेऊन जाईन."

पण आधी त्यांना दिसलं की ते रोडावलेले आणि भुकेले होते. त्यांच्यापैकी अनेकांनी कित्येक दिवस उपवास केला होता. "चालण्याआधी," ते म्हणाले, "तुम्ही जेवलं पाहिजे." ते जवळच्या गावात गेले आणि खिरीची एक छोटी वाटी घेऊन परत आले — तांदूळ आणि दुधाची गोड खीर. ती एक छोटी वाटी होती, फक्त एका माणसाला पुरेल एवढी. तापसांनी तिच्याकडे पाहिलं आणि विचार केला, "यातून आम्हा सगळ्यांचं पोट कसं भरेल?"

गौतम स्वामींनी त्या सगळ्यांना लांब, शांत रांगांमध्ये बसायला सांगितलं. मग त्यांनी आपला अंगठा हळूच वाटीच्या कडेवर ठेवला आणि वाढायला सुरुवात केली. ते एका तापसाकडून दुसऱ्याकडे जात, प्रत्येकाला भरपूर खीर वाढत होते. आणि एक अद्भुत गोष्ट घडली. वाटी रिकामी झाली नाही. त्यांनी कितीही वाढलं, तरी आणखी खीर असायचीच.

एकेक करून पंधराशेही तापस पोट भरेपर्यंत जेवले. त्यांचे थकलेले चेहरे उजळ आणि आनंदी झाले. ते हळूच हसले आणि आश्चर्याने एकमेकांकडे पाहू लागले. ती छोटी वाटी अजूनही उबदार, गोड खिरीने भरलेली होती, जणू तिला कुणी हातच लावला नव्हता. गौतम स्वामींच्या निर्मळ मनामुळे ती ओसंडून वाहिली होती.

मग ते सगळे मिळून भगवान महावीरांना भेटायला निघाले. चालताना गौतम स्वामी त्यांना सर्व जिवांविषयी करुणा, सत्य आणि आंतरिक शांती याबद्दल सांगत होते. तापस लक्षपूर्वक ऐकत होते, आणि प्रत्येक पावलागणिक त्यांचं मन अधिक शांत होत होतं. त्यांच्यापैकी काही जण इतके शांत झाले की महावीरांपर्यंत पोहोचण्याआधीच त्यांना खोल ज्ञान मिळालं.

ते पोहोचले तेव्हा तापसांनी मोठ्या प्रेमाने महावीरांना नमस्कार केला. गौतम स्वामींनीही नमस्कार केला — नम्र आणि आनंदी, जणू त्यांनी काही विशेष केलंच नव्हतं. महावीरांनी आपल्या शिष्याकडे हळुवार हसून पाहिलं. त्यांना ठाऊक होतं की त्या दिवशी गौतमांच्या प्रेमाने आणि नम्रतेने अनेक मनांत प्रकाश आणला होता.

त्या संध्याकाळी झाडांमागे आभाळ केशरी आणि सोनेरी उजळलं होतं. तापस महावीरांभोवती शांतपणे बसले होते, आणि गौतम स्वामी आपल्या गुरूंच्या शेजारी शांत बसले होते. तिथे भूक नव्हती, दुःख नव्हतं आणि गर्व नव्हता, फक्त शांती आणि प्रेम होतं.

बाळा, प्रेमाने भरलेलं मन एका छोट्या भेटीलाही सगळ्यांसाठी पुरेसं बनवू शकतं. तू गौतम स्वामींसारखा नम्र आणि प्रेमळ होऊन वाढ, आणि तुझं प्रेम नेहमी ओसंडून वाहत राहो.

पुढची गोष्ट वाचा →अभयकुमार आणि विहिरीतील अंगठी

जैन मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 4–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जैन कथा · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

श्वेतांबर जैन कथा सांगतात की महावीरांचे प्रमुख शिष्य गौतम स्वामी, म्हणजे इंद्रभूती गौतम, पवित्र अष्टापद पर्वत कसे चढले आणि मग खिरीच्या एकाच वाटीतून पंधराशे तापसांना कसं जेवू घातलं. दिवाळीनंतरच्या जैन नववर्षाला त्यांचं नाव प्रेमाने घेतलं जातं, जेव्हा कुटुंबं नव्या वह्यांमध्ये गौतम स्वामींच्या लब्धीची, म्हणजे त्यांच्या समृद्धीच्या देणगीची, शुभेच्छा लिहितात. चमत्काराने जेवू घालण्याच्या कथांमध्ये ही कथा तिच्या शांततेसाठी खास आहे: वाटीच्या कडेवर टेकलेला अंगठा, भुकेल्या साधकांच्या रांगा, आणि जणू काही विशेष केलंच नाही अशा भावाने त्यांना महावीरांकडे नेणारे गुरू. गरोदरपणात वाचल्यास ही कथा समृद्धी, नम्रता आणि थोड्यालाही सगळ्यांसाठी पुरेसं बनवणाऱ्या प्रेमाचा एक हळुवार आशीर्वाद देते.

बाळासोबत विचार करा

प्रेमामुळे थोडंसं खूप दूरपर्यंत पुरलं, असं तुम्हाला कधी वाटलं?

संकल्प: माझं प्रेम पुरेसं आहे, आणि ते जितकं वाटते तितकं वाढतं.

पात्रे

गौतम स्वामी
— प्रेमाने भरलेल्या मनाचे महावीरांचे नम्र शिष्य.
तापस
— ज्यांचं मन शांत होत जातं असे भुकेले साधक.
महावीर
— करुणा आणि शांतीचे प्रेमळ गुरू.

बोध

प्रेमाने भरलेलं मन एका छोट्या भेटीलाही सगळ्यांसाठी पुरेसं बनवू शकतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तुझं मन इतकं प्रेमाने भरलेलं असो की वाटून घ्यायला नेहमी पुरेसं असेल.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

एका छोट्या वाटीतून इतक्या लोकांचं पोट कसं भरलं?

स्रोत: जैन परंपरा (अष्टापदावरील गौतम स्वामींविषयी श्वेतांबर कथा)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 28व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • चाणक्य आणि राजा-राजा खेळणारा मुलगा

    तेच मूल्य

    खरे नेतृत्व ऐकण्याने, न्यायाने आणि वाटून घेण्याने सुरू होते, अगदी मुलांच्या खेळातही. ही कथा मुलातला चांगुलपणा ओळखून तो वाढवायला मदत करणाऱ्या गुरूचाही सन्मान करते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

गौतम स्वामी आणि छोटी वाटी ही गोष्ट काय शिकवते?

नम्र प्रेम थोड्याचं भरपूर करू शकतं. काळजी करणारं मन किती देऊ शकतं, याचं हे एक हळुवार चित्र आहे.

गौतम स्वामी आणि छोटी वाटी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 28 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा