Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Mahabharata · દિવસ 204 · અઠવાડિયું 30

કર્ણ અને બપોરનો યાચક

સૂર્યદેવના પુત્ર કર્ણ સોનાનાં કુંડળ અને કવચ સાથે જન્મ્યા હતા. તેમણે વચન આપ્યું હતું કે બપોરે કોઈને ખાલી હાથે પાછો નહીં મોકલે.

વાર્તાની શીખ: ઉદાર હૃદય છૂટા હાથે આપે છે અને પોતાનાં વચન પાળે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
કર્ણ, વૃદ્ધ માણસ
સ્રોત ગ્રંથ
મહાભારત
વાંચન સમય
5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 204 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 30 · 7 માંથી દિવસ 1
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 3
આ અઠવાડિયે બાળક
મગજમાં ગડીઓ અને ખાંચા બને છે. બાળકનું વજન સતત વધે છે. અઠવાડિયું 30: બાળકનો વિકાસ

મહાભારતની પરંપરા કહે છે કે કર્ણે પોતાનું રક્ષણ ગુમાવવું પડ્યું ત્યારે પણ ઉદારતાનું વચન પાળ્યું, અને દાનવીરનું નામ મેળવ્યું. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પોતાનાં મૂલ્યો પ્રમાણે જીવવાથી માતાને અંદરથી સ્થિર શક્તિનો અનુભવ થઈ શકે છે.

તમે ઘણું માગો છો. પણ વચન એટલે વચન

કર્ણે ખોબામાં લીધેલું પાણી બપોરના સૂરજ તરફ ઊંચું કર્યું ત્યારે તેના હાથમાંથી ચમકતાં ટીપાં સરી પડ્યાં. રોજ બપોરે તે કમર સુધીના પાણીમાં નદીમાં ઊભો રહીને સૂર્યદેવની પ્રાર્થના કરતો, જે તેના પિતા હતા. તે મહાન યોદ્ધો અને અંગ દેશનો રાજા હતો, પણ અહીં પાણીમાં તે બસ એક દીકરો હતો, જે આભાર માનતો હતો.

કર્ણ જન્મથી જ એવું કંઈક લઈને આવ્યો હતો જે બીજા કોઈ પાસે નહોતું. તે સોનાનાં કુંડળ પહેરતો, અને સોનાનું કવચ, જે જન્મના દિવસથી તેના શરીરનો ભાગ હતું. એ સૂર્યદેવની ભેટ હતી. જ્યાં સુધી કર્ણ તે પહેરે, ત્યાં સુધી દુનિયાની કોઈ વસ્તુ તેને નુકસાન કરી શકે નહીં.

કર્ણે એક વચન પણ આપ્યું હતું. બપોરે, પ્રાર્થના પછી, જે કોઈ તેની પાસે આવીને કંઈક માગે, તે ખાલી હાથે પાછો નહીં જાય. આ વચનને કારણે લોકો તેને દાનવીર કહેતા, એટલે આપવાનો નાયક.

એક ગરમ બપોરે, કર્ણ પ્રાર્થના પૂરી કરતો હતો ત્યારે તેણે નદીકિનારે પગલાંનો અવાજ સાંભળ્યો. પાણીની ધાર પર એક વૃદ્ધ માણસ ઊભો હતો. તે વાંકો અને દૂબળો હતો, કપડાં ચીંથરાં હતાં, અને લાંબા રસ્તાને લીધે ચહેરો ધૂળવાળો હતો.

કર્ણનું હૃદય તરત પીગળી ગયું. તે હાથમાંથી પાણી ટપકતું હતું એમ જ કિનારા તરફ ચાલ્યો.

"આદરણીય," તેણે કહ્યું, "તમે થાકેલા લાગો છો. હું તમને ભોજન આપું? ઠંડું પાણી? આરામ કરવાની જગ્યા?"

વૃદ્ધે ધીમેથી માથું ધુણાવ્યું. તેની નજર કર્ણના ચહેરા પર નહોતી. તે ચમકતાં સોનાનાં કુંડળ પર હતી.

"મહાન રાજા," તેણે સૂકા, પાતળા અવાજે કહ્યું, "હું ભોજન કે પાણી માટે નથી આવ્યો. હું કંઈક વધુ ટકાઉ માટે આવ્યો છું. હું તમારાં સોનાનાં કુંડળ અને તમારું સોનાનું કવચ માગું છું."

ગરમ, સ્થિર હવા જાણે શ્વાસ રોકીને ઊભી રહી.

કર્ણ તરત સમજી ગયો. આ રોજનાં ઘરેણાં નહોતાં. એ તેનું રક્ષણ હતું. તેના વગર તેને પણ બીજા કોઈ માણસની જેમ ઈજા થઈ શકે. અને અંદર ક્યાંક ઊંડે તે બીજી વાત પણ સમજ્યો. સૂર્યદેવે તેને સપનામાં ચેતવ્યો હતો કે દેવોના રાજા ઇન્દ્ર, આવનારા યુદ્ધમાં પોતાના પુત્ર અર્જુનને મદદ કરવા, વેશ બદલીને બરાબર આ જ માગવા આવી શકે છે.

જીવનમાં પહેલી વાર કર્ણને એક ક્ષણ માટે ખચકાટ થયો.

તેણે વૃદ્ધ સામે ફરી, ધ્યાનથી જોયું. તે ખરેખર જે પણ હોય, તે કર્ણ સામે માગનાર તરીકે ઊભો હતો. અને કર્ણે વચન આપ્યું હતું કે કોઈને ખાલી હાથે પાછો નહીં મોકલે.

કર્ણે પોતાના જીવન વિશે વિચાર્યું. નાનપણમાં તે નદીમાં ટોપલીમાં તરતો મળ્યો હતો, પછી એક દયાળુ સારથિ અને તેની પત્નીએ તેને ઉછેર્યો હતો. આખી જિંદગી લોકોએ એ કારણે તેને નીચો ગણ્યો હતો. આપવાનું વચન જ એક એવી વસ્તુ હતી જે સાચે તેની પોતાની હતી, જે કોઈ છીનવી ન શકે કે નીચી ન ગણી શકે. અત્યારે તે તોડવું કોઈ કવચ ગુમાવવા કરતાં ઘણું વધારે દુઃખ આપે.

કર્ણ હસ્યો. તેના હૃદયની ગડમથલ ઓગળી ગઈ, અને તેની જગ્યાએ ઊંડી શાંતિ આવી.

"તમે ઘણું માગો છો. પણ વચન એટલે વચન," તેણે નરમાશથી કહ્યું.

તેણે આંખો બંધ કરી અને પિતા સૂર્યની પ્રાર્થના કરી. પછી સ્થિર હાથે તેણે સોનાનાં કુંડળ ઉતાર્યાં. જૂની કથાઓ કહે છે કે સોનાનું કવચ તેનાથી અલગ થઈ ગયું, અને તેણે તે, હજી ચમકતું, વૃદ્ધના હાથમાં મૂક્યું. પણ કર્ણે ઊંહકારો ન કર્યો. તેણે ભવાં પણ ન ચડાવ્યાં. પૂરું થયું ત્યારે તેણે કુંડળ અને સોનાનું કવચ બંને હાથમાં આગળ ધર્યાં.

"લો," તેણે કહ્યું. "એ તમારાં છે."

તે લેતી વખતે વૃદ્ધના હાથ ધ્રૂજ્યા. તેણે ચમકતા સોના સામે, પછી કર્ણના શાંત ચહેરા સામે જોયું. પછી તેનાં ચીંથરાં ઝળહળી ઊઠ્યાં, અને યાચકની જગ્યાએ પોતે દેવોના રાજા ઇન્દ્ર ઊભા હતા, તેમનો ચહેરો શરમ અને અચરજથી ભરેલો હતો.

"કર્ણ," ઇન્દ્રે ધીમેથી કહ્યું, "હું તને છેતરવા આવ્યો હતો. તું તે જાણતો હતો, છતાં તેં આપ્યું. તારું નામ સૌથી ઉદાર તરીકે હંમેશાં યાદ રહેશે."

ઇન્દ્ર એટલા ભાવુક થયા કે તેમણે બદલામાં કર્ણને એક ભેટ આપી: શક્તિ નામનો એક શક્તિશાળી ભાલો, જે માત્ર એક જ વાર વાપરી શકાય. અને જૂની કથાઓ કહે છે કે એ દિવસથી કર્ણનું શરીર એક પણ નિશાન વગર સાજું થઈ ગયું.

પછી ઇન્દ્ર અદૃશ્ય થઈ ગયા, અને કર્ણ નદીકિનારે એકલો ઊભો રહ્યો. તેને કોઈ અફસોસ નહોતો. બસ એક ઊંડી, શાંત શાંતિ. તેણે પોતાના પિતા સૂર્ય સામે ઊંચે જોયું, અને ચહેરા પરની હૂંફ જાણે માથા પર મુકાયેલા હાથ જેવી લાગી.

નદી ધીમેથી તેના પગને સ્પર્શતી રહી. કિનારે, જ્યાં વૃદ્ધ ઊભો હતો, ત્યાં ધૂળમાં હજી બે નાનાં પગલાં હતાં, જે બપોરના પ્રકાશની ચમકથી ભરાઈ રહ્યાં હતાં.

નાનકડા, સૌથી બહાદુર ભેટ એ છે જે દિલથી અપાય, અને તારી મા એવું આપતાં શીખી રહી છે.

આગળની વાર્તા વાંચો →ભીમ આવતી કાલ માટે ઘંટ વગાડે છે

મહાભારત માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 4–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: મહાભારત, Vana પર્વ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

કર્ણે સોનાનાં કુંડળ અને કવચ આપ્યાંની કથા મહાભારતના વનપર્વમાં છે, અને તેમની ઉદારતાને લીધે "દાનવીર કર્ણ" શબ્દ આજે પણ આખા ભારતમાં છૂટા હાથે આપનાર માટે વપરાય છે. કથકલી, યક્ષગાન અને અસંખ્ય ગામઠી રજૂઆતોમાં તે પ્રિય કથા છે. આ પ્રસંગની ખાસ વાત એ છે કે કર્ણ બરાબર જાણે છે કે વૃદ્ધ કોણ છે — તેમના પિતા સૂર્યે સપનામાં ચેતવ્યા હતા — છતાં તે આપે છે, કારણ કે તેમનું વચન જ સાચે તેમનું પોતાનું છે. નમ્ર બનેલા ઇન્દ્ર બદલામાં ભેટ આપે છે. કર્ણ જે શાંત, ઉતાવળ વગરની રીતે વચન પાળે છે, તે આ વાર્તાને ઊછરતા બાળક સાથે વહેંચવા જેવી પ્રામાણિકતાની અર્થપૂર્ણ કથા બનાવે છે.

બાળક સાથે વિચારો

તમારા માટે ઉદારતાનો અર્થ શું છે, અને રોજિંદા જીવનમાં તમે તેને કેવી રીતે જીવી શકો?

સંકલ્પ: હું ભરેલા અને ખુલ્લા દિલથી આપું છું, અને મારો આત્મા જ મારો સૌથી મોટો ખજાનો છે.

આશીર્વાદ: તારું હૃદય હંમેશાં બપોરના સૂરજ જેવું ઉદાર અને તેજસ્વી રહે.

પાત્રો

કર્ણ
— એક ઉદાર રાજા, જે હંમેશાં પોતાનું વચન પાળે છે.
વૃદ્ધ માણસ
— ચીંથરાં પહેરેલો મહેમાન, જે બપોરે માગવા આવે છે.

બોધ

ઉદાર હૃદય છૂટા હાથે આપે છે અને પોતાનાં વચન પાળે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, ચમકતા સૂરજ જેવું તારું હૃદય મોટું અને ઉદાર બને.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

કર્ણ હંમેશાં કયું વચન પાળતા?

સ્રોત: મહાભારત, વનપર્વ (કુંડળહરણ પ્રસંગ)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 30મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

કર્ણ અને બપોરનો યાચક વાર્તા શું શીખવે છે?

મહાભારતની પરંપરા કહે છે કે કર્ણે પોતાનું રક્ષણ ગુમાવવું પડ્યું ત્યારે પણ ઉદારતાનું વચન પાળ્યું, અને દાનવીરનું નામ મેળવ્યું. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પોતાનાં મૂલ્યો પ્રમાણે જીવવાથી માતાને અંદરથી સ્થિર શક્તિનો અનુભવ થઈ શકે છે.

કર્ણ અને બપોરનો યાચક ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 30 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો