Mahabharata · વાર્તા સંગ્રહ
ભીમ આવતી કાલ માટે ઘંટ વગાડે છે
એક ગરીબ વૃદ્ધ રાજા યુધિષ્ઠિર પાસે મદદ માગે છે, અને વ્યસ્ત રાજા કહે છે, 'કાલે પાછા આવજો.' ભીમ વિજય-ઘંટ વગાડીને ઉજવણી કરે છે કે તેમના ભાઈ જાણે છે કે તેઓ કાલે હશે.
વાર્તાની શીખ: સારું કામ આજે જ કરો; કાલની રાહ ન જુઓ.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- યુધિષ્ઠિર, ભીમ, વૃદ્ધ માણસ
- સ્રોત ગ્રંથ
- મહાભારત
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: મહાભારત · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
આ પ્રસંગ મહાભારતના સમીક્ષિત પાઠમાં નથી; તે એક લોકપ્રિય લોક-કથન છે, જે આખા ભારતમાં ઘરોમાં અને બોધકથા-સંગ્રહોમાં કહેવાય છે, અને ભીમને પોતાના જ્ઞાની મોટા ભાઈના શિક્ષક તરીકેની દુર્લભ ભૂમિકા આપે છે. ધર્મ માટે જાણીતા યુધિષ્ઠિર એક ગરીબ મુલાકાતીને કાલે પાછા આવવા કહે છે, અને ભીમ દલીલથી નહીં પણ રમતિયાળ રીતે જવાબ આપે છે: ભવિષ્ય જાણતા લાગતા રાજાની ઉજવણીમાં વિજય-ઘંટ વગાડીને. રમૂજ પાઠને હળવેથી ઉતારે છે, અને યુધિષ્ઠિરનો ઝડપી, નમ્ર પ્રતિભાવ ભીમની ચતુરાઈ જેટલો જ મહત્ત્વનો છે. દયા આજની છે એ વિષય ગર્ભાવસ્થાને બરાબર અનુકૂળ છે, એવી ઋતુ જ્યારે ઊગતા બાળક સાથેની દરેક વર્તમાન પળ કીમતી લાગે છે.
આ વાર્તા હળવેથી યાદ અપાવે છે કે પ્રેમ અને દયા અત્યારે જ આપવાં સૌથી સારાં. આજે તમે તમારા બાળક સાથે વહેંચો છો તે દરેક કોમળ પળ મહત્ત્વની ભેટ છે.
જો કોઈને દયાની જરૂર હોય, તો તે આપવાનો સૌથી સારો સમય અત્યારે જ છે.
યુધિષ્ઠિર પાંચ પાંડવ ભાઈઓમાં સૌથી મોટા હતા, દયાળુ આંખો અને ક્યારેય ગુસ્સામાં ઊંચો ન થતા અવાજવાળા એક શાંત રાજા. તેઓ સુંદર નગર ઇન્દ્રપ્રસ્થ પર રાજ કરતા, અને દરરોજ સવારે પોતાના મોટા દરબારમાં બેસીને પ્રજાની વાત સાંભળતા. કોઈ પણ પોતાની મુશ્કેલી લઈને તેમની પાસે આવી શકતું, અને તેઓ મદદ કરવાનો પ્રયત્ન કરતા.
એક વ્યસ્ત સવારે દરબાર ભરેલો હતો. મંત્રીઓ રસ્તા અને કૂવાની વાત કરતા, અને ખેડૂતો પોતાના પાકની. યુધિષ્ઠિરે દરેકને ધ્યાનથી સાંભળ્યા, અને કલાકો વીતી ગયા. બપોર થવા આવી, જ્યારે તેઓ થાકેલા હતા અને હજી ઘણું કામ બાકી હતું, ત્યારે ઝાંખા કપડામાં એક દૂબળો વૃદ્ધ માણસ ધીમે ધીમે દરબારની આગળ આવ્યો.
વૃદ્ધે હાથ જોડ્યા. "મહારાજ," તેમણે ધીમેથી કહ્યું, "હું ગરીબ છું, અને મારા પરિવાર પાસે ખાવાનું બહુ ઓછું છે. હું તમારી મદદ માગવા આવ્યો છું." યુધિષ્ઠિરે હજી રાહ જોતા લોકોની લાંબી લાઇન તરફ જોયું. તેમણે વૃદ્ધ સામે પ્રેમથી સ્મિત કર્યું. "કૃપા કરીને કાલે પાછા આવજો," તેમણે કહ્યું, "અને તમને જે જોઈએ તે હું આપીશ."
વૃદ્ધે નમન કર્યું અને જવા માટે ફર્યા. પણ દરબારની એક બાજુ ઊભા હતા ભીમ, બીજા પાંડવ ભાઈ. ભીમ રાજ્યના સૌથી બળવાન માણસ હતા, બારણા જેટલા પહોળા ખભા અને મોટા, હૂંફાળા હૃદયવાળા. તેઓ પોતાની મોટી ભૂખ અને મોટા હાસ્ય માટે જાણીતા હતા, પણ બીજા જે ચૂકી જાય તે વાતો તેઓ જોઈ લેતા.
ભીમે વૃદ્ધને જતા જોયા, અને તેમના મનમાં એક વિચાર આવ્યો. એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના તેઓ દરબારમાંથી નીકળીને મહેલના ચોકમાં ગયા. ત્યાં એક મિનારામાં મોટો વિજય-ઘંટ લટકતો હતો. તે ફક્ત સૌથી ખુશીના દિવસોમાં જ વગાડાતો, જ્યારે રાજ્યે કંઈક બહુ મહત્ત્વનું જીત્યું હોય.
ભીમે જાડું દોરડું પકડ્યું અને પૂરા જોરથી ખેંચ્યું. ઢંગ! ઢંગ! ઢંગ! ઘેરો અવાજ મહેલની દીવાલો પાર થઈને આખા નગરમાં ગુંજી ઊઠ્યો. લોકો રસ્તામાં અટકીને ઉપર જોવા લાગ્યા. પક્ષીઓ ઝાડમાંથી ઊડી ગયાં. દરબારમાં સૌ ચૂપ થઈ ગયા અને બારી તરફ ફર્યા.
યુધિષ્ઠિર અચંબામાં પોતાના આસન પરથી ઊભા થયા. તેઓ ઉતાવળે ચોકમાં ગયા, અને મંત્રીઓ તેમની પાછળ. ત્યાં ભીમ હતા, હજી ઘંટ વગાડતા, ચહેરા પર મોટું સ્મિત. "ભાઈ," યુધિષ્ઠિરે બૂમ પાડી, "તું વિજય-ઘંટ કેમ વગાડે છે? આજે આપણે શું જીત્યા?"
ભીમે દોરડું છોડ્યું, અને છેલ્લો રણકાર શમી ગયો. તેમણે મોટા ભાઈને ખૂબ આદરથી નમન કર્યું. "હું એક અદ્ભુત વાતની ઉજવણી કરું છું," તેમણે કહ્યું. "મારા ભાઈ, રાજાએ, સમય પર જ વિજય મેળવ્યો છે. તેઓ ચોક્કસ જાણે છે કે તેઓ કાલે અહીં હશે. તેઓ જાણે છે કે વૃદ્ધ પણ કાલે અહીં હશે. તેઓ એ પણ જાણે છે કે કાલે પણ તેમની પાસે આપવા માટે ભેટો હશે. દુનિયામાં બીજું કોઈ આ નથી જાણતું!"
થોડી વાર યુધિષ્ઠિર કંઈ જ ન બોલ્યા. પછી તેમનો ચહેરો કોમળ થઈ ગયો, અને તેઓ સમજી ગયા. આવતી કાલ વિશે કોઈ ખાતરીથી કહી શકતું નથી. આપણા હાથમાં સાચે જ જે સમય છે તે ફક્ત આજનો છે, આ જ પળ. જો કોઈને દયાની જરૂર હોય, તો તે આપવાનો સૌથી સારો સમય અત્યારે જ છે.
યુધિષ્ઠિરે ભીમના પહોળા ખભા પર હાથ મૂક્યો. "આભાર, મારા ભાઈ," તેમણે હળવેથી કહ્યું. "તેં તારા રાજાને એક મહત્ત્વનો પાઠ શીખવ્યો, અને એક પણ કઠોર શબ્દ વિના." પછી તેમણે પોતાના સૌથી ઝડપી દૂતને વૃદ્ધની પાછળ રસ્તે દોડાવ્યો.
વૃદ્ધ બહુ દૂર ગયા નહોતા. શું થયું હશે તે વિચારતા તેઓ ધીમે ધીમે પાછા આવ્યા. આ વખતે યુધિષ્ઠિર પોતે મહેલના દરવાજે તેમને મળવા ગયા. તેમણે આખા પરિવાર માટે પૂરતું અનાજ, ગરમ કપડાં અને સિક્કા આપ્યા. "તમને રાહ જોવડાવી તે માટે મને માફ કરજો," રાજાએ કહ્યું. "તમારી જરૂર આજની હતી, એટલે મારી મદદ પણ આજે જ હોવી જોઈએ."
વૃદ્ધની આંખો ખુશીનાં આંસુથી ભરાઈ આવી, અને તેમણે બંને ભાઈઓને આશીર્વાદ આપ્યા. પોટલું લઈને ઘેર જતા હતા ત્યારે રસ્તા પર સૂરજ હૂંફથી ચમકતો હતો. પાછા ચોકમાં, યુધિષ્ઠિર અને ભીમ શાંત ઘંટ નીચે સાથે ઊભા રહ્યા. તેમણે એકબીજા સામે સ્મિત કર્યું, બે ભાઈઓ જે બંને એક જ સવારમાંથી કંઈક શીખ્યા હતા.
નાનકડા, આજનો દિવસ એક કીમતી ભેટ છે. તું હંમેશાં પળ હાજર હોય ત્યારે જ તારી દયા વહેંચજે, જેમ ભીમે ઘણા સમય પહેલાં પોતાના ભાઈને યાદ અપાવ્યું હતું.
મહાભારત માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
શું કોઈ નાની દયા છે જે તમે કાલ માટે રાખી મૂકી છે, અને આજે જ આપી શકો?
સંકલ્પ: હું આ વર્તમાન પળમાં મારો પ્રેમ અને દયા પૂરેપૂરાં આપું છું.
પાત્રો
- યુધિષ્ઠિર
- — એક શાંત, દયાળુ રાજા, જે ભલાઈમાં વિલંબ ન કરતાં શીખે છે.
- ભીમ
- — તેમના ચતુર ભાઈ, જે રણકતા ઘંટથી શીખવે છે.
- વૃદ્ધ માણસ
- — એક ગરીબ માણસ, જે નમ્રતાથી મદદ માગવા આવે છે.
બોધ
સારું કામ આજે જ કરો; કાલની રાહ ન જુઓ.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, તને કહેવા માટે હું કાલની રાહ નહીં જોઉં: હું તને આજે અને દરરોજ પ્રેમ કરું છું.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
ભીમે ઘંટ કેમ વગાડ્યો?
સ્રોત: મહાભારત લોક-પરંપરા (લોકપ્રિય કથન)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- યુધિષ્ઠિર અને સાચો જવાબ · દિવસ 64
મળતી આવતી વાર્તા
પરંપરા યુધિષ્ઠિરના પ્રામાણિક "હજી નહીં"ને મૂલ્યો બોલી જવાને બદલે જીવવાના પાઠ તરીકે જુએ છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે નવી વાતો, માતૃત્વ સહિત, શીખતી વખતે પોતાની સાથે ધીરજ રાખવાથી તણાવ અને પોતાની જાતની ટીકા ઘટી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ભીમ આવતી કાલ માટે ઘંટ વગાડે છે વાર્તા શું શીખવે છે?
આ વાર્તા હળવેથી યાદ અપાવે છે કે પ્રેમ અને દયા અત્યારે જ આપવાં સૌથી સારાં. આજે તમે તમારા બાળક સાથે વહેંચો છો તે દરેક કોમળ પળ મહત્ત્વની ભેટ છે.