Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Jataka · દિવસ 249 · અઠવાડિયું 36

પ્રામાણિક ફેરિયો અને સોનાનો વાટકો

એક ગરીબ દાદી અને પૌત્રી પાસે એક જૂનો કાળો વાટકો છે. એક લોભી ફેરિયો જુએ છે કે તે સોનાનો છે પણ તેને નકામો કહે છે.

વાર્તાની શીખ: પ્રામાણિકતા સોના કરતાં વધુ કીમતી છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
પ્રામાણિક ફેરિયો (બોધિસત્ત્વ), લોભી ફેરિયો, દાદી અને પૌત્રી
સ્રોત ગ્રંથ
જાતક કથાઓ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 249 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 36 · 7 માંથી દિવસ 4
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 3
આ અઠવાડિયે બાળક
બાળક માથું નીચે કરીને ગોઠવાઈ શકે છે. ગાલ અને હાથ-પગમાં ચરબી ભરાય છે. અઠવાડિયું 36: બાળકનો વિકાસ

બૌદ્ધ પરંપરા આને સેરિવાણિજ જાતક તરીકે કહે છે, અને માને છે કે પ્રામાણિકતા કોઈ પણ લાભ કરતાં વધુ કીમતી છે. તે માતા-પિતાને વિચારવા આમંત્રે છે કે ઘરમાં તેઓ કેવી સચ્ચાઈનું ઉદાહરણ આપવા માગે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પોતાનાં મૂલ્યો મુજબ જીવવાથી મન વધુ સ્થિર રહી શકે છે.

જૂઠથી મળેલો નફો નુકસાન છે, ભલે તે ગમે તેટલો ચમકે.

"વાસણ-કૂસણ! મણકા અને બંગડીઓ! કોણ લેશે?" તેલવાહ નદીકાંઠે આવેલા નાના નગર અંધપુરની ધૂળવાળી ગલીમાં બૂમ ગુંજી.

એ અઠવાડિયે નગરમાં બે ફેરિયા આવ્યા હતા, દરેકની પીઠ પર વેચવાની વસ્તુઓનું પોટલું. એક બોધિસત્ત્વ હતા, જે એક દિવસ બુદ્ધ બનવાના હતા. એ જન્મમાં તેઓ એક યુવાન ફેરિયા હતા, પ્રામાણિક અને દયાળુ. બીજો એક ચાલાક, લોભી માણસ હતો, જે હંમેશાં સહેલો નફો શોધતો. તેમણે નગર વહેંચી લેવાનું નક્કી કર્યું હતું, એટલે દરેકે જુદી શેરીઓ લીધી.

એક નાના, જર્જરિત ઘરમાં એક ગરીબ દાદી અને તેની પૌત્રી રહેતાં. ઘણા સમય પહેલાં તેમનો પરિવાર ધનવાન વેપારીઓનો હતો. હવે થોડી જૂની વસ્તુઓ સિવાય બધું જતું રહ્યું હતું. તેમાંની એક હતો એક ભારે વાટકો, ધૂળ અને જૂનાપણાથી કાળો, જે તેઓ રસોડાના ખૂણામાં રાખતાં. તે શાનો બનેલો છે તેની તેમને કોઈ ખબર નહોતી.

પૌત્રીએ લોભી ફેરિયાની બૂમ સાંભળી. "દાદી," તેણે કહ્યું, "મને મણકાનો હાર મળે? નાનો જ?"

"આપણી પાસે પૈસા નથી, બેટા," દાદીએ કહ્યું.

"આપણે પેલો જૂનો કાળો વાટકો આપી શકીએ," છોકરીએ કહ્યું.

એટલે તેમણે લોભી ફેરિયાને અંદર બોલાવીને વાટકો બતાવ્યો. તેણે તેને હાથમાં ફેરવ્યો. તેણે સોયથી તળિયું ખોતર્યું, અને કાળાશ નીચે તેને ચમક દેખાઈ. એ સોનું હતું! વાટકો મોટી સંપત્તિ જેટલો કીમતી હતો.

પણ તેણે મોઢું કંટાળેલું બનાવ્યું. "આ ગંદી જૂની વસ્તુ?" તેણે કહ્યું, અને તેને જમીન પર ફેંકી દીધો. "આની કોઈ કિંમત નથી. અડધા પૈસાની પણ નહીં." તે એવું વિચારતો બહાર નીકળ્યો, "હું પછી પાછો આવીશ અને તેઓ લગભગ મફતમાં આપી દેશે."

નાની છોકરી ઉદાસ થઈ ગઈ. દાદીએ નિસાસો નાખ્યો.

એ બપોરે પ્રામાણિક ફેરિયો એ જ ગલીમાં આવ્યો. "વાસણ-કૂસણ! મણકા અને બંગડીઓ!"

"ચાલો એક વાર ફરી પ્રયત્ન કરીએ," પૌત્રીએ કહ્યું. "આનો ચહેરો દયાળુ છે."

યુવાન ફેરિયો અંદર આવ્યો અને નમ્રતાથી નમ્યો. તેણે વાટકો જોયો. પેલા માણસની જેમ જ તેણે પણ સોયથી તેને હળવેથી ખોતર્યો. તેને સોનું દેખાયું.

તેણે તેને સાવચેતીથી એક ચોખ્ખા કપડા પર મૂક્યો.

"દાદી," તેણે કહ્યું, "મારે તમને સાચું કહેવું જોઈએ. આ વાટકો નક્કર સોનાનો છે. એ ગંદો જૂનો વાટકો નથી. તેની કિંમત એક લાખ સિક્કા છે. મારા પોટલાની બધી વસ્તુઓ અને મારી થેલીના બધા પૈસા ભેગા કરું તો પણ તેને ખરીદવા પૂરતા નથી."

દાદીનું મોં ખુલ્લું રહી ગયું. તેની આંખોમાં આંસુ આવી ગયાં.

"આજે સવારે બીજો એક ફેરિયો આવ્યો હતો," તેણે કહ્યું. "તેણે કહ્યું કે આની કોઈ કિંમત નથી."

"તો તેણે તમને સાચું નહોતું કહ્યું," યુવાને શાંતિથી કહ્યું.

દાદી લાંબા સમય સુધી તેને જોઈ રહી. "તું પણ અમને છેતરી શક્યો હોત. તેં અમને કેમ કહ્યું?"

"કારણ કે એ તમારો છે," તેણે સાદાઈથી કહ્યું. "અને કારણ કે જૂઠથી મળેલો નફો નુકસાન છે, ભલે તે ગમે તેટલો ચમકે."

દાદીએ વાટકો તેના હાથમાં મૂક્યો. "તો લઈ જા. તારાથી જે આપી શકાય તે આપ. આજે તેં અમને સોના કરતાં પણ સારું કંઈક આપ્યું છે."

ફેરિયાએ તેને પોતાની થેલીના બધા પૈસા, પાંચસો સિક્કા, અને પોટલાની બધી વસ્તુઓ આપી દીધી. તેણે ઘરે જવાના હોડીભાડા માટે માત્ર આઠ સિક્કા રાખ્યા. તેણે નાની છોકરીને પોતાની પાસેનો સૌથી સુંદર મણકાનો હાર આપ્યો. પછી તેમનો આભાર માનીને, કપડામાં લપેટેલો સોનાનો વાટકો લઈ, તે નદી તરફ ચાલ્યો.

થોડી વાર પછી લોભી ફેરિયો પાછો આવ્યો. "મેં વિચાર બદલ્યો છે," તેણે મોટા સ્મિત સાથે કહ્યું. "એ ગંદા વાટકા માટે હું તમને થોડા સિક્કા આપીશ."

"તું બહુ મોડો છે," દાદીએ કહ્યું. "એક પ્રામાણિક માણસે અમારા સોનાના વાટકાની વાજબી કિંમત ચૂકવી દીધી છે."

લોભી માણસ દોડતો નદીએ ગયો. પણ પ્રામાણિક ફેરિયાની હોડી પાણીમાં ઘણે દૂર, સામા કાંઠા તરફ સ્થિર ગતિએ જતી હતી. લોભી માણસ ખાલી હાથે કાંઠે ઊભો રહ્યો, તેની પાસે કશું જ નહોતું.

નાના ઘરમાં પાછાં, દાદીએ મહિનાઓ પછી પહેલી વાર સાચા તેલથી દીવો કર્યો. પૌત્રી તેની બાજુમાં બેસીને પોતાના નવા મણકા, લાલ, વાદળી અને સોનેરી, એક પછી એક પ્રકાશમાં ફેરવતી રહી.

નાનકડા, જે કીમતી છે તેના વિશે સાચું કહેજે, ભલે કોઈને ક્યારેય ખબર ન પડે.

આગળની વાર્તા વાંચો →માને જમાડનાર હાથી

જાતક માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: જાતક કથાઓ, જાતક ક્રમાંક 3 · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

સેરિવાણિજ જાતક પાલિ જાતક સંગ્રહની ત્રીજી કથા છે, અને તેનો બોધ એટલો સ્પષ્ટ છે કે બાળકો માટેનાં પુનઃકથનો ઘણી વાર તેનાથી શરૂ થાય છે. બે ફેરિયા, એક લોભી અને એક પ્રામાણિક, મેલથી કાળા થયેલા એક જ જૂના વાટકાને જુએ છે; માત્ર એક જ ગરીબ દાદીને કહે છે કે તે સોનાનો છે. આ કથાને સામાન્ય ચાલાકીની વાર્તાઓથી જુદી પાડે છે એ કે પ્રામાણિકતા બોધિસત્ત્વ પાસેથી તેમનું બધું લઈ લે છે, હોડીના છેલ્લા સિક્કા સુધી, અને તેઓ ખુશીથી આપે છે. લોભી માણસને કોઈ નુકસાન થતું નથી, તે ફક્ત મોડો પહોંચે છે. સાચા તેલથી દીવો કરતી દાદી ગર્ભાવસ્થાના વાંચન માટે હૂંફાળો અંત છે, જે સચ્ચાઈને પ્રકાશથી ભરેલા ઘર સાથે શાંતિથી જોડે છે.

બાળક સાથે વિચારો

માતા-પિતા તરીકે તમારા માટે પ્રામાણિકતાનો અર્થ શું છે? તમારું બાળક ઘરમાં તેને કેવી રીતે અનુભવે એવું તમે ઇચ્છો છો?

સંકલ્પ: હું પ્રામાણિકતા પસંદ કરું છું, અને તે મને શાંતિ આપે છે.

આશીર્વાદ: તમે હંમેશાં સાચે જ કીમતી હોય તે જુઓ, અને પ્રામાણિકતા તમારા હૃદયને હળવું રાખે.

પાત્રો

પ્રામાણિક ફેરિયો (બોધિસત્ત્વ)
— બધું ગુમાવવું પડે તો પણ તેઓ સાચું કહે છે.
લોભી ફેરિયો
— તે છેતરવા જાય છે, અને બહુ મોડો પાછો આવે છે.
દાદી અને પૌત્રી
— પ્રેમાળ જોડી, જેમને પ્રામાણિકતાના આશીર્વાદ મળે છે.

બોધ

પ્રામાણિકતા સોના કરતાં વધુ કીમતી છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા વહાલા, તું હંમેશાં દયાળુ હૃદયથી સાચું બોલજે. તારી પ્રામાણિકતા જ તારું સાચું સોનું બનશે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

પ્રામાણિક ફેરિયાએ એવું શું કર્યું જે લોભીએ ન કર્યું?

સ્રોત: સેરિવાણિજ જાતક (જાતક ક્રમાંક 3)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા હનુમાન ચાલીસાનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 36મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • જુહા અને દીવાલનો ખીલો

    એ જ મૂલ્ય

    જુહાનો ખીલો બતાવે છે કે કોમળ, ચતુર મન ગુસ્સા વગર દબાણ સામે ટકી શકે છે. તે એ પણ યાદ અપાવે છે કે ધક્કો મારીને લીધેલું ક્યારેય શાંતિ નથી લાવતું, જ્યારે ન્યાય અને સારો પાડોશી-ધર્મ લાવે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

પ્રામાણિક ફેરિયો અને સોનાનો વાટકો વાર્તા શું શીખવે છે?

બૌદ્ધ પરંપરા આને સેરિવાણિજ જાતક તરીકે કહે છે, અને માને છે કે પ્રામાણિકતા કોઈ પણ લાભ કરતાં વધુ કીમતી છે. તે માતા-પિતાને વિચારવા આમંત્રે છે કે ઘરમાં તેઓ કેવી સચ્ચાઈનું ઉદાહરણ આપવા માગે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પોતાનાં મૂલ્યો મુજબ જીવવાથી મન વધુ સ્થિર રહી શકે છે.

પ્રામાણિક ફેરિયો અને સોનાનો વાટકો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 36 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો