Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Ramayana · દિવસ 198 · અઠવાડિયું 29

જટાયુ અને સંપાતિ, આકાશના ભાઈઓ

ગીધ ભાઈઓ સંપાતિ અને જટાયુ ઊંચા પહાડી શિખર પર મોટા થાય છે. રમતિયાળ જટાયુ થાકી જાય ત્યાં સુધી સૂરજ તરફ હોડ લગાવે છે.

વાર્તાની શીખ: જેઓ આપણને પ્રેમ કરે છે તેઓ સૌથી વધુ જરૂર હોય ત્યારે આપણને આશરો આપે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
સંપાતિ, જટાયુ
સ્રોત ગ્રંથ
રામાયણ
વાંચન સમય
5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 198 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 29 · 7 માંથી દિવસ 2
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 3
આ અઠવાડિયે બાળક
સ્નાયુઓ અને ફેફસાં પરિપક્વ થતાં રહે છે. બાળકની લાતો મજબૂત અને સધાયેલી લાગે છે. અઠવાડિયું 29: બાળકનો વિકાસ

રામાયણની પરંપરા કહે છે કે સંપાતિએ પોતાના ભાઈ જટાયુને સૂરજથી બચાવ્યો અને પછી હનુમાનને સીતા તરફનો માર્ગ બતાવ્યો. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પરિવારથી રક્ષિત હોવાનો અનુભવ માતાને સલામત અને સાથવાળી અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.

"અલબત્ત," સંપાતિએ શાંતિથી કહ્યું. "મોટો ભાઈ એ માટે જ તો હોય છે."

પહાડો હજી યુવાન હતા ત્યારે, એક ઊંચા ખડકાળ શિખર પર ડાળખીઓ અને નરમ પીંછાંનો એક માળો હતો. તેમાં ગીધના બે ભાઈઓ રહેતા. મોટો સંપાતિ હતો. નાનો જટાયુ હતો.

માળાની કિનારીએથી તેઓ ચાંદીના દોરા જેવી ચમકતી નદીઓ અને લીલાં મોજાંની જેમ લહેરાતાં જંગલો જોઈ શકતા. રોજ સાંજે તેમની મા તેમને પાંખો નીચે સંતાડતી અને પવનની વાર્તાઓ કહેતી.

સંપાતિ મોટો અને સ્થિર હતો. જટાયુ નાનો અને સવાલોથી ભરેલો હતો. રાતે વાદળો ક્યાં જાય છે? ચાંદો કેટલો દૂર છે? અને સૌથી વધુ, કોઈ પંખી ખરેખર કેટલું ઊંચે ઊડી શકે?

"ગરુડો કરતાંય ઊંચે," સંપાતિ ચાંચથી ભાઈનાં પીંછાં પંપાળતાં કહેતો. "એક દિવસ આપણે જાણી લઈશું."

સંપાતિ આવું કહેતો ત્યારે જટાયુ હંમેશાં તેને વળગીને બેસી જતો. સંપાતિ પાસે હોવું એ તડકામાં હૂંફાળા પથ્થર પાસે બેસવા જેવું લાગતું.

ભાઈઓ મોટા થયા. તેમની પાંખો પહોળી અને મજબૂત બની. ખીણોમાંથી ઊઠતી ગરમ હવા પર સવાર થઈને, એક પણ વાર પાંખ ફફડાવ્યા વિના, ગોળ ગોળ ઉપર ચડતાં તેઓ શીખ્યા. શિખરો ફરતે તેઓ પકડદાવ રમતા. સંપાતિ હંમેશાં થોડો પાછળ ઊડતો, જો જટાયુને તેની જરૂર પડે તો.

એક ઉજળી સવારે જટાયુએ મોટા સોનેરી દીવા જેવા ઝળહળતા સૂરજ સામે જોયું.

"ભાઈ," તેણે ચમકતી આંખે કહ્યું, "ચાલ, સૂરજ સુધી હોડ લગાવીએ! જોઈએ કોણ સૌથી નજીક ઊડી શકે!"

સંપાતિ અચકાયો. "સૂરજ બહુ બળવાન છે, નાના ભાઈ."

"આપણે પણ છીએ," જટાયુએ કહ્યું. અને સંપાતિ જવાબ આપે એ પહેલાં તો તેણે માળામાંથી છલાંગ મારી અને પાંખો ફફડાવી.

સંપાતિએ સ્મિત કર્યું અને પાછળ ગયો. તે પોતાના ભાઈને એકલો કેવી રીતે ઊડવા દે?

તેઓ ઉપર ને ઉપર ગયા, ગરુડોથી આગળ, વાદળોથી આગળ, એ જગ્યાએ જ્યાં હવા પાતળી અને ભૂરી થઈ જાય છે. નીચેની દુનિયા ઝાંખી થઈ ગઈ. જટાયુ આનંદથી હસ્યો. સંપાતિ પણ હસ્યો.

પણ સૂરજ વધુ તેજસ્વી થતો ગયો. વધુ ને વધુ. અને વધુ ગરમ.

જટાયુની પાંખો ધ્રૂજવા લાગી. પ્રકાશ એટલો તેજ હતો કે તેણે આંખો બંધ કરવી પડી. તેનાં પીંછાં ગરમ લાગ્યાં, પછી બહુ જ ગરમ. તે ધીમો પડ્યો. તે ડગમગ્યો.

"સંપાતિ!" તેણે બૂમ પાડી. "હું થાકી ગયો છું!"

સંપાતિ વિચારવા પણ ન રોકાયો. તે ભાઈની ઉપર ઊડ્યો અને પોતાની મોટી પાંખો પહોળી ફેલાવી, છાપરાની જેમ, સૂતેલા બાળક પર માએ ધરેલી સાડીની જેમ.

તીખો પ્રકાશ હવે સંપાતિની પાંખો પર પડ્યો. ભાઈની છાયામાં જટાયુ ફરી શ્વાસ લઈ શક્યો. તે આંખો ખોલી શક્યો.

"નીચે સરકી જા, નાનકા," સંપાતિએ હળવેથી કહ્યું. "હું અહીં જ છું."

સાથે, ધીમે ધીમે, તેઓ ધરતી તરફ નીચે તરતા આવ્યા. પણ સંપાતિનાં પીંછાંએ સૂરજની બધી ગરમી ઝીલી લીધી હતી. તેઓ ઊતર્યા ત્યારે તેની પાંખો દાઝીને ઉઘાડી થઈ ગઈ હતી, અને તે હવે ઊડી શકતો નહોતો.

જટાયુ તેને વળગીને બેઠો. "તેં આ મારા માટે કર્યું," તેણે હળવેથી કહ્યું.

"અલબત્ત," સંપાતિએ શાંતિથી કહ્યું. "મોટો ભાઈ એ માટે જ તો હોય છે."

એ પછી સંપાતિએ સમુદ્રકિનારે એક શાંત ભેખડ પર ઘર બનાવ્યું. જટાયુ દૂરનાં જંગલોમાં ઊડી ગયો. પણ બંને એકબીજાને હૃદયમાં રાખતા, જેમ એક બીજ આખા વૃક્ષને પોતાની અંદર રાખે છે.

ઘણાં વર્ષો વીત્યાં. સંપાતિ પોતાની ભેખડ પર મોજાં જોતો જોતો વૃદ્ધ થયો. એક જ્ઞાની ઋષિએ તેને એક વાર કહ્યું હતું, "જે દિવસે તું રામના મિત્રોને મદદ કરીશ, તે દિવસે તારી પાંખો ફરી ઊગશે."

એક દિવસ મુસાફરોનું એક ટોળું ખડકો ચડતું આવ્યું. એ હતા હનુમાન, અંગદ અને તેમના વાનર સાથીઓ, જેઓ રામનાં પત્ની સીતાને શોધતા હતા. તેઓ થાકેલા અને ચિંતિત હતા, અને હવે ક્યાં જવું તે જાણતા નહોતા.

તેમણે જટાયુનું નામ લીધું ત્યારે સંપાતિએ પોતાનું વૃદ્ધ માથું ઊંચું કર્યું. "તમે મારા ભાઈને ઓળખતા હતા?"

તેમણે તેને કહ્યું કે સીતાને લઈ જવામાં આવ્યાં ત્યારે જટાયુએ કેટલી બહાદુરીથી તેમનું રક્ષણ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો. સંપાતિ પ્રેમ અને ગર્વભરી આંખે સાંભળતો રહ્યો.

"તો મને પણ તમારી મદદ કરવા દો, જેમ તેણે કરી હતી," તેણે કહ્યું.

મોટા ગીધની આંખો બીજા કોઈ પણ જીવ કરતાં દૂર જોઈ શકે છે. સંપાતિએ અનંત ભૂરા સમુદ્ર પાર, મોજાંની પેલે પાર, ક્ષિતિજની પેલે પાર નજર કરી.

"ત્યાં," તેણે કહ્યું. "પાણીની પેલે પાર લંકાનો ટાપુ છે. સીતા અશોકનાં વૃક્ષોના બગીચામાં બેઠાં છે. તેઓ તમારી રાહ જુએ છે."

મુસાફરોએ હર્ષનાદ કર્યો. અને એ જ વખતે સંપાતિની ઉઘાડી પાંખો પર નાનાં નાનાં નવાં પીંછાં ફૂટવા લાગ્યાં. તેની પાંખો ફરી ઊગી ગઈ હતી!

સંપાતિએ તેમને પહોળી ફેલાવી, બરાબર જેમ એક વાર નાના ભાઈ પર ફેલાવી હતી. તે દરિયાની લહેરખીમાં ઊંચે ઊઠ્યો અને ભેખડો પર ગોળ ગોળ ઊડ્યો, ફરી એક વાર મુક્ત.

હનુમાને તેને જોયો અને હિંમત અનુભવી. જો એક વૃદ્ધ પંખી ફરી પોતાની પાંખો મેળવી શકે, તો તે ચોક્કસ સમુદ્ર કૂદી શકે.

મોજાં પર ઊંચે સંપાતિનો પડછાયો પાણી પર સરકતો હતો, અને એક પળ માટે એવું લાગ્યું કે બે પંખી સાથે સાથે ઊડે છે.

નાનકડા, તારી માનો પ્રેમ સંપાતિની પાંખોની જેમ તારા પર ફેલાયેલો છે, જે તું તૈયાર થાય ત્યાં સુધી તેજસ્વી દુનિયાને કોમળ રાખે છે.

આગળની વાર્તા વાંચો →હનુમાન અને જડીબુટ્ટીનો પર્વત

રામાયણ માંથી વધુ

4 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: રામાયણ, Kishkindha કાંડ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધા કાંડમાં મહાન પંખી સંપાતિ હનુમાન અને અંગદને કહે છે કે તેણે એક વાર નાના ભાઈ જટાયુને સૂરજની ગરમીથી કેવી રીતે બચાવ્યો હતો, અને પછી પોતાની દૂર જોનારી આંખોથી તેમને લંકામાં સીતા તરફનો માર્ગ બતાવે છે. મોટા ભાગની રજૂઆતોમાં જટાયુ કેન્દ્રમાં હોય છે; આ રજૂઆત મોટા ભાઈને તેનું સ્થાન આપે છે. કથા બે નાનાં પંખી અને રમતિયાળ હોડથી શરૂ થાય છે, અને વળાંક ત્યાં આવે છે જ્યાં સંપાતિ ચૂપચાપ થાકેલા ભાઈ પર છાપરાની જેમ પાંખો ફેલાવે છે. રામના મિત્રોને મદદ કરશે ત્યારે પાંખો પાછી આવશે એ વચન નવાં પીંછાંના આનંદભર્યા ફુવારામાં સાચું થાય છે, જે હનુમાનને સમુદ્ર તરફ મોકલે છે. ગર્ભાવસ્થા માટે આ નાનકડા પર ફેલાયેલા રક્ષણાત્મક પ્રેમની સુંદર છબી છે.

બાળક સાથે વિચારો

તમે થાકેલાં હતાં ત્યારે કોણે તમારા પર પોતાની પાંખો ફેલાવી, અને તેમની છાયામાં આરામ કરવો કેવું લાગ્યું?

સંકલ્પ: હું મારો પ્રેમ મારા બાળક પર કોમળ પાંખોની જેમ ફેલાવું છું, અને તેની છાયામાં અમે બંને સલામત છીએ.

આશીર્વાદ: તારું હૃદય નિર્ભય પ્રેમ અને અડગ ધર્મભાવથી ભરેલું રહે.

પાત્રો

સંપાતિ
— હંમેશાં ધ્યાન રાખતો સ્થિર મોટો ભાઈ.
જટાયુ
— સવાલોથી ભરેલો નાનો, જિજ્ઞાસુ ભાઈ.

બોધ

જેઓ આપણને પ્રેમ કરે છે તેઓ સૌથી વધુ જરૂર હોય ત્યારે આપણને આશરો આપે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, જ્યારે પણ તું થાકીશ, હું પાંખોની જેમ મારો પ્રેમ તારા પર ફેલાવીશ.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

સંપાતિએ જટાયુને કેવી રીતે મદદ કરી?

સ્રોત: વાલ્મીકિ રામાયણ, કિષ્કિંધા કાંડ (સંપાતિનું વર્ણન)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા હળવો ગર્ભાવસ્થા યોગ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 29મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

જટાયુ અને સંપાતિ, આકાશના ભાઈઓ વાર્તા શું શીખવે છે?

રામાયણની પરંપરા કહે છે કે સંપાતિએ પોતાના ભાઈ જટાયુને સૂરજથી બચાવ્યો અને પછી હનુમાનને સીતા તરફનો માર્ગ બતાવ્યો. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પરિવારથી રક્ષિત હોવાનો અનુભવ માતાને સલામત અને સાથવાળી અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.

જટાયુ અને સંપાતિ, આકાશના ભાઈઓ ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 29 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો