Krishna Leela · દિવસ 50 · અઠવાડિયું 8
રેશમની પટ્ટી
શેરડી છોલતાં કૃષ્ણની આંગળી પર કાપો પડે છે. બધાં દોડાદોડ કરે છે, પણ કોઈ પાસે પાટો નથી.
વાર્તાની શીખ: પ્રેમ કિંમત ગણ્યા વગર તરત આપે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- દ્રૌપદી, કૃષ્ણ
- સ્રોત ગ્રંથ
- ભાગવત પુરાણ
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 50 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 8 · 7 માંથી દિવસ 1
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 1
- આ અઠવાડિયે બાળક
- આંગળીઓ અને પગની આંગળીઓ અલગ થવા લાગે છે. બાળક નાની નાની, આપમેળે થતી હલનચલન શરૂ કરે છે. અઠવાડિયું 8: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- રેશમની પટ્ટી
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
પરંપરા કહે છે કે દ્રૌપદીની નાની, વિચાર્યા વગરની દયા યાદ રખાઈ અને જ્યારે તેને સૌથી વધુ જરૂર હતી ત્યારે પાછી મળી. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે નજીકની, કાળજીભરી મિત્રતા સગર્ભા માતાઓ માટે સહારાનો મહત્ત્વનો સ્રોત છે.
જ્યારે મિત્રને વાગે, ત્યારે હૃદય કિંમત ગણવા થોભતું નથી.
કૃષ્ણ નાની છરીથી શેરડીનો સાંઠો છોલતા હતા, અને એવી મજાની વાર્તા કહેતા હતા કે ભીમના ખભા હસવાથી હલી રહ્યા હતા.
ઇન્દ્રપ્રસ્થના મહેલના બગીચામાં એ તડકાભરી બપોર હતી, જ્યાં પાંચ પાંડવ ભાઈઓ તેમની રાણી દ્રૌપદી સાથે રહેતા. જ્યારે પણ કૃષ્ણ મળવા આવતા, મહેલ સંગીત અને મજાકથી ભરાઈ જતો. દ્રૌપદી તેમને ભાઈની જેમ પ્રેમ કરતી. તે તેમને સખા કહેતી, જેનો અર્થ મિત્ર થાય, અને તેઓ તેને સખી કહેતા.
પણ કૃષ્ણ એટલું હસતા હતા કે તેમનું છરી પર ધ્યાન નહોતું. અચાનક તે સરકી અને તેમની આંગળીના ટેરવે નાનો કાપો પડ્યો. એક નાનું લાલ ટીપું દેખાયું.
"અરે!" કૃષ્ણે નવાઈથી કહ્યું.
તરત જ બધાં ઊભાં થઈ ગયાં.
"કપડું લાવો!" એકે બૂમ પાડી.
"પાટો લાવો!" બીજાએ બૂમ પાડી.
એક સેવક મહેલ તરફ દોડ્યો. કૃષ્ણનાં પત્ની રુક્મિણીએ ચિંતાથી આસપાસ જોયું. સત્યભામાએ પોતાનાં ખિસ્સાં ફંફોસ્યાં. બધાં દોડાદોડ કરતાં હતાં અને મદદ માટે બૂમો પાડતાં હતાં, પણ ખરેખર કોઈના હાથમાં કંઈ નહોતું.
દ્રૌપદી ક્યાંય દોડી નહીં. તેણે કોઈને બોલાવ્યું નહીં. તેણે બસ પોતાના મિત્રની આંગળી સામે જોયું, અને વિચાર્યા વગર, સોનેરી તારથી વણેલી પોતાની સુંદર રેશમી સાડીનો છેડો પકડીને એક લાંબી પટ્ટી ફાડી નાખી.
ચર્ર્ર્ર.
બધાં અટકીને જોઈ રહ્યાં. એ મહેલની સૌથી સુંદર સાડીઓમાંની એક હતી.
પણ દ્રૌપદીએ તેની સામે જોયું પણ નહીં. તે કૃષ્ણની બાજુમાં ઘૂંટણિયે બેઠી, તેમનો હાથ હળવેથી પોતાના હાથમાં લીધો, અને રેશમની પટ્ટી તેમની આંગળી પર એક, બે, ત્રણ વાર વીંટાળી. પછી તેણે નાની, સરસ ગાંઠ બાંધી.
"બસ," તેણે કહ્યું. "હવે રૂઝ આવી જશે."
કૃષ્ણે ચમકતા રેશમમાં વીંટાયેલી પોતાની આંગળી સામે જોયું. પછી તેમણે દ્રૌપદી સામે જોયું, અને તેમની આંખોમાં હૂંફ હતી.
"સખી," તેમણે કહ્યું, "તારી સુંદર સાડી. એક નાના કાપા માટે તેં તે ફાડી નાખી."
દ્રૌપદી હસી અને ખભા ઉલાળ્યા. "સાડી તો શું છે? એ તો બસ કપડું છે. તમે મારા મિત્ર છો. જ્યારે મિત્રને વાગે, ત્યારે હૃદય કિંમત ગણવા થોભતું નથી."
ત્યારે બીજાં થોડાં શરમાયાં. તેઓ કંઈક શોધવા દોડાદોડ કરતાં હતાં, ત્યારે દ્રૌપદીએ પોતાની પાસે જે હતું તે જ વાપર્યું. તેની દયાને શોધવાની જરૂર નહોતી. એ ત્યાં જ હતી, તૈયાર.
કૃષ્ણે આંગળી ઊંચી કરી અને તડકામાં ચમકતા તાર જોયા.
"તને ખબર છે આ નાની પટ્ટીમાં કેટલા તાર છે?" તેમણે પૂછ્યું.
દ્રૌપદી ફરી હસી. "ના રે! કદાચ સેંકડો."
"તો સાંભળ, સખી," કૃષ્ણે હળવેથી પણ ગંભીરતાથી કહ્યું. "આ કપડાના દરેક તાર માટે હું તારો એક ઉપકાર ઋણી છું. અને એક દિવસ, જ્યારે તને સૌથી વધુ જરૂર હશે, ત્યારે હું દરેકે દરેક પાછો આપીશ."
દ્રૌપદીએ તેના વિશે બહુ વિચાર્યું નહીં. તેના માટે તો એ વહાલા મિત્ર માટે બસ કપડાની એક પટ્ટી હતી. બપોર સંગીત અને વાર્તાઓમાં વીતી, અને તે બધું ભૂલી ગઈ.
પણ કૃષ્ણ ભૂલ્યા નહીં.
ઘણાં વર્ષો પછી દ્રૌપદી માટે એક બહુ કપરો દિવસ આવ્યો. લોકોથી ભરેલા એક મોટા સભાખંડમાં તે પોતાને એકલી જોવા લાગી, તેની સાથે અન્યાય થતો હતો, અને કોઈ તેના પક્ષે ઊભું નહોતું. તેના પતિઓ ચૂપ બેઠા હતા. વડીલોએ નજર ફેરવી લીધી. તેથી દ્રૌપદીએ આંખો બંધ કરી, હાથ જોડ્યા, અને પૂરા હૃદયથી પોતાના મિત્રને પોકાર્યા.
"કૃષ્ણ! સખા!"
આ વાર્તા કહેનારા કહે છે કે કૃષ્ણે તેનો પોકાર સાંભળ્યો. અને તેની સાડી વધવા લાગી. તે લાંબી ને લાંબી થતી ગઈ, દરેક રંગના કપડાની નદી, લાલ અને વાદળી અને સોનેરી અને લીલી, જમીન પર ગડી પર ગડી વળતી, જેથી કોઈ ક્યારેય તેનું ગૌરવ છીનવી ન શકે. તે વધતી જ ગઈ, તાર પછી તાર, કોઈ ગણી ન શકે એટલા તાર.
બધું પૂરું થયું અને દ્રૌપદી સલામત હતી, ત્યારે તેને એ તડકાભરી બપોર યાદ આવી. શેરડી. નાનો કાપો. વિચાર્યા વગર ફાડેલી રેશમની પટ્ટી.
કૃષ્ણે દરેક તાર પાછો આપ્યો હતો.
આ વાર્તા કહેતી દાદીઓ હંમેશાં તેને એક જ રીતે પૂરી કરે છે. થોડી દયા, કોઈ વહાલાને ખુલ્લા મનથી આપેલી, ક્યારેય સાચે ખોવાતી નથી. તે તાર તાર સાચવીને રખાય છે. અને જ્યારે તમને સૌથી વધુ જરૂર હોય, ત્યારે તે પાછી આવીને તમને વીંટળાઈ જાય છે.
કેટલાક પરિવારો આજે પણ રક્ષાબંધને દ્રૌપદી અને કૃષ્ણને યાદ કરે છે, જ્યારે બહેન ભાઈના કાંડે દોરો બાંધે છે અને ભાઈ હંમેશાં તેની સંભાળ રાખવાનું વચન આપે છે.
અને જૂના વાર્તાકારો કહેવાનું પસંદ કરે છે કે ક્યાંક કૃષ્ણે સોનેરી તારવાળા રેશમની એ પહેલી નાની પટ્ટી, નાની ગડી વાળીને સલામત, આખી જિંદગી સાચવી રાખી.
નાનકડા, અમે તને આપેલો પ્રેમનો દરેક તાર, તને જરૂર પડશે ત્યારે તારી સાથે હશે.
કૃષ્ણ લીલા માંથી વધુ
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: ભાગવત પુરાણ · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
કૃષ્ણની કપાયેલી આંગળી બાંધવા દ્રૌપદીએ પોતાનું રેશમ ફાડ્યું એ પ્રસંગ મહાભારતના સૌથી જૂના લખાણમાં નથી, પણ લોકપ્રિય કૃષ્ણભક્તિની સૌથી વહાલી વાર્તાઓમાંનો એક છે, અને પ્રેમથી બાંધેલો દોરો રક્ષાનું વચન કેમ છે તે સમજાવવા રક્ષાબંધને ઘણી વાર કહેવાય છે. આ દૃશ્ય સામાન્ય રીતે પાંડવોના નગર ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં મુકાય છે, અને તે પછીના સભાખંડના પ્રસંગ સાથે સહજ રીતે જોડાય છે જ્યારે દ્રૌપદીની સાડી વધતી જ જાય છે. આ કથાને ખાસ બનાવે છે તેનું ધ્યાન મોટા બચાવ પર નહીં, પણ નાના, વિચાર્યા વગરના કામ પર: દ્રૌપદી કિંમત ગણતી નથી, અને કૃષ્ણ દરેક તાર ગણે છે. સગર્ભા માતા માટે તે નાની દયા પૂરેપૂરી પાછી આવવાનું હૂંફાળું ચિત્ર છે.
બાળક સાથે વિચારો
કોણે મને કિંમત ગણ્યા વગર દયા આપી છે, અને હું તેનું માન કેવી રીતે રાખી શકું?
સંકલ્પ: હું ખુલ્લા મનથી જે પ્રેમ આપું છું, તે તાર તાર થઈને મને અને મારા બાળકને વીંટળાય છે.
આશીર્વાદ: તમારો દિવસ આપનારા હૃદયની હૂંફથી ભરેલો રહે, અને તમે કરેલી દરેક નાની દયા જરૂર પડે ત્યારે તમારી પાસે પાછી આવે.
પાત્રો
- દ્રૌપદી
- — પોતાની સુંદર સાડીનો વિચાર કર્યા વગર તે તરત આપી દે છે.
- કૃષ્ણ
- — એક આનંદી મિત્ર, જે પ્રેમભરી ભેટ ક્યારેય ભૂલતા નથી.
બોધ
પ્રેમ કિંમત ગણ્યા વગર તરત આપે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા નાનકડા, તું હંમેશાં દ્રૌપદીની જેમ કોઈ વહાલાની મદદ કરવા સૌથી પહેલું પહોંચે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
કૃષ્ણની મદદ કરવા દ્રૌપદીએ શું વાપર્યું?
સ્રોત: લોકપ્રિય કૃષ્ણ-દ્રૌપદી પરંપરા (રક્ષાબંધનની લોકકથા સાથે જોડાયેલી)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 8મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- કૃષ્ણ મહેમાનોના પગ ધુએ છે · દિવસ 248
મળતી આવતી વાર્તા
પરંપરા કહે છે કે યુધિષ્ઠિરના રાજસૂયમાં કૃષ્ણે મહેમાનોના પગ ધોવાનું પસંદ કર્યું, અને બતાવ્યું કે નમ્ર સેવા જ સૌથી મોટું સન્માન છે. તે માતા-પિતાને નવજાત બાળકની રોજની કાળજીને પવિત્ર રૂપે જોવા આમંત્રે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે રોજનાં કામોમાં અર્થ શોધવાથી તણાવ હળવો થઈ શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
રેશમની પટ્ટી વાર્તા શું શીખવે છે?
પરંપરા કહે છે કે દ્રૌપદીની નાની, વિચાર્યા વગરની દયા યાદ રખાઈ અને જ્યારે તેને સૌથી વધુ જરૂર હતી ત્યારે પાછી મળી. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે નજીકની, કાળજીભરી મિત્રતા સગર્ભા માતાઓ માટે સહારાનો મહત્ત્વનો સ્રોત છે.
રેશમની પટ્ટી ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 8 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.