Saints & Scientists · વાર્તા સંગ્રહ
બાબા આમટે અને આનંદનું વન
એક વરસાદી રાતે બાબા આમટે તુલશીરામ નામના માણસને રસ્તા પાસે એકલો જુએ છે અને આગળ ચાલ્યા જાય છે. તેઓ પાછા વળે છે, તેની સંભાળ લે છે, અને નક્કી કરે છે કે ડરને ક્યારેય પ્રેમ રોકવા નહીં દે.
વાર્તાની શીખ: જ્યાં પ્રેમ હોય, ત્યાં ડર હટી જાય છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- બાબા આમટે, સાધના, તુલશીરામ
- સ્રોત ગ્રંથ
- બાબા આમટેનું જીવન (1914–2008); જીવનચરિત્રો અને આનંદવનનો ઇતિહાસ
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
મુરલીધર દેવીદાસ 'બાબા' આમટેના સાચા જીવન અને મહારાષ્ટ્રમાં વરોરા પાસે તેમણે શરૂ કરેલા સમુદાય આનંદવનના ઇતિહાસ પરથી લીધેલી આ વાર્તા કોઈ દંતકથા નહીં, પણ આધુનિક ભારતની વાર્તા છે. બાબા આમટે ઘણી વાર એ વરસાદી રાતની વાત કરતા જ્યારે તેઓ તુલશીરામને મળ્યા, ડર્યા, આગળ ચાલ્યા અને પછી પાછા વળ્યા. ડરની એ પ્રામાણિક કબૂલાત જ આ વાર્તાને સીધીસાદી નાયક-કથાઓથી જુદી પાડે છે. 1949માં પત્ની સાધના, બે દીકરા, રક્તપિત્તવાળા છ લોકો અને એક લંગડી ગાય સાથે તેમણે પથરાળ જમીનને લીલી બનાવવાનું શરૂ કર્યું, અને આનંદવન આજે પણ આનંદના વન તરીકે ઓળખાય છે. થનારી માતા માટે આ પ્રેમને ચિંતા કરતાં વધુ બળવાન થવા દેવાનું કોમળ આમંત્રણ છે.
બાબા આમટેની વાર્તા બતાવે છે કે ડર લાગવો માણસ સહજ છે, અને પછી પણ આપણે પ્રેમ પસંદ કરી શકીએ છીએ. તે દુનિયાએ બાજુએ ધકેલેલા લોકોના ગૌરવ, કામ અને પોતાપણાને માન આપે છે.
તેમણે કહ્યું કે જ્યાં ડર હોય, ત્યાં પ્રેમ ન હોઈ શકે.
ઘણા સમય પહેલાં, મહારાષ્ટ્રના વરોરા નગરમાં મુરલીધર દેવીદાસ આમટે નામના એક વકીલ રહેતા હતા. બધા તેમને બાબા આમટે કહેવા લાગ્યા.
યુવાનીમાં તેમની પાસે જરૂરી બધું હતું: સારું ઘર, સારાં કપડાં, પુસ્તકો અને મિત્રો. પણ હૃદયમાં તેમને જીવનમાં કંઈક વધુ અર્થપૂર્ણ કરવાની શાંત ઝંખના હતી.
તેમણે સાધના નામની એક કોમળ, હિંમતવાળી સ્ત્રી સાથે લગ્ન કર્યાં. સાધનાના મનમાં પણ એ જ ઝંખના હતી, અને બંને સાદાઈથી રહી આસપાસના લોકોને મદદ કરતાં.
એક સાંજે, ચોમાસામાં, બાબા આમટે વરસાદમાં ચાલતા ઘરે જતા હતા. રસ્તો અંધારો અને ભીનો હતો, અને ટીપાં પાંદડાં પર હળવે હળવે ટપકતાં હતાં.
રસ્તાની બાજુમાં તેમણે એક માણસને વરસાદમાં એકલો પડેલો જોયો, માથે કોઈ છાપરું નહોતું. તે માણસ રક્તપિત્તથી બહુ બીમાર હતો, એક એવી બીમારી જેનાથી એ જમાનામાં લોકો ડરતા.
ત્યારે લોકો રક્તપિત્તને સમજતા નહોતા. તેમને લાગતું કે તે સહેલાઈથી ફેલાય છે, એટલે જેને તે હોય તેનાથી તેઓ દૂર રહેતા. આવા ઘણા લોકો પાસે ન ઘર હતું, ન કોઈ સંભાળ લેનાર.
માણસને જોઈને બાબા આમટેને પણ ડર લાગ્યો. તેમનું હૃદય ઝડપથી ધબકવા લાગ્યું, અને એક પળ માટે તેમને ઝડપથી આગળ નીકળી જવાનું મન થયું.
તેઓ આગળ ચાલ્યા. પણ એ એકલા માણસનું ચિત્ર તેમના મનમાં રહી ગયું. તેઓ તેના વિશે વિચારવાનું બંધ ન કરી શક્યા.
મને ડર કેમ લાગ્યો, તેમણે પોતાને પૂછ્યું. એ માણસ પણ મારા જેવો જ માણસ છે. તે ઠંડીમાં છે, ભીનો છે અને એકલો છે.
તો બાબા આમટે પાછા વળ્યા અને વરસાદમાં પાછા ગયા.
તેમણે માણસને કપડું ઓઢાડ્યું, તેના માટે આશરો બનાવ્યો, અને ખાવાનું ને પાણી લઈ આવ્યા. તેઓ તેની સાથે રહ્યા અને શાંતિથી, કોમળતાથી તેની સંભાળ લીધી. એ માણસનું નામ તુલશીરામ હતું.
એ રાતે બાબા આમટેને હંમેશ માટે બદલી નાખ્યા. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં ડર હોય, ત્યાં પ્રેમ ન હોઈ શકે. અને તેમણે નક્કી કર્યું કે હવે ક્યારેય ડરને પોતાના પ્રેમને રોકવા નહીં દે.
તેમણે રક્તપિત્ત વિશે જેટલું શીખી શકાય તેટલું શીખવાનું શરૂ કર્યું. ડૉક્ટરો પાસે અભ્યાસ કર્યો અને જાણ્યું કે તેનો ઇલાજ થઈ શકે છે, અને જેને તે હોય તેમને ડરની નહીં, સંભાળની જરૂર છે.
પછી, 1949માં, બાબા આમટે અને સાધનાએ એક હિંમતભર્યું કામ કર્યું. તેઓ પોતાના બે નાના દીકરા, રક્તપિત્તવાળા છ લોકો અને એક લંગડી ગાયને લઈને વરોરા પાસેની એક પથરાળ, ખાલી જમીન પર ગયાં.
જમીન સૂકી અને પથરાળ હતી, અને ત્યાં એક પણ ઘર નહોતું. તેમની પાસે બહુ ઓછા પૈસા હતા.
પણ તેમણે કામ શરૂ કર્યું. પાણી માટે કૂવા ખોદ્યા. પોતાના હાથે સાદી ઝૂંપડીઓ બાંધી. પથ્થરો હટાવ્યા અને બીજ વાવ્યાં.
સાધના બધા માટે રસોઈ બનાવતી, અને તેની ગરમ રસોઈ અને હૂંફાળા સ્મિતથી નાની છાવણી ઘર જેવી લાગતી.
ત્યાં આવેલા લોકોને તેમનાં ગામોએ કાઢી મૂક્યા હતા. પણ અહીં તેમનું સ્વાગત થયું. અહીં, તેઓ પરિવાર હતા.
અને તેમને એક અદ્ભુત વાત સમજાઈ. તેઓ હજી પણ કામ કરી શકતા હતા, ઉગાડી શકતા હતા, બાંધી અને સર્જી શકતા હતા. તેમના હાથ સૂકી જમીનને ખીલવી શકતા હતા.
ધીમે ધીમે પથરાળ જમીન લીલી થઈ ગઈ. ખેતરોમાં ઘઉં અને શાકભાજી ઊગ્યાં. ફળનાં વૃક્ષોએ ડાળીઓ ફેલાવી. બાળકો રમતાં, અને લોકો કામ કરતાં ગીત ગાતા.
બાબા આમટેએ એ જગ્યાનું નામ આનંદવન રાખ્યું, જેનો અર્થ થાય આનંદનું વન.
વધુ ને વધુ લોકો આવ્યા, અને આનંદવન એક આખું ગામ બની ગયું, જેમાં ખેતરો, કારખાનાં, શાળાઓ અને દવાખાનું હતું, જે ત્યાં રહેતા લોકોએ જ બનાવ્યું અને ચલાવ્યું.
આનંદવનના લોકો ગર્વથી કહેતા કે તેમને દયાની નહીં, ફક્ત એક તકની જરૂર છે. બાબા આમટે ઘણી વાર કહેતા કે દાન માણસને નાનો બનાવી શકે, પણ કામ તેને પૂર્ણ બનાવે છે.
બાબા આમટે અને સાધનાએ પોતાનું આખું લાંબું જીવન ત્યાં સાથે મળીને સંભાળ અને કામ કરતાં વિતાવ્યું.
અને આ બધું એક વરસાદી રાતે શરૂ થયું, જ્યારે એક માણસને ડર લાગ્યો, અને પછી તે પાછો વળ્યો અને પ્રેમ પસંદ કર્યો.
હવે શાંતિથી સૂઈ જા, મારા નાનકડા. તારા હૃદયમાં પ્રેમ હંમેશાં ડર કરતાં બળવાન રહે, અને તું દરેક જગ્યાને આનંદનું વન બનાવવામાં મદદ કરે.
સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
શું કોઈ નાનો ડર છે જે તમે નીચે મૂકવા માંગો છો, જેથી વધુ પ્રેમ વહી શકે?
સંકલ્પ: ડર લાગે ત્યારે પણ હું પાછી વળીને પ્રેમ પસંદ કરી શકું છું.
આશીર્વાદ: તારું હૃદય હંમેશાં આનંદનું વન બની રહે, જેમાં સૌ માટે જગ્યા હોય.
પાત્રો
- બાબા આમટે
- — એક માણસ જે ડરને બદલે પ્રેમ પસંદ કરે છે.
- સાધના
- — તેમની હિંમતવાળી પત્ની અને દરેક કામમાં સાથી.
- તુલશીરામ
- — એ માણસ જેની જરૂરિયાતે બાબા આમટેનું હૃદય ખોલ્યું.
બોધ
જ્યાં પ્રેમ હોય, ત્યાં ડર હટી જાય છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા નાનકડા, તારો પ્રેમ હંમેશાં તારા ડર કરતાં મોટો રહે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
બાબા આમટે અને તેમના મિત્રોએ ખાલી જમીન પર શું વાવ્યું?
સ્રોત: બાબા આમટેનું જીવન (1914–2008); જીવનચરિત્રો અને આનંદવનનો ઇતિહાસ
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- જટાયુ અને સંપાતિ, આકાશના ભાઈઓ · દિવસ 198
એ જ મૂલ્ય
રામાયણની પરંપરા કહે છે કે સંપાતિએ પોતાના ભાઈ જટાયુને સૂરજથી બચાવ્યો અને પછી હનુમાનને સીતા તરફનો માર્ગ બતાવ્યો. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પરિવારથી રક્ષિત હોવાનો અનુભવ માતાને સલામત અને સાથવાળી અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
બાબા આમટે અને આનંદનું વન વાર્તા શું શીખવે છે?
બાબા આમટેની વાર્તા બતાવે છે કે ડર લાગવો માણસ સહજ છે, અને પછી પણ આપણે પ્રેમ પસંદ કરી શકીએ છીએ. તે દુનિયાએ બાજુએ ધકેલેલા લોકોના ગૌરવ, કામ અને પોતાપણાને માન આપે છે.