Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Sikh · વાર્તા સંગ્રહ

ભાઈ મંઝ અને સૂકાં લાકડાં

ધનવાન મંઝ ગુરુ અર્જનનો શીખ બને છે અને દોલત જાય ત્યારે પણ શ્રદ્ધા રાખે છે. દરરોજ તે ગુરુના લંગર માટે લાકડાં લાવે છે.

વાર્તાની શીખ: પ્રેમથી કરેલી નિઃસ્વાર્થ સેવા સૌથી મોટી પ્રાર્થના છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
ભાઈ મંઝ, ગુરુ અર્જન દેવ
સ્રોત ગ્રંથ
જનમસાખી
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: જનમસાખી · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

ભાઈ મંઝની વાર્તા ગુરુ અર્જન દેવના સમયની પરંપરાગત શીખ સાખી છે, જે મેકોલિફના 'ધ સિખ રિલિજન'માં અને અસંખ્ય ગુરુદ્વારા સભાઓમાં ફરી કહેવાઈ છે; તેમની સાથે જોડાયેલો એક કૂવો જલંધર પાસે કરતારપુરમાં યાદ કરાય છે. ઘણી સાખીઓ ભવ્ય બલિદાન દ્વારા ભક્તિનાં વખાણ કરે છે, પણ આ સાખી એક નમ્ર, લગભગ ઘરેલુ વિગત પર ફરે છે: કૂવામાં ઊભેલો માણસ સૌથી પહેલાં એ લોકો માટે લંગરનાં લાકડાં સૂકાં રાખવાનું વિચારે છે જેમને તે જમાડશે. ગુરુનો આશીર્વાદ, 'મંઝ ગુરુને વહાલો છે, અને ગુરુ મંઝને વહાલા છે', આજે પણ ગવાય છે. ખરાબ હવામાનમાં પણ પ્રેમને ઊંચે પકડી રાખવાનું તેનું ચિત્ર આવનારા મહિનાઓ માટે સ્થિરતા ભેગી કરતી મા માટે યોગ્ય છે.

ભાઈ મંઝે નુકસાન અને મુશ્કેલીઓ વચ્ચે પણ શ્રદ્ધા રાખી અને સેવા ચાલુ રાખી. તેમની વાર્તા બીજા માટેની સ્થિર, નિઃસ્વાર્થ કાળજીને માન આપે છે, એવો પ્રેમ જે તોફાનમાં પણ મક્કમ રહે છે.

મારી પાસે હજી ગુરુનું નામ છે. એ એવી દોલત છે જે કોઈ તોફાન લઈ જઈ શકતું નથી

ઘણા સમય પહેલાં, પંજાબના એક ગામમાં તીરથ નામનો એક ધનવાન માણસ રહેતો હતો, જેને લોકો મંઝ કહેતા. તેનું મોટું ઘર હતું, ઘઉંનાં ખેતરો હતાં, અને ઘણાં ઢોર હતાં.

એક દિવસ તે અમૃતસર ગયો અને પાંચમા ગુરુ, ગુરુ અર્જનને સંગત સાથે શબદ ગાતા સાંભળ્યા. સંગીત એટલું શાંત હતું કે મંઝને લાગ્યું જાણે કોઈએ તેના કપાળ પર ઠંડો હાથ મૂક્યો હોય.

"ગુરુજી," તેણે નમીને કહ્યું, "કૃપા કરીને મને તમારો શીખ બનવા દો."

ગુરુએ તેની સામે પ્રેમથી જોયું. "આ રસ્તો મીઠો છે," તેમણે કહ્યું, "પણ તે નમ્ર હૃદય માગે છે. તે સહેલા દિવસોની સાથે અઘરા દિવસો પણ લાવી શકે. શું તું તૈયાર છે?"

"હું તૈયાર છું," મંઝે કહ્યું.

તેથી મંઝ સાદા જીવન, પ્રાર્થના અને સેવાના રસ્તે ચાલવા લાગ્યો. પછી ગુરુએ કહ્યું હતું તેમ જ અઘરા દિવસો આવ્યા. તેનાં ઢોર ભટકી ગયાં, તેનો પાક નિષ્ફળ ગયો, અને ધીમે ધીમે તેની દોલત સરકી ગઈ.

કેટલાક પડોશીઓએ માથું હલાવ્યું. "જો તારી સાથે શું થયું," તેમણે કહ્યું. પણ મંઝ ફક્ત હસ્યો. "મારી પાસે હજી ગુરુનું નામ છે. એ એવી દોલત છે જે કોઈ તોફાન લઈ જઈ શકતું નથી," તેણે જવાબ આપ્યો.

તે અને તેની પત્ની અમૃતસરમાં ગુરુની નજીક રહેવા ગયાં. મંઝે પૂછ્યું કે તે કઈ સેવા કરી શકે.

ગુરુના લંગરમાં, સામૂહિક રસોડામાં, દરરોજ સેંકડો લોકો સાથે જમતા. ધનવાન અને ગરીબ, નાના અને મોટા, જમીન પર બાજુ બાજુમાં બેસતા અને એક જ ગરમ ભોજન વહેંચતા.

રસોડાને તેની મોટી લોખંડની કડાઈઓ અને માટીના તંદૂર માટે લાકડાંની જરૂર હતી. તેથી દર સવારે મંઝ ખભે દોરડું નાખીને જંગલમાં જતો.

તે પડેલી ડાળીઓ ભેગી કરતો, તેનો ભારો બાંધતો, અને માથે મૂકીને ઘરે લાવતો. તેની ગરદન દુખતી અને પગ છોલાતા, પણ તેનું હૃદય પોતાને ગમતા શબદ ગાતું.

જ્યારે તે રસોડા પાસે ભારો નીચે મૂકતો, ત્યારે રસોઇયાઓને ચૂલા સળગાવતા જોતો. હવામાં ઊઠતી રોટલી અને દાળની સુગંધ જ તેને જોઈતું ઇનામ હતું. કોઈ થાકેલા મુસાફરને ગરમ ભોજન પર હસતો જોઈને દરેક દુખતું પગલું સાર્થક લાગતું.

એક સાંજે, મંઝ લાકડાંનો ભારે ભારો લઈને ઘરે આવતો હતો ત્યારે આકાશમાં કાળાં વાદળ ઘેરાયાં. વીજળી ગડગડી. ધોધમાર વરસાદ શરૂ થયો, અને પવન તેનાં કપડાં ખેંચવા લાગ્યો.

રસ્તો કાદવવાળો અને લપસણો થઈ ગયો. અંધારામાં મંઝ રસ્તાની બાજુના એક જૂના કૂવાની કિનારી જોઈ ન શક્યો.

તેનો પગ લપસ્યો, અને તે કૂવામાં નીચે પડ્યો! સદ્ભાગ્યે પાણી ઊંડું નહોતું. તે છાતી સુધીના પાણીમાં ઊભો રહ્યો, ઠંડીથી ધ્રૂજતો, અને લાકડાંનો ભારો હજી માથે સંભાળેલો હતો.

મંઝને તરત રસોડાનો વિચાર આવ્યો. "જો આ લાકડાં ભીનાં થઈ જશે," તેણે મનમાં કહ્યું, "તો કાલે સળગશે નહીં, અને ભૂખ્યાં લોકોએ રોટલી માટે રાહ જોવી પડશે."

તેથી તેણે બંને હાથે ભારાને પાણીથી ઊંચે પકડી રાખ્યો. કલાકો સુધી તે અંધારામાં ઊભો રહ્યો, તેના હાથ ધ્રૂજતા હતા, અને મનને હૂંફાળું રાખવા તે ધીમે ધીમે ગાતો રહ્યો.

મંઝ પાછો ન આવ્યો ત્યારે શીખોએ ગુરુ અર્જનને કહ્યું. ગુરુ ફાનસ લઈને તેમની સાથે વરસાદમાં શોધવા નીકળ્યા.

આખરે તેમણે કૂવામાંથી ઊઠતું ધીમું ગીત સાંભળ્યું. તેમણે દોરડું નીચે નાખ્યું, અને મંઝે ઉપર બૂમ પાડી, "પહેલાં લાકડાં લઈ લો, જેથી લંગર માટે સૂકાં રહે!"

તેમણે લાકડાં ઉપર ખેંચ્યાં, અને પછી ટપકતા અને હસતા મંઝને બહાર કાઢ્યો. ગુરુ અર્જને તેને ગરમ શાલમાં વીંટાળ્યો અને છાતીએ લગાડ્યો.

"મંઝ," ગુરુએ કહ્યું, "અઘરા દિવસોએ તારી કસોટી કરી, અને તેં ક્યારેય પ્રેમ છોડ્યો નહીં. તારે જે જોઈએ તે માગ."

મંઝે માથું હલાવ્યું. "ગુરુજી, મારે તમારા પ્રેમ અને સેવાની તક સિવાય કંઈ જોઈતું નથી."

ગુરુની આંખો ચમકી. તેમણે એવા શબ્દોથી આશીર્વાદ આપ્યા જે શીખો આજે પણ યાદ કરે છે: "મંઝ ગુરુને વહાલો છે, અને ગુરુ મંઝને વહાલા છે. મંઝ એક હોડી જેવો છે જે બીજાને સંસારસાગર પાર લઈ જશે."

તો હવે લપાઈને સૂઈ જા, નાનકડા. ગમે તેવાં તોફાન આવે, તું હંમેશાં પ્રેમને પાણીથી ઊંચે, સલામત, સૂકો અને હૂંફાળો રાખજે.

આગળની વાર્તા વાંચો →ખડૂરના પાણી ભરનાર

શીખ માંથી વધુ

બાળક સાથે વિચારો

તોફાની લાગતા દિવસોમાં તમને શું સ્થિર રાખે છે?

સંકલ્પ: દરેક તોફાનમાં હું મારા બાળક માટેના પ્રેમને સલામત અને હૂંફાળો રાખું છું.

આશીર્વાદ: તને હંમેશાં સલામત રીતે સંભાળવામાં આવે, અને તું પણ બીજાને પ્રેમથી સંભાળજે.

પાત્રો

ભાઈ મંઝ
— વફાદાર સેવક, જે સૌથી પહેલાં ભૂખ્યાંનો વિચાર કરે છે.
ગુરુ અર્જન દેવ
— ફાનસ લઈને શોધવા આવતા પ્રેમાળ ગુરુ.

બોધ

પ્રેમથી કરેલી નિઃસ્વાર્થ સેવા સૌથી મોટી પ્રાર્થના છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

નાનકડા, તું મોટો થઈને આનંદી અને સ્થિર હૃદયથી બીજાની સેવા કરજે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

ભાઈ મંઝે લાકડાં સૂકાં કેમ રાખ્યાં?

સ્રોત: ભાઈ મંઝની પરંપરાગત શીખ સાખી; મેકોલિફના 'ધ સિખ રિલિજન'માં ફરી કહેવાયેલી

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા વિષ્ણુ સહસ્રનામનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • ભાઈ લહણા અને ભીના ઘાસનો ભારો

    મળતી આવતી વાર્તા

    ભાઈ લહણા સેવાનું હૃદય બતાવે છે: કેવું દેખાશે કે શું ખર્ચ થશે તેની ચિંતા કર્યા વિના ખુશીથી મદદ કરવી. ગુરુ નાનકના શબ્દો એક સાદા, ગંદા કામને કીમતી બનાવી દે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ભાઈ મંઝ અને સૂકાં લાકડાં વાર્તા શું શીખવે છે?

ભાઈ મંઝે નુકસાન અને મુશ્કેલીઓ વચ્ચે પણ શ્રદ્ધા રાખી અને સેવા ચાલુ રાખી. તેમની વાર્તા બીજા માટેની સ્થિર, નિઃસ્વાર્થ કાળજીને માન આપે છે, એવો પ્રેમ જે તોફાનમાં પણ મક્કમ રહે છે.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો