Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Mahabharata · गोष्ट संग्रह

भीम उद्यासाठी घंटा वाजवतो

एक गरीब म्हातारा राजा युधिष्ठिराकडे मदत मागतो, आणि कामात असलेला राजा म्हणतो, 'उद्या परत या.' भाऊ उद्या इथे असेलच याची त्याला खात्री आहे, याचा उत्सव म्हणून भीम विजयाची घंटा वाजवतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: आजच चांगलं करा; उद्याची वाट पाहू नका.

या गोष्टीत

पात्रे
युधिष्ठिर, भीम, म्हातारा
मूळ ग्रंथ
महाभारत
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: महाभारत · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

हा प्रसंग महाभारताच्या चिकित्सक आवृत्तीत आढळत नाही; ही भारतभर घराघरांत आणि बोधकथासंग्रहांत सांगितली जाणारी लोकप्रिय लोककथा आहे, जी भीमला आपल्या ज्ञानी मोठ्या भावाचा गुरू होण्याची दुर्मीळ भूमिका देते. धर्मासाठी प्रसिद्ध असलेला युधिष्ठिर एका गरीब पाहुण्याला उद्या परत यायला सांगतो, आणि भीम वादाने नव्हे, तर एका खेळकर कृतीने उत्तर देतो, भविष्य जाणणाऱ्या राजाचा उत्सव म्हणून विजयाची घंटा वाजवून. विनोदामुळे धडा हळुवारपणे मनात उतरतो, आणि युधिष्ठिराचा तत्पर, नम्र प्रतिसाद भीमच्या चतुराईइतकाच महत्त्वाचा आहे. दयाळूपणा आजचा असतो, ही तिची कल्पना गर्भावस्थेला शोभते, जेव्हा वाढत्या बाळासोबतचा प्रत्येक क्षण मौल्यवान वाटतो.

ही गोष्ट हळुवार आठवण करून देते की प्रेम आणि दयाळूपणा आत्ताच दिलेले सगळ्यात चांगले. आज तुम्ही बाळासोबत वाटलेला प्रत्येक कोमल क्षण ही महत्त्वाची देणगी आहे.

कोणाला प्रेमाची गरज असेल, तर ते देण्याची सगळ्यात चांगली वेळ आत्ताच आहे.

युधिष्ठिर पाच पांडव भावांमध्ये सगळ्यात मोठा होता, प्रेमळ डोळ्यांचा शांत राजा, ज्याचा आवाज रागाने कधीच चढत नसे. तो सुंदर इंद्रप्रस्थ नगरीवर राज्य करत होता, आणि रोज सकाळी आपल्या मोठ्या सभेत बसून प्रजेचं ऐकत असे. कोणीही आपली अडचण घेऊन त्याच्याकडे येऊ शकत होतं, आणि तो मदत करायचा प्रयत्न करायचा.

एका गडबडीच्या सकाळी सभा भरलेली होती. मंत्री रस्ते आणि विहिरींबद्दल बोलत होते, आणि शेतकरी आपल्या पिकांबद्दल. युधिष्ठिर प्रत्येकाचं लक्ष देऊन ऐकत होता, आणि तास निघून गेले. दुपार होत आली, तो थकला होता आणि अजून बरंच काम बाकी होतं, तेव्हा फिकट वस्त्रातला एक कृश म्हातारा सावकाश सभेच्या पुढे आला.

म्हाताऱ्याने हात जोडले. "महाराज," तो हळूच म्हणाला, "मी गरीब आहे, आणि माझ्या कुटुंबाला खायला फार थोडं आहे. मी तुमची मदत मागायला आलो आहे." युधिष्ठिराने अजून वाट पाहणाऱ्या लोकांच्या लांब रांगेकडे पाहिलं. तो म्हाताऱ्याकडे पाहून प्रेमाने हसला. "कृपया उद्या परत या," तो म्हणाला, "आणि तुम्हाला जे हवं ते मी देईन."

म्हाताऱ्याने वाकून नमस्कार केला आणि जायला वळला. पण सभेच्या एका बाजूला भीम उभा होता, दुसरा पांडव भाऊ. भीम राज्यातला सगळ्यात बलवान माणूस होता, दारासारखे रुंद खांदे आणि मोठं, उबदार मन. तो आपल्या प्रचंड भुकेसाठी आणि मोठ्या हसण्यासाठी प्रसिद्ध होता, पण इतरांच्या नजरेतून सुटणाऱ्या गोष्टीही त्याच्या लक्षात यायच्या.

भीमने म्हाताऱ्याला जाताना पाहिलं, आणि त्याच्या डोक्यात एक कल्पना आली. एकही शब्द न बोलता तो सभेतून बाहेर पडला आणि महालाच्या अंगणात गेला. तिथे एका मनोऱ्यात विजयाची मोठी घंटा टांगलेली होती. ती फक्त सगळ्यात आनंदाच्या दिवशी वाजवली जायची, जेव्हा राज्याने काहीतरी फार महत्त्वाचं जिंकलेलं असायचं.

भीमने जाड दोर पकडला आणि पूर्ण ताकदीने ओढला. टण्‌! टण्‌! टण्‌! तो खोल आवाज महालाच्या भिंतींवरून आणि शहरभर घुमला. लोक रस्त्यात थांबले आणि वर पाहू लागले. झाडांतून पक्षी उडाले. सभेत सगळे गप्प झाले आणि खिडकीकडे वळले.

युधिष्ठिर गोंधळून आसनावरून उठला. तो घाईने अंगणात आला, आणि मंत्री त्याच्या मागे आले. तिथे भीम अजून घंटा वाजवत होता, चेहऱ्यावर मोठं हसू होतं. "भाऊ," युधिष्ठिराने हाक मारली, "विजयाची घंटा का वाजवतो आहेस? आज आपण काय जिंकलं?"

भीमने दोर सोडला, आणि शेवटचा नाद विरून गेला. त्याने मोठ्या भावाला मोठ्या आदराने नमस्कार केला. "मी एका अद्भुत गोष्टीचा उत्सव करतोय," तो म्हणाला. "माझ्या भावाने, राजाने, काळावरच विजय मिळवला आहे. तो उद्या इथे असेल, हे त्याला नक्की माहीत आहे. तो म्हातारा उद्या इथे असेल, हेही त्याला माहीत आहे. उद्या देण्यासाठी त्याच्याकडे भेटवस्तू असतील, हेही त्याला ठाऊक आहे. जगात दुसऱ्या कोणालाच हे माहीत नाही!"

क्षणभर युधिष्ठिर काहीच बोलला नाही. मग त्याचा चेहरा मऊ झाला, आणि त्याला समजलं. उद्याची खात्री कोणालाच नसते. आज हीच वेळ खरी आपल्या हातात असते, हाच क्षण. कोणाला प्रेमाची गरज असेल, तर ते देण्याची सगळ्यात चांगली वेळ आत्ताच आहे.

युधिष्ठिराने भीमच्या रुंद खांद्यावर हात ठेवला. "धन्यवाद, भाऊ," तो हळुवारपणे म्हणाला. "तू तुझ्या राजाला एक महत्त्वाचा धडा शिकवलास, आणि एकही कठोर शब्द न वापरता." मग तो वळला आणि आपल्या सगळ्यात वेगवान दूताला म्हाताऱ्याच्या मागे रस्त्यावर धावत पाठवलं.

म्हातारा फार दूर गेला नव्हता. काय झालं असेल याचा विचार करत तो सावकाश परत आला. या वेळी युधिष्ठिर स्वतः महालाच्या दारापर्यंत त्याला भेटायला चालत गेला. त्याने त्याला धान्य, उबदार कपडे आणि नाणी दिली, सगळ्या कुटुंबाला पुरतील एवढी. "मी तुम्हाला वाट पाहायला लावली, मला क्षमा करा," राजा म्हणाला. "तुमची गरज आज होती, म्हणून माझी मदतही आजच असायला हवी."

म्हाताऱ्याचे डोळे आनंदाश्रूंनी भरले, आणि त्याने दोन्ही भावांना आशीर्वाद दिला. आपलं गाठोडं घेऊन तो घरी जात असताना रस्त्यावर ऊन उबदार चमकत होतं. अंगणात युधिष्ठिर आणि भीम शांत घंटेखाली एकत्र उभे होते. एक घंटा वाजली, आणि एक राजा शिकला. ते एकमेकांकडे पाहून हसले, एकाच सकाळी दोघंही काहीतरी शिकलेले दोन भाऊ.

बाळा, आजचा दिवस एक मौल्यवान देणगी आहे. फार पूर्वी भीमने आपल्या भावाला आठवण करून दिली, तसं तू क्षण हातात असतानाच नेहमी तुझं प्रेम वाटत राहो.

पुढची गोष्ट वाचा →युधिष्ठिर आणि हरवलेलं नाणं

महाभारत मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

उद्यासाठी राखून ठेवलेला असा एखादा छोटा दयाळूपणा आहे का, जो तुम्ही आज देऊ शकाल?

संकल्प: मी माझं प्रेम आणि दयाळूपणा पूर्णपणे, याच क्षणी देते.

पात्रे

युधिष्ठिर
— चांगुलपणा पुढे न ढकलायला शिकणारा एक शांत, प्रेमळ राजा.
भीम
— घंटा वाजवून शिकवणारा त्याचा हुशार भाऊ.
म्हातारा
— नम्रपणे मदत मागायला आलेला एक गरीब माणूस.

बोध

आजच चांगलं करा; उद्याची वाट पाहू नका.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तुला सांगायला मी उद्याची वाट पाहणार नाही: माझं आज तुझ्यावर प्रेम आहे, आणि रोज असेल.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

भीमने घंटा का वाजवली?

स्रोत: महाभारत लोकपरंपरा (लोकप्रिय पुनर्कथन)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक उत्तर · दिवस 64

    अशीच गोष्ट

    परंपरेत युधिष्ठिराचं प्रामाणिक "अजून नाही" हे मूल्यं फक्त पाठ करण्याऐवजी ती जगण्याचा धडा मानलं जातं. आईच्या मनःशांतीवरचं संशोधन सांगतं की पालकत्वासह नव्या गोष्टी शिकताना स्वतःशी संयमाने वागल्याने ताण आणि स्वतःवरची टीका कमी होऊ शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

भीम उद्यासाठी घंटा वाजवतो ही गोष्ट काय शिकवते?

ही गोष्ट हळुवार आठवण करून देते की प्रेम आणि दयाळूपणा आत्ताच दिलेले सगळ्यात चांगले. आज तुम्ही बाळासोबत वाटलेला प्रत्येक कोमल क्षण ही महत्त्वाची देणगी आहे.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा