Sikh · વાર્તા સંગ્રહ
ભૂમિયા અને ત્રણ વચન
ભૂમિયા એક ધનવાન જમીનદાર છે જે સાધુ-સંતોને જમાડે છે પણ રાત્રે ચોરી કરે છે. ગુરુ નાનક મિજબાનીને બદલે તેની પાસે ત્રણ વચન માગે છે.
વાર્તાની શીખ: સત્યનાં નાનાં વચનો પાળવાથી આખું જીવન બદલાઈ શકે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- ગુરુ નાનક, ભૂમિયા
- સ્રોત ગ્રંથ
- જનમસાખી
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: જનમસાખી · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
શીખ સાખીઓ, એટલે કે ગુરુ નાનકની યાત્રાઓની જનમસાખી કથાઓમાંના નાના પ્રસંગો, પંજાબ અને તેની બહાર ગુરુદ્વારાઓમાં અને સૂતી વખતે કહેવાય છે, અને ભૂમિયાની વાર્તા તેમાં ખૂબ પ્રિય છે. ભૂમિયા એક અનોખું પાત્ર છે: સાધુ-સંતો પ્રત્યે ઉદાર, છતાં રાતની લૂંટ પર જીવતો. ગુરુ નાનક તેને ભાષણ આપતા નથી કે તેની મિજબાની નકારતા નથી; તેઓ ફક્ત ત્રણ નાનાં વચન માગે છે: સત્યતા, ગરીબની સંભાળ, અને જેનું મીઠું ખાધું હોય તેના પ્રત્યે વફાદારી. વાર્તાની મીઠાશ એમાં છે કે એ સાદાં વચનો કેવી રીતે શાંતિથી પછીના દરેક નિર્ણયને દિશા આપે છે, મહેલના દરવાજે સાચા જવાબથી માંડીને મન બદલી નાખતી ચપટી મીઠા સુધી. તે ભાવિ માતા-પિતાને યાદ અપાવે છે કે નાની, સ્થિર પ્રતિબદ્ધતાઓ આખું જીવન ઘડે છે.
ગુરુ નાનકે ભૂમિયાને ઠપકો ન આપ્યો; તેમણે તેને નાનાં, પાળી શકાય તેવાં વચનો આપ્યાં. વાર્તા બતાવે છે કે નાની પળોમાં પાળેલું સત્ય શાંતિથી આખું જીવન બદલી શકે છે.
પૂરા હૃદયથી પાળેલાં ત્રણ નાનાં વચનોએ એક તદ્દન નવા જીવનનું બારણું ખોલી દીધું હતું.
ઘણા સમય પહેલાં, ગુરુ નાનક અને તેમના મિત્ર મર્દાના ખેતરો અને ધૂળિયા રસ્તાવાળા એક શાંત પ્રદેશમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા.
એ પ્રદેશમાં ભૂમિયા નામનો એક માણસ રહેતો હતો. તે જમીનદાર હતો, ધનવાન અને બળવાન, અને સૌ જાણતા હતા કે તેના બારણેથી પસાર થતા દરેક સાધુ-સંતને તે જમાડતો.
પણ લોકો એક રહસ્ય પણ ગણગણતા. ભૂમિયાની સંપત્તિ ચોરીમાંથી આવતી હતી. રાત્રે તે ઘરોમાં ઘૂસી જતો અને સોનું ઉપાડી જતો.
ભૂમિયાએ સાંભળ્યું કે ગુરુ નાનક પાસે જ છે, ત્યારે તે હાથ જોડીને ઉતાવળે બહાર આવ્યો. "કૃપા કરીને મારે ઘેર પધારો," તેણે કહ્યું. "મેં તમારા માટે મિજબાની રાંધી છે."
ગુરુએ શાંત, દયાળુ આંખોથી તેની સામે જોયું. "હું તારું ભોજન જમીશ," તેમણે ધીમેથી કહ્યું, "જો તું મને પહેલાં કંઈક આપે."
"કંઈ પણ," ભૂમિયાએ કહ્યું. "સોનું? ઘોડા? કાપડ?" ગુરુએ સ્મિત કર્યું. "ના. હું ફક્ત ત્રણ વચન માગું છું."
"પહેલું, હંમેશાં સાચું બોલવું. બીજું, ક્યારેય ગરીબને નુકસાન ન પહોંચાડવું. ત્રીજું, જેનું મીઠું ખાધું હોય તેની સાથે ક્યારેય દગો ન કરવો."
ભૂમિયાએ વિચાર્યું, આ તો સહેલાં છે. હું ક્યારેય ગરીબને લૂંટતો નથી, અને મારું મોં સાચું રાખી શકું છું. "હું વચન આપું છું," તેણે કહ્યું. તે દિલથી બોલ્યો, ભલે મનમાં થોડું હસ્યો કે ગુરુએ તો બહુ ઓછું માગ્યું.
એટલે ગુરુ અને મર્દાના તેની સાથે બેઠા અને તેનું ભોજન વહેંચ્યું, અને મર્દાનાએ પોતાના રબાબ પર મધુર સંગીત વગાડ્યું.
ભોજન ગરમ અને સુગંધિત હતું: નરમ રોટલી, સોનેરી દાળ, અને સાંજની હવામાં વરાળ નીકળતો ભાત. આંગણાની દીવાલો પર દીવા ટમટમતા હતા.
જમતાં જમતાં ગુરુએ હળવેથી પ્રામાણિક મહેનતની, વહેંચવાની, અને દરેક શ્વાસે ભગવાનને યાદ કરવાની વાત કરી. ભૂમિયાએ સાંભળ્યું, ભલે તેને હજી સમજાયું નહોતું કે આ શબ્દો કેટલા મહત્ત્વના બનશે.
ભોજન પૂરું થયું ત્યારે ગુરુ નાનકે ઘરને આશીર્વાદ આપ્યા અને મર્દાના સાથે આગળ ચાલ્યા, મર્દાનાની પીઠ પર રબાબ હળવેથી ઝૂલતો હતો.
થોડી રાતો પછી, ભૂમિયા અમીરના વેશમાં રાજાના મહેલે ગયો. ચોકીદારોએ પૂછ્યું, "તમે કોણ છો?"
ભૂમિયાને પોતાનું પહેલું વચન યાદ આવ્યું. "હું ચોર છું," તેણે કહ્યું. ચોકીદારો હસી પડ્યા, ખાતરી હતી કે તે મજાક કરે છે, અને એ શાનદાર સજ્જનને અંદર જવા દીધો. તેનું હૃદય જોરથી ધબકતું હતું, પણ તેણે પોતાનું વચન પાળ્યું હતું, અને કોણ જાણે કેમ એ સારું લાગ્યું.
અંદર, અંધારામાં, ભૂમિયાએ ઝવેરાત એક પોટલામાં ભેગું કર્યું. એક ટેબલ પર તેને એક થાળી મળી અને તેમાંથી કંઈક ચાખ્યું.
એ મીઠું હતું. ભૂમિયા એકદમ સ્થિર ઊભો રહી ગયો. તેણે રાજાનું મીઠું ખાધું હતું. તેનું ત્રીજું વચન હૃદયમાં દીવાની જેમ પ્રગટ્યું. જેનું મીઠું ખાધું હોય તેની ચોરી તે કરી શકે નહીં.
હળવેથી તેણે પોટલું નીચે મૂક્યું. દરેક ઝવેરાત ત્યાં જ છોડીને તે ખાલી હાથે રાતમાં બહાર નીકળી ગયો.
તારાઓ નીચે તેનું હૃદય ઝડપથી ધબકતું હતું. તે પહેલાં ક્યારેય ખજાનો છોડીને ગયો નહોતો. છતાં નવાઈની વાત એ કે તેને ગરીબ ન લાગ્યું. તેને હળવું લાગ્યું, જાણે ખભા પરથી કોઈ ભારે કોથળો સરકી ગયો હોય.
આખે રસ્તે ઘેર જતાં તે ગુરુના શાંત ચહેરા વિશે વિચારતો રહ્યો અને વચનની શાંત શક્તિ પર અચંબો પામતો રહ્યો.
સવારે રાજાએ જોયું કે ઝવેરાત ભેગું તો કરાયું હતું પણ લઈ જવાયું નહોતું. "આવું કોણ કરે?" તેમને નવાઈ લાગી, અને તેમના સેવકોએ આખું નગર શોધ્યું.
છેવટે તેઓ ભૂમિયા પાસે પહોંચ્યા, જે ખોટું બોલવાનો નહોતો. "હા," તેણે કહ્યું, "એ હું હતો. હું ચોરી કરવા આવ્યો હતો, પણ મેં તમારું મીઠું ચાખ્યું, એટલે કરી શક્યો નહીં."
રાજા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. "કોઈ લૂંટારો સાચું કેમ બોલે?" તેમણે પૂછ્યું.
ભૂમિયાએ તેમને એ સંત અને ત્રણ વચનો વિશે કહ્યું. તેનો અવાજ કાંપતો હતો, કારણ કે હવે તેને સમજાયું હતું કે એ વચનોએ તેને કેટલું બધું આપ્યું હતું.
રાજાનું હૃદય એટલું ભરાઈ આવ્યું કે તેમણે ભૂમિયાને માફ કરી દીધો અને પોતે પણ ગુરુને મળવા ઇચ્છ્યું.
ભૂમિયાએ ચોરી કાયમ માટે છોડી દીધી. તે પ્રામાણિકતાથી કામ કરતો અને મુસાફરોને જમાડતો રહ્યો, હવે એવા ભોજનથી જે સાચે જ તેનું પોતાનું હતું.
પૂરા હૃદયથી પાળેલાં ત્રણ નાનાં વચનોએ એક તદ્દન નવા જીવનનું બારણું ખોલી દીધું હતું.
શાંતિથી સૂઈ જા, નાનકડા. તારા શબ્દો હંમેશાં સાચા રહે, અને તારું હૃદય હંમેશાં દયાળુ રહે.
શીખ માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
આજે તમે તમારા બાળકને કયું એક નાનું, સાદું વચન આપવા માગો છો?
સંકલ્પ: હું મારાં નાનાં વચનો પાળું છું, અને તે મારા બાળક અને મારા માટે સ્થિર, પ્રામાણિક જીવન બની ઊગે છે.
આશીર્વાદ: તારા શબ્દો સાચા રહે, તારા હાથ કોમળ રહે, અને તારું હૃદય તને મળેલી દરેક દયાને યાદ રાખે.
પાત્રો
- ગુરુ નાનક
- — ભૂમિયાને હળવેથી માર્ગ બતાવવા તેઓ ભોજન નહીં, વચન માગે છે.
- ભૂમિયા
- — એક ઉદાર માણસ, જે શીખે છે કે સત્ય સૌથી મહત્ત્વનું છે.
બોધ
સત્યનાં નાનાં વચનો પાળવાથી આખું જીવન બદલાઈ શકે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, હું વચન આપું છું કે તને હંમેશાં સાચું કહીશ. તું પ્રામાણિક અને દયાળુ મોટો થાય.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
ગુરુ નાનકે કયાં ત્રણ વચન માગ્યાં?
સ્રોત: ગુરુ નાનકની યાત્રાઓની જનમસાખી પરંપરા
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- ભાઈ લહણા વાટકો ઉઠાવે છે · દિવસ 230
મળતી આવતી વાર્તા
શીખ પરંપરા માને છે કે ભાઈ લહણાની નમ્ર સેવાને કારણે ગુરુ નાનકે તેમને અંગદ નામ આપીને પોતાના ઉત્તરાધિકારી બનાવ્યા. આ કથા માતા-પિતાને સેવાનું મૂલ્ય સમજવા આમંત્રે છે, બીજાઓની સંભાળનાં એ નાનાં, સાદાં કામ જે નવા બાળક સાથેના જીવનને ભરી દે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે રોજનાં કામમાં અર્થ શોધવાથી તણાવ ઘટી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ભૂમિયા અને ત્રણ વચન વાર્તા શું શીખવે છે?
ગુરુ નાનકે ભૂમિયાને ઠપકો ન આપ્યો; તેમણે તેને નાનાં, પાળી શકાય તેવાં વચનો આપ્યાં. વાર્તા બતાવે છે કે નાની પળોમાં પાળેલું સત્ય શાંતિથી આખું જીવન બદલી શકે છે.