Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Sikh · गोष्ट संग्रह

भूमिया आणि तीन वचनं

भूमिया एक श्रीमंत जमीनदार आहे, जो साधू-प्रवाशांना जेवू घालतो पण रात्री चोरी करतो. गुरू नानक मेजवानीऐवजी त्याच्याकडे तीन वचनं मागतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: सत्याची छोटी वचनं पाळल्याने संपूर्ण आयुष्य बदलू शकतं.

या गोष्टीत

पात्रे
गुरू नानक, भूमिया
मूळ ग्रंथ
जनमसाखी
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जनमसाखी · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

शीख साखी, म्हणजे गुरू नानकांच्या प्रवासांच्या जनमसाखी वृत्तांतांतले छोटे प्रसंग, पंजाब आणि पलीकडे गुरुद्वारांत आणि झोपताना सांगितल्या जातात, आणि भूमियाची गोष्ट त्यांपैकी एक आवडती आहे. भूमिया एक वेगळं पात्र आहे: साधू-प्रवाशांसाठी उदार, तरीही रात्रीच्या धाडींवर जगणारा. गुरू नानक त्याला उपदेश करत नाहीत किंवा त्याची मेजवानी नाकारत नाहीत; ते फक्त तीन छोटी वचनं मागतात, सत्य, गरिबांची काळजी आणि ज्याचं मीठ खाल्लं त्याच्याशी निष्ठा. महालाच्या दारावरच्या प्रामाणिक उत्तरापासून ते मन बदलणाऱ्या चिमूटभर मिठापर्यंत, ही साधी वचनं पुढच्या प्रत्येक निवडीला शांतपणे वळण देतात, यातच गोष्टीची गोडी आहे. होणाऱ्या पालकांना ती आठवण करून देते की छोट्या, स्थिर बांधिलकी संपूर्ण आयुष्य घडवतात.

गुरू नानकांनी भूमियाला रागावलं नाही; त्यांनी त्याला छोटी, पाळता येतील अशी वचनं दिली. ही गोष्ट दाखवते की छोट्या क्षणांत जपलेलं सत्य संपूर्ण आयुष्य शांतपणे नव्याने घडवू शकतं.

पूर्ण मनाने पाळलेल्या तीन छोट्या वचनांनी एका नव्या आयुष्याचं दार उघडलं होतं.

फार पूर्वी, गुरू नानक आणि त्यांचा मित्र मर्दाना शेतं आणि धुळीचे रस्ते असलेल्या एका शांत प्रदेशातून चालले होते.

त्या प्रदेशात भूमिया नावाचा एक माणूस राहत होता. तो श्रीमंत आणि ताकदवान जमीनदार होता, आणि त्याच्या दारावरून जाणाऱ्या प्रत्येक साधू-प्रवाशाला तो जेवू घालतो, हे सगळ्यांना माहीत होतं.

पण लोक एक गुपितही कुजबुजत. भूमियाची संपत्ती चोरीतून आली होती. रात्री तो घरांत शिरायचा आणि सोनं घेऊन जायचा.

गुरू नानक जवळ आल्याचं भूमियाला कळलं, तेव्हा तो हात जोडून घाईने बाहेर आला. "कृपया माझ्या घरी या," तो म्हणाला. "मी तुमच्यासाठी मेजवानी बनवली आहे."

गुरूंनी शांत, प्रेमळ डोळ्यांनी त्याच्याकडे पाहिलं. "मी तुझं अन्न खाईन," ते हळूच म्हणाले, "जर तू आधी मला काहीतरी दिलंस तर."

"काहीही," भूमिया म्हणाला. "सोनं? घोडे? कापड?" गुरू हसले. "नाही. मी फक्त तीन वचनं मागतो."

"पहिलं, नेहमी खरं बोल. दुसरं, गरिबांना कधी त्रास देऊ नकोस. तिसरं, ज्याचं मीठ खाल्लंस, त्याच्याशी कधी विश्वासघात करू नकोस."

भूमियाने विचार केला, हे तर सोपं आहे. मी गरिबांना कधी लुटत नाही, आणि तोंडाने प्रामाणिक राहू शकतो. "मी वचन देतो," तो म्हणाला. तो मनापासून म्हणाला, जरी गुरूंनी फारच थोडं मागितलं असं वाटून तो मनाशी थोडा हसला.

मग गुरू आणि मर्दाना त्याच्यासोबत बसले आणि त्याचं जेवण वाटून खाल्लं, आणि मर्दानाने आपल्या रबाबवर मंद संगीत वाजवलं.

जेवण गरम आणि सुगंधी होतं: मऊ रोट्या, सोनेरी डाळ, आणि संध्याकाळच्या हवेत वाफाळणारा भात. अंगणाच्या भिंतींवर दिवे लुकलुकत होते.

जेवताना गुरू प्रामाणिक कष्टाबद्दल, वाटून घेण्याबद्दल आणि प्रत्येक श्वासात देवाचं स्मरण करण्याबद्दल हळुवार बोलले. भूमिया ऐकत होता, जरी हे शब्द किती महत्त्वाचे ठरतील हे त्याला अजून कळलं नव्हतं.

जेवण संपल्यावर गुरू नानकांनी घराला आशीर्वाद दिला आणि मर्दानासोबत पुढे निघाले, मर्दानाच्या पाठीवर रबाब हळूच झुलत होता.

काही रात्रींनंतर भूमिया सरदारासारखा पोशाख करून राजाच्या महालाकडे गेला. पहारेकऱ्यांनी विचारलं, "तू कोण?"

भूमियाला आपलं पहिलं वचन आठवलं. "मी चोर आहे," तो म्हणाला. तो थट्टा करतोय असं समजून पहारेकरी हसले आणि त्या रुबाबदार सद्गृहस्थाला आत जाऊ दिलं. त्याचं हृदय जोरात धडधडत होतं, पण त्याने आपला शब्द पाळला होता, आणि का कोण जाणे, ते छान वाटलं.

आत, अंधारात, भूमियाने रत्नं एका गाठोड्यात गोळा केली. एका टेबलावर त्याला एक ताट दिसलं, आणि त्याने त्यातलं काहीतरी चाखलं.

ते मीठ होतं. भूमिया अगदी स्तब्ध उभा राहिला. त्याने राजाचं मीठ खाल्लं होतं. त्याचं तिसरं वचन त्याच्या मनात दिव्यासारखं उजळलं. ज्याचं मीठ खाल्लं, त्याच्याकडे तो चोरी करू शकत नव्हता.

हळूच त्याने गाठोडं खाली ठेवलं. प्रत्येक रत्न तिथेच सोडून तो रिकाम्या हातांनी रात्रीत बाहेर पडला.

ताऱ्यांखाली त्याचं हृदय जोरात धडधडत होतं. याआधी तो कधीच खजिना सोडून निघाला नव्हता. तरीही, नवल म्हणजे, त्याला गरीब वाटलं नाही. त्याला हलकं वाटलं, जणू खांद्यावरचं एक जड पोतं खाली घसरलं होतं.

घरी जाताना संपूर्ण वाटेत त्याला गुरूंचा शांत चेहरा आठवत होता, आणि एका वचनाच्या शांत शक्तीचं त्याला नवल वाटत होतं.

सकाळी राजाला रत्नं गोळा केलेली, पण न नेलेली दिसली. "असं कोण करेल?" त्याला प्रश्न पडला, आणि त्याच्या सेवकांनी शहरभर शोध घेतला.

शेवटी ते भूमियापर्यंत आले, जो खोटं बोलणार नव्हता. "हो," तो म्हणाला, "तो मीच होतो. मी चोरी करायला आलो होतो, पण मी तुमचं मीठ चाखलं, म्हणून मला ते जमलं नाही."

राजा थक्क झाला. "एखादा चोर खरं का सांगेल?" त्याने विचारलं.

भूमियाने त्याला त्या संतांबद्दल आणि तीन वचनांबद्दल सांगितलं. त्याचा आवाज थरथरत होता, कारण त्या वचनांनी त्याला किती दिलं होतं, हे त्याला आता समजलं होतं.

राजाचं मन इतकं भरून आलं की त्याने भूमियाला क्षमा केली आणि त्यालाही गुरूंना भेटायची इच्छा झाली.

भूमियाने चोरी कायमची सोडली. तो प्रामाणिकपणे काम करू लागला आणि प्रवाशांना जेवू घालत राहिला, आता खऱ्या अर्थाने स्वतःच्या अन्नाने.

पूर्ण मनाने पाळलेल्या तीन छोट्या वचनांनी एका नव्या आयुष्याचं दार उघडलं होतं.

शांत झोप, बाळा. तुझे शब्द नेहमी खरे असोत, आणि तुझं मन नेहमी दयाळू असो.

पुढची गोष्ट वाचा →भाई लालोची भाकरी

शीख मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

आज तुमच्या बाळाला द्यायला आवडेल असं एक छोटं, साधं वचन कोणतं?

संकल्प: मी माझी छोटी वचनं पाळते, आणि ती माझ्यासाठी आणि माझ्या बाळासाठी एका स्थिर, प्रामाणिक आयुष्यात वाढतात.

आशीर्वाद: तुझे शब्द खरे असोत, तुझे हात कोमल असोत, आणि मिळालेला प्रत्येक दयाळूपणा तुझ्या मनात कायम राहो.

पात्रे

गुरू नानक
— भूमियाला हळुवार मार्ग दाखवण्यासाठी अन्न नव्हे, वचनं मागणारे गुरू.
भूमिया
— सत्य सगळ्यात महत्त्वाचं आहे हे शिकणारा एक उदार माणूस.

बोध

सत्याची छोटी वचनं पाळल्याने संपूर्ण आयुष्य बदलू शकतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, मी तुला नेहमी खरं सांगण्याचं वचन देते. तू प्रामाणिक आणि दयाळू होऊन मोठा हो.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

गुरू नानकांनी कोणती तीन वचनं मागितली?

स्रोत: गुरू नानकांच्या प्रवासांची जनमसाखी परंपरा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • भाई लहणा वाटी उचलतात · दिवस 230

    अशीच गोष्ट

    शीख परंपरा सांगते की भाई लहणांच्या नम्र सेवेमुळे गुरू नानकांनी त्यांचं नाव अंगद ठेवलं आणि त्यांना आपला उत्तराधिकारी केलं. ही गोष्ट पालकांना सेवेचं मोल जाणायला सुचवते, म्हणजे इतरांची काळजी घेण्याची ती छोटी, साधी कामं, जी नव्या बाळाबरोबरच्या आयुष्याचा मोठा भाग असतात. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की रोजच्या कामांमध्ये अर्थ सापडल्यानं ताण कमी होऊ शकतो.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

भूमिया आणि तीन वचनं ही गोष्ट काय शिकवते?

गुरू नानकांनी भूमियाला रागावलं नाही; त्यांनी त्याला छोटी, पाळता येतील अशी वचनं दिली. ही गोष्ट दाखवते की छोट्या क्षणांत जपलेलं सत्य संपूर्ण आयुष्य शांतपणे नव्याने घडवू शकतं.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा