Folk Tale · વાર્તા સંગ્રહ
બોનબીબી દુખેને સલામત રાખે છે
દુખે સુંદરબનના મેન્ગ્રોવ જંગલની કિનારે પોતાની મા સાથે રહે છે. તેના લાલચુ કાકા તેને મધ લેવા લઈ જાય છે અને એક ટાપુ પર એકલો છોડી દે છે.
વાર્તાની શીખ: શ્રદ્ધા અને માનું શીખવેલું આપણને સલામત રાખે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- દુખે, બોનબીબી, દુખેની મા
- સ્રોત ગ્રંથ
- સુંદરબનની બોનબીબી દંતકથા (બંગાળની લોકપરંપરા, બોનબીબી જોહુરાનામા)
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: લોક પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
જંગલની દેવી બોનબીબીને બંગાળના સુંદરબનમાં હિંદુ અને મુસ્લિમ બંને પરિવારો માન આપે છે, અને તેમની કથા બોનબીબી જોહુરાનામા અને ગામડાંનાં નાટકોમાં સચવાઈ છે. મધ ભેગું કરનારા અને માછીમારો આજે પણ મેન્ગ્રોવમાં પ્રવેશતાં પહેલાં તેમનાં નાનાં સ્થાનકો પર પ્રાર્થના કરે છે. આ કથા બીજી રક્ષક દંતકથાઓથી અલગ છે, કારણ કે તેનો બચાવ માના શીખવેલાથી શરૂ થાય છે: દર રાતે દીકરાને ધીમેથી કહેલું એક નામ જ તેને એકલો પડે ત્યારે યાદ આવે છે. ગર્વિષ્ઠ વાઘરાજા પણ ફક્ત માથું નમાવીને શાંતિથી ચાલ્યો જાય છે. ભાવિ માતા માટે આ બાળકને સલામત રાખતા અવાજની એક ભરોસો આપતી વાર્તા છે.
આ વાર્તા યાદ અપાવે છે કે તમે અત્યારે તમારા બાળકને જે શબ્દો ધીમેથી કહો છો, તે જીવનભરની સલામતીની લાગણી બને છે. માનું શીખવેલું એક એવો આશરો છે જે બાળક બધે સાથે લઈ જાય છે.
"તેં મને બોલાવી, બાળક," તેણે કહ્યું. "હું અહીં છું."
દુખે એક પાતળો, ચમકતી આંખોવાળો છોકરો હતો, જે સુંદરબનની કિનારે માટીના એક નાના ઝૂંપડામાં પોતાની મા સાથે રહેતો હતો. સુંદરબન મેન્ગ્રોવ વૃક્ષોનું એક વિશાળ લીલું જંગલ છે, જે મોટી નદીઓ દરિયાને મળે છે ત્યાં ખારા પાણીમાં ઊભું છે. દુખે અને તેની મા બહુ ગરીબ હતાં, પણ દર સાંજે મા તેનો હાથ પકડીને તેને યાદ રાખવા એક નામ શીખવતી.
"દીકરા, જો તું ક્યારેય એકલો અને ભૂલો પડે," તે કહેતી, "તો બોનબીબીને પોકારજે. તે જંગલની દેવી છે, અને તેનાં વૃક્ષો નીચે ચાલતા દરેકની સંભાળ રાખે છે." સૂતાં પહેલાં દુખે ધીમેથી એ નામ પોતાની જાતને કહેતો. તે ખભા પર વીંટાળેલી ગરમ ધાબળી જેવું લાગતું.
એક વસંતે દુખેના કાકા ધોના ઝૂંપડે આવ્યા. ધોના મધ ભેગું કરનાર હતા, મોટી હોડી અને એનાથીય મોટી ધનવાન બનવાની ઇચ્છાવાળા ઊંચા માણસ. "છોકરાને મારી સાથે આવવા દે," તેમણે કહ્યું. "તે હોડીમાં મદદ કરશે, અને તારા માટે મધ અને મીણ લાવશે." દુખેની માને તેને જવા દેવો નહોતો, પણ વાસણમાં ચોખા બહુ ઓછા હતા.
તેથી દુખે કપડાંની નાની પોટલી લઈને હોડીમાં બેઠો. તેની મા કાદવવાળા કાંઠે ઊભી રહીને હોડી ફક્ત એક ટપકું ન બની ત્યાં સુધી હાથ હલાવતી રહી. "નામ યાદ રાખજે, દીકરા," તેણે પાણી પારથી બૂમ પાડી. દુખેએ સામે હાથ હલાવ્યો અને એ નામ હૃદયમાં સાચવી રાખ્યું.
હોડી ઘણા દિવસો સુધી વાંકીચૂકી ખાડીઓમાં ચાલતી રહી. કાદવ પર કરચલા ત્રાંસા દોડતા, અને મૂળિયાં વચ્ચે કલકલિયા વાદળી ઝબકારા મારતા. આખરે તેઓ એવા ટાપુ પર પહોંચ્યા જ્યાં ડાળીઓ પરથી મધપૂડા જાડા અને સોનેરી લટકતા હતા. પણ અહીંનું જંગલ દક્ષિણ રાયનું હતું, એક ગર્વિષ્ઠ વાઘરાજા જે ઊંડા જંગલ પર રાજ કરતો અને દરેક મુલાકાતી પાસે ભેટ માગતો.
ધોના લાલચુ હતા, અને તેમણે એક અદયાળુ સોદો કર્યો. તેમણે દુખેને કાંઠે ઊતરીને લાકડાં ભેગાં કરવાનું કહ્યું, અને છોકરો ઝાડ વચ્ચે વ્યસ્ત હતો ત્યારે ધોના ચૂપચાપ મધ લઈને હોડી હંકારી ગયા. દુખે હાથમાં લાકડીઓ ભરીને કાંઠે પાછો આવ્યો ત્યારે હોડી જતી રહી હતી. ત્યાં ફક્ત નદી હતી, પહોળી, રાખોડી અને શાંત.
દુખે એક મૂળિયા પર બેસી ગયો અને પોતાને બહુ નાનો લાગ્યો. સાંજનું અજવાળું ઝાંખું થતું હતું, અને મેન્ગ્રોવ પાણી પર લાંબા પડછાયા પાડતાં હતાં. જંગલમાં ક્યાંક ઊંડે વાઘરાજા નજીક આવતો હતો ત્યારે પાંદડાં ખખડ્યાં. ત્યારે દુખેને પોતાના હાથમાં માનો હાથ અને સાંજના દીવા પાસે તેનો અવાજ યાદ આવ્યો.
તેણે આંખો બંધ કરી અને પૂરા હૃદયથી પોકાર્યું. "બોનબીબી, મા બોનબીબી, જંગલની દેવી, કૃપા કરીને મારી મદદ કરો!" તેનો અવાજ પાતળો હતો, પણ તે પક્ષીની જેમ ઝાડ વચ્ચે થઈને ગયો. અને દૂર, પોતાના ઝળહળતા વનઘરમાં, બોનબીબીએ તેને સાંભળ્યો.
તે તરત પોતાના ભાઈ શાહ જંગલી સાથે પાણી પાર આવી, એક બળવાન અને વફાદાર માણસ જે હંમેશાં તેની બાજુમાં ચાલતો. બોનબીબીએ નરમ લીલો ઘૂંઘટ ઓઢ્યો હતો, અને તેનો ચહેરો સ્થિર તળાવ જેવો શાંત હતો. તે કાંઠે ઊતરી અને દુખેને બાથમાં લીધો. "તેં મને બોલાવી, બાળક," તેણે કહ્યું. "હું અહીં છું."
દક્ષિણ રાયે બોનબીબીને ત્યાં ઊભેલી જોઈ ત્યારે તે ઝાડ વચ્ચે અટકી ગયો. તે જાણતો હતો કે આ જંગલ તેનું પણ ઘર છે, અને તેના પર ભરોસો રાખનાર દરેકની તે સંભાળ રાખે છે. બોનબીબીએ તેની સાથે મક્કમ પણ પ્રેમથી વાત કરી, અને વાઘરાજાએ પોતાનું મોટું પટ્ટાવાળું માથું નમાવ્યું. તેણે છોકરાને શાંતિથી રહેવા દેવાનું વચન આપ્યું, અને ચૂપચાપ ઊંડા જંગલમાં પાછો ચાલ્યો ગયો.
પછી બોનબીબીએ પોતાના ઘૂંઘટના છેડાથી દુખેનાં આંસુ લૂછ્યાં. તેણે તેને સોનેરી મધની બરણીઓ અને નરમ મીણનાં ચોસલાં આપ્યાં, તેના કાકાએ ક્યારેય ભેગાં કર્યાં હોય તેનાથી પણ વધુ. "હવે તું તારી મા પાસે ઘરે જઈશ," તેણે કહ્યું. તેણે પોતાના મિત્ર શેખને બોલાવ્યો, એક વિશાળ, કોમળ મગર, અને દુખે ખોળામાં ભેટો લઈને તેની પહોળી પીઠ પર બેઠો.
શેખ આખી રાત ખાડીઓમાં સરળતાથી તરતો રહ્યો. મેન્ગ્રોવ ઉપર તારા ઊગ્યા, અને પાણી મગરની બાજુઓ સાથે ધીમું ગાતું રહ્યું. સવાર સુધીમાં દુખેને માટીનું નાનું ઝૂંપડું અને ચૂલામાંથી ઊઠતી ધુમાડાની પાતળી રેખા દેખાવા લાગી. તેની મા કાંઠે બેઠી હતી, બિલકુલ જેમ તે ગયો ત્યારથી રોજ બેસતી.
તે દોડીને પાણીમાં આવી અને તેને છાતીએ લગાડ્યો, એકસાથે હસતી અને રડતી. બોનબીબીનાં મધ અને મીણથી તેઓ ફરી ક્યારેય ભૂખ્યાં ન રહ્યાં. અને ત્યાર પછી દર સાંજે મા-દીકરો સાથે મળીને નાનો દીવો પ્રગટાવતાં અને જંગલની દેવીનો આભાર માનતાં.
નાનકડા, તું પોકારીશ ત્યારે તને સાંભળનાર કોઈ હંમેશાં હશે. તારી માનો અવાજ અત્યારે પણ તને સંભાળી રહ્યો છે, હૂંફાળો અને સલામત, જેમ બોનબીબીના હાથ દુખેની આસપાસ હતા.
બાળક સાથે વિચારો
બાળપણમાં કોઈએ તમને દિલાસાના કયા શબ્દો આપ્યા હતા જે તમે આજે પણ સાથે રાખો છો?
સંકલ્પ: મારો અવાજ એક સલામત જગ્યા છે જે મારું બાળક હંમેશાં યાદ રાખશે.
પાત્રો
- દુખે
- — માના શબ્દો યાદ રાખતો એક ગરીબ છોકરો.
- બોનબીબી
- — સૌની રક્ષા કરતી જંગલની દેવી.
- દુખેની મા
- — એકલો પડે ત્યારે કોને પોકારવું તે શીખવતી મા.
બોધ
શ્રદ્ધા અને માનું શીખવેલું આપણને સલામત રાખે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, તું ક્યારેય એકલો નથી. મારો પ્રેમ અને આશીર્વાદ હંમેશાં તારી સાથે રહેશે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
એકલો પડ્યો ત્યારે દુખેએ કોને પોકાર્યાં?
સ્રોત: સુંદરબનની બોનબીબી દંતકથા (બંગાળની લોકપરંપરા, બોનબીબી જોહુરાનામા)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
બોનબીબી દુખેને સલામત રાખે છે વાર્તા શું શીખવે છે?
આ વાર્તા યાદ અપાવે છે કે તમે અત્યારે તમારા બાળકને જે શબ્દો ધીમેથી કહો છો, તે જીવનભરની સલામતીની લાગણી બને છે. માનું શીખવેલું એક એવો આશરો છે જે બાળક બધે સાથે લઈ જાય છે.