Puranas · તહેવારની વાર્તા
પર્વતની દીકરી
રાજા હિમવાન અને રાણી મેનાને દીકરીની ઝંખના છે, અને મેના રોજ સવારે પ્રાર્થના કરે છે. જગદંબા તેમના બાળક તરીકે જન્મવાનું વચન આપે છે.
વાર્તાની શીખ: પ્રેમ અને ધીરજભરી પ્રાર્થનાથી જન્મેલું બાળક અમૂલ્ય આશીર્વાદ છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- રાણી મેના, રાજા હિમવાન, શૈલપુત્રી (પાર્વતી)
- સ્રોત ગ્રંથ
- પુરાણો
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: પુરાણો · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
પૌરાણિક પરંપરામાં, જગદંબા હિમાલયના રાજા હિમવાન અને રાણી મેનાની દીકરી તરીકે જન્મે છે, અને તેમનું નામ પાર્વતી, એટલે કે પર્વતવાળી, પડે છે. શૈલપુત્રી તરીકે તેઓ નવરાત્રિમાં પૂજાતાં નવ સ્વરૂપોમાં પહેલાં છે, અને ભારતભરનાં ઘરો અને મંદિરોમાં તેની પહેલી રાત્રે પૂજાય છે. પાર્વતીના જીવનનાં ઘણાં કથનો શિવ પ્રત્યેની તેમની પછીની ભક્તિ પર ધ્યાન આપે છે; આ કથન તેમના આગમન પહેલાંની ઝંખના, રાહ જોવાના આનંદભર્યા મહિના અને પહેલી વાર તેમને ખોળામાં લેવાની પળ પર અટકે છે. એટલે તે ગર્ભાવસ્થામાં ખાસ યોગ્ય વાંચન છે, જે કુટુંબની પોતાની આશા અને સ્વાગતનું પ્રતિબિંબ છે.
રાણી મેનાની ધીરજભરી ઝંખના અને આનંદ, તમે તમારા બાળકની રાહ જુઓ છો ત્યારે તમારા પોતાના ભાવ જેવાં જ છે. આ વાર્તા દરેક બાળકને ઝંખનાથી માગેલા આશીર્વાદ તરીકે સન્માને છે.
એનો અર્થ છે પર્વતની દીકરી.
રાજા હિમવાન હિમાલય પર્વતોના કોમળ રાજા હતા, ઊંચા અને મજબૂત, અને તેમની દાઢી તેમનાં શિખરો પરના બરફ જેવી સફેદ હતી. ઘણા સમય પહેલાં તેઓ વાદળો વચ્ચે ઊંચે, ચમકતા પથ્થરના મહેલમાં પોતાની પ્રેમાળ પત્ની, રાણી મેના સાથે રહેતા. મેનાની આંખો દયાળુ અને કાળી હતી, અવાજ નરમ હતો, અને તે પર્વતના ઢોળાવ પરનાં દરેક ફૂલ અને પંખીની સંભાળ રાખતી.
રાજા અને રાણી સાથે ખુશ હતાં, પણ તેમના હૃદયમાં એક શાંત ઇચ્છા હતી. તેમને એક દીકરીની ઝંખના હતી. રોજ સવારે રાણી મેના ધોધની બાજુના એક નાના મંદિરે જતી અને જગદંબાને, આખી દુનિયાની સંભાળ રાખતી મહાન દેવીને, પ્રાર્થના કરતી. "મા," તે ધીમેથી કહેતી, "કૃપા કરીને અમને વહાલ કરવા એક દીકરીના આશીર્વાદ આપો."
જગદંબાએ મેનાની કોમળ પ્રાર્થના સાંભળી. રાણીના શુદ્ધ, ધીરજભર્યા હૃદયથી તેઓ પીગળી ગયાં. "હું પોતે જ તારી પાસે આવીશ," તેમણે પાઇનનાં ઝાડમાંથી વહેતા પવન જેવા અવાજે હળવેથી કહ્યું. "હું તારી દીકરી તરીકે જન્મીશ, અને આખો પર્વત મારું ઘર બનશે."
થોડા સમયમાં રાણી મેનાને ખબર પડી કે તેની અંદર એક બાળક મોટું થઈ રહ્યું છે. પર્વતોનું આખું રાજ્ય આનંદથી ભરાઈ ગયું. તડકામાં બરફ વધુ ચમકવા લાગ્યો. ખડકો પરથી ઊતરતી નદીઓ વધુ મીઠું ગીત ગાવા લાગી. ઊંચાં ઠંડાં મેદાનોમાં પણ જંગલી ફૂલો ખીલ્યાં, અને પંખીઓએ મહેલની બારીઓ પાસે માળા બાંધ્યા, જાણે તેઓ રાણીની નજીક રહેવા માગતાં હોય.
રાજા હિમવાન રોજ સાંજે મેનાનો હાથ પકડીને તેની પાસે બેસતા. તેઓ તેને પર્વતનાં શિખરો, ઊંડી લીલી ખીણો અને ચાંદી જેવાં સરોવરોની વાતો કહેતા. "આપણું બાળક આ મેદાનોમાં દોડશે," તેમણે હસીને કહ્યું. "તે ચોખ્ખાં ઝરણાંનું પાણી પીશે અને ગરુડને ઊડતાં જોશે." મેના હળવેથી હસી અને પોતાના ગોળ પેટ પર હાથ મૂક્યો.
છેવટે, એક ઉજ્જવળ અને શાંત સવારે, બાળકનો જન્મ થયો. તે ગુલાબી ગાલ, નરમ કાળા વાંકડિયા વાળ અને તારા જેવી ચમકતી આંખોવાળી એક નાની દીકરી હતી. તેણે પહેલું નાનકડું રુદન કર્યું ત્યારે, આકાશમાંથી ફૂલની પાંખડીઓનો હળવો વરસાદ થયો. પર્વતના પવને હાલરડું ગણગણ્યું, અને નદીઓ તડકામાં ઝગમગી.
રાણી મેનાએ દીકરીને છાતીસરસી ચાંપી અને આનંદનાં આંસુ વહાવ્યાં. રાજા હિમવાને નીચે નમીને બાળકના કપાળે ચુંબન કર્યું. "અમે તેનું નામ શૈલપુત્રી રાખીશું, પર્વતની દીકરી." તેમણે પ્રેમથી નરમ થયેલા ઘેરા અવાજે કહ્યું. "એનો અર્થ છે પર્વતની દીકરી." બાળકીએ પોતાની નાનકડી આંગળીઓ પિતાના મોટા અંગૂઠાની આસપાસ વીંટાળી અને છોડી જ નહીં.
એ બાળકીને પાર્વતી પણ કહેવાતી, જેનો અર્થ છે પર્વતોમાંથી આવેલી. મોટી થતાં, તે પ્રકાશ અને આનંદથી ભરેલી હતી. તે પાઇનનાં ઝાડ વચ્ચે રમતી અને હરણ તથા પહાડી બકરીઓ સાથે મિત્રતા કરતી. તે મા માટે જંગલી ફૂલો તોડતી અને પિતાના ખોળામાં બેસીને સૂર્યાસ્ત બરફીલાં શિખરોને ગુલાબી અને સોનેરી કરે તે જોતી.
નાનકડી પાર્વતીને જે કોઈ મળતું તેને શાંતિ અને આનંદ લાગતો. ગામનાં બાળકોને તેની સાથે રમવું ગમતું, અને તે પસાર થાય ત્યારે વૃદ્ધ ભરવાડો હસતા. તે દરેક જીવ સાથે કોમળ હતી. એક નાના પંખીની પાંખ દુખાઈ ત્યારે, તે ફરી ઊડવા તૈયાર થાય ત્યાં સુધી તેણે તેને કાળજીથી હાથમાં રાખ્યું.
રાણી મેના ઘણી વાર દીકરીને જોતી અને તેનું હૃદય છલકાઈ જતું. "તું મારી બધી પ્રાર્થનાઓનો જવાબ છે," રાત્રે પાર્વતીના લાંબા વાળ ઓળતાં તે ધીમેથી કહેતી. "આ પર્વતે જાણેલો તું સૌથી મોટો આશીર્વાદ છે." અને પાર્વતી માને કસીને ભેટતી અને તેના હાથમાં સૂઈ જતી.
વર્ષો પછી, શૈલપુત્રી મોટી થઈને ભગવાન શિવનાં પત્ની અને ગણેશ તથા કાર્તિકેયનાં માતા બનવાનાં હતાં. આજે પણ, નવરાત્રિની, એટલે કે જગદંબાના નવ રાત્રિના તહેવારની, પહેલી જ રાત્રે, લોકો સૌથી પહેલાં તેમને શૈલપુત્રી તરીકે પૂજે છે. તેઓ તેમને પર્વતની વહાલી દીકરી તરીકે યાદ કરે છે, શાંત અને મજબૂત, એક કોમળ સફેદ નંદી પર સવાર.
એ રાત્રે હિમાલયના મહેલમાં, બરફીલાં શિખરો પર ચંદ્ર ઊગ્યો. રાણી મેનાએ નરમ ઊનના પારણામાં પોતાની દીકરીને ઝુલાવી. રાજા હિમવાન તેમની બાજુમાં બેસીને ધીમું પહાડી ગીત ગણગણતા રહ્યા.
નાનકડા, તું પણ શૈલપુત્રીની જેમ જ ઝંખનાથી માગેલો આશીર્વાદ છે. અમે ખુલ્લા હાથે તારી રાહ જોઈએ છીએ, અને અમારો પ્રેમ પર્વતો જેવો સ્થિર છે.
પુરાણ માંથી વધુ
બાળક સાથે વિચારો
તમારું બાળક જન્મે એ રાત્રે તમે તેના કાનમાં શું કહેવા ઇચ્છશો?
સંકલ્પ: મારું બાળક ઝંખનાથી માગેલો આશીર્વાદ છે, અને હું સ્થિર પ્રેમથી તેનું સ્વાગત કરું છું.
પાત્રો
- રાણી મેના
- — ધીરજભર્યા, પ્રાર્થનાભર્યા હૃદયવાળી એક પ્રેમાળ મા.
- રાજા હિમવાન
- — પોતાના બાળકનાં સપનાં જોતા કોમળ પર્વતરાજ.
- શૈલપુત્રી (પાર્વતી)
- — ઝંખનાથી માગેલી પર્વતની દીકરી.
બોધ
પ્રેમ અને ધીરજભરી પ્રાર્થનાથી જન્મેલું બાળક અમૂલ્ય આશીર્વાદ છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, તું ઝંખનાથી માગેલો આશીર્વાદ છે. તારા માટેનો અમારો પ્રેમ પર્વતો જેવો સ્થિર છે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
તને શું લાગે છે, નાનકડી પાર્વતીને પર્વતોમાં શું કરવું ગમતું હશે?
સ્રોત: હિમવાન અને મેનાને ત્યાં પાર્વતીના જન્મની પૌરાણિક પરંપરા; નવરાત્રિમાં શૈલપુત્રીની પૂજા
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- કૌશલ્યાને બાળ રામ બે જગ્યાએ દેખાયા
એ જ મૂલ્ય
કૌશલ્યા વિસ્મય કરતાં સામાન્ય માતૃપ્રેમ પસંદ કરે છે, જે રામચરિતમાનસમાં ભક્તિનું હૃદય છે. તે યાદ અપાવે છે કે નાના બાળકની સંભાળ પોતે જ પવિત્ર છે, અને દરેક બાળક અદ્ભુતતાની આખી દુનિયા લઈને આવે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
પર્વતની દીકરી વાર્તા શું શીખવે છે?
રાણી મેનાની ધીરજભરી ઝંખના અને આનંદ, તમે તમારા બાળકની રાહ જુઓ છો ત્યારે તમારા પોતાના ભાવ જેવાં જ છે. આ વાર્તા દરેક બાળકને ઝંખનાથી માગેલા આશીર્વાદ તરીકે સન્માને છે.