Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Ramayana · गोष्ट संग्रह

भरद्वाजांची भरतासाठी मेजवानी

रामाला घरी आणायला जाताना भरत भरद्वाज ऋषींकडे जातो. ऋषी भरताच्या सेनेसाठी अद्भुत मेजवानी तयार करायला देवांना बोलावतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: सिंहासन देऊ केले तरीही नम्र राहणे हीच खरी महानता.

या गोष्टीत

पात्रे
भरत, भरद्वाज ऋषी
मूळ ग्रंथ
रामायण
वाचनाचा वेळ
3 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 4–8 वर्षांची मुले

स्रोत: रामायण, Ayodhya कांड · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

वाल्मीकी हा प्रसंग अयोध्याकांडाच्या 90 ते 92 सर्गांत सांगतात, जेव्हा भरत रामाला घरी आणायला निघतो. गंगा-यमुनेच्या संगमाजवळच्या भरद्वाज ऋषींच्या आश्रमात विश्वकर्मा आणि देवांच्या साहाय्याने बोलावलेल्या मेजवानीने संपूर्ण सेनेचे आदरातिथ्य होते. महालाचे आश्चर्य लक्षात राहते, पण या प्रसंगाचा गाभा भरत स्वतः आहे: तो रिकामे सिंहासन रामाचे मानून त्यापुढे चवरी ढाळतो आणि त्याच्या खाली बसतो, आजूबाजूच्या ऐश्वर्याचा त्याच्यावर काहीही परिणाम होत नाही. पहाटेपर्यंत सगळे स्वप्नासारखे विरून जाते. गर्भावस्थेत शांतपणे वाचण्यासाठी ही समृद्धीत नम्रता आणि निष्ठा यांवरचे एक सुंदर चिंतन आहे.

भरद्वाज संपूर्ण सेनेचे उदार आदरातिथ्य करतात, आणि ऐश्वर्याने वेढलेला भरत आपले मन आपल्या भावावरच ठेवतो. दोघे मिळून दाखवतात की समृद्धी नम्रतेने आणि कृतज्ञतेने स्वीकारणे सर्वात चांगले.

हे आसन माझ्या भावाचे आहे. मी फक्त त्याचा सेवक आहे.

जिथे गंगा आणि यमुना नद्या मिळतात, तिथे उंच झाडांखाली एक शांत आश्रम होता. तिथे महान भरद्वाज ऋषी राहत होते, ज्ञानी आणि वृद्ध, लांब पांढरी दाढी आणि प्रेमळ, चमकदार डोळे असलेले.

एके दिवशी राजकुमार भरत चालत आश्रमात आला. जंगलाची शांतता भंग होऊ नये म्हणून त्याने आपली मोठी सेना थोडी दूर थांबवली होती. त्याने आपले राजेशाही दागिने काढले आणि हात जोडून पायी आला.

भरत आपला भाऊ राम याला शोधून अयोध्येला परत आणायला निघाला होता.

भरद्वाजांनी त्याच्याकडे नीट पाहिले. "इतके सैनिक घेऊन तू जंगलात का आलास?" त्यांनी विचारले. "रामाचे काही वाईट करण्याचा तुझा विचार आहे का?"

भरताचे डोळे भरून आले. "आदरणीय ऋषी," तो म्हणाला, "तुम्ही माझ्याबद्दल असे समजत असाल तर मी खरोखर दुर्दैवी आहे. मला फक्त रामाच्या पायांवर डोके ठेवून त्याला घरी येण्याची विनंती करायची आहे. राज्य त्याचेच आहे."

भरद्वाज प्रेमाने हसले. "मला माहीत होते, बाळा," ते म्हणाले. "तुझा चांगुलपणा सर्वांना दिसावा म्हणूनच मी विचारले. राम चित्रकूट पर्वतावर राहत आहे. आज रात्री इथे विश्रांती घे, आणि उद्या त्याच्याकडे जा."

मग ऋषी म्हणाले, "तुझ्या संपूर्ण सेनेचे पाहुणे म्हणून स्वागत करावे अशी माझी इच्छा आहे."

भरताला आश्चर्य वाटले. "तुम्ही फळे आणि कंदमुळे खाऊन साधेपणाने राहता," तो म्हणाला. "तुम्ही मला दिलेले पाणी आणि फळे पुरेसे स्वागत आहे."

पण भरद्वाज फक्त हसले. ते आपल्या पवित्र अग्नीजवळ बसले, तीन वेळा पवित्र पाण्याचे आचमन केले आणि डोळे मिटले. मग त्यांनी हळूच स्वर्गाला हाक मारली.

त्यांनी देवांचे शिल्पकार विश्वकर्मा यांना हाक मारली. त्यांनी नद्यांना आणि आकाशातील देवांना हाक मारली. "या," ते म्हणाले, "आणि माझ्या पाहुण्यांचे स्वागत करायला मला मदत करा."

आणि मग त्या शांत जंगलात एक अद्भुत गोष्ट घडली.

एक थंड, सुगंधी वारा वाहू लागला. आकाशातून पावसासारखी मऊ फुले खाली उतरली. झाडांमधून ढोल आणि बासरीचे सूर तरंगत येऊ लागले.

जिथे फक्त जंगल होते, तिथे एक मोठा पांढरा महाल उभा राहिला, मऊ आसने, तेजस्वी दिवे आणि थंड, सावलीच्या खोल्यांसह. त्याच्या चारी बाजूंना जमीन गुळगुळीत आणि हिरवी झाली, आणि झाडे फळांनी लवली.

गोड पेयांचे झरे वाहू लागले. पानांवर गरम, सुगंधी भाताचे मोठे ढीग दिसू लागले. दही आणि मधाचे वाडगे, आंबे आणि केळी, सर्व प्रकारच्या मिठाया होत्या.

स्वर्गीय गायक गाऊ लागले. आकाशातील सुंदर नर्तिका वाऱ्यातल्या फुलांसारख्या डोलू लागल्या. थकलेले सैनिक हसले, जेवले आणि विश्रांती घेतली, आणि घोडे-हत्तींना खाऊ घातले, खरारा केला आणि थंड पाणी दिले.

सैनिक एकमेकांना म्हणू लागले, "आपण अयोध्येला परत जाणार नाही, आणि जंगलातही जाणार नाही. आपण इथेच राहू!"

महालाच्या आत सोन्याने चमकणारे एक राजसिंहासन होते, शेजारी पांढरे छत्र आणि राजेशाही चवरी होती.

भरत सिंहासनाजवळ गेला. सगळे पाहत होते. तरुण राजकुमार त्यावर बसेल का?

भरताने रिकाम्या सिंहासनाला असा नमस्कार केला जणू राम त्यावर बसले आहेत. मग त्याने चवरी हातात घेतली, रिकाम्या आसनापुढे हळूवारपणे ढाळली, आणि एखाद्या नम्र मंत्र्यासारखा त्याच्या खाली एका साध्या चौरंगावर बसला.

"हे आसन माझ्या भावाचे आहे. मी फक्त त्याचा सेवक आहे." तो हळूच म्हणाला.

रात्रभर संगीत हळूवार वाजत राहिले, आणि सेनेने मोठ्या आनंदात विश्रांती घेतली.

सकाळी सूर्य उगवला तेव्हा सगळे स्वप्नासारखे नाहीसे झाले होते. महाल, गायक आणि झरे गेले होते. फक्त शांत आश्रम उरला होता, आणि झाडांवर पक्षी गात होते.

भरताने मनापासून आभार मानून ऋषींना नमस्कार केला. मग, विश्रांती घेऊन आणि आशेने भरलेला, तो आपल्या प्रिय भावाला शोधायला सेनेसह चित्रकूटाकडे निघाला.

माझ्या बाळा, सर्वात श्रीमंत स्वागत म्हणजे प्रेमळ मन, आणि खरी महानता म्हणजे सोन्याचे सिंहासन वाट पाहत असतानाही नम्र राहणे.

पुढची गोष्ट वाचा →भरताचं वचन

रामायण मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

तुम्हाला देऊ केली तरीही एखाद्या प्रिय व्यक्तीसाठी तुम्ही राखून ठेवाल अशी एक गोष्ट कोणती?

संकल्प: माझ्या आयुष्यातल्या चांगल्या गोष्टी मी नम्र आणि कृतज्ञ मनाने स्वीकारते.

आशीर्वाद: तुझे आयुष्य चांगल्या गोष्टींनी भरलेले असू दे, आणि तुझे मन नम्र आणि प्रेमळ राहू दे.

पात्रे

भरत
— रामाचा प्रेमळ भाऊ, महालातही नम्र.
भरद्वाज ऋषी
— भरताचा चांगुलपणा उजळू देणारे ज्ञानी यजमान.

बोध

सिंहासन देऊ केले तरीही नम्र राहणे हीच खरी महानता.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, भरताने रामावर केले तितकेच खरे प्रेम तू आपल्या कुटुंबावर कर.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

भरत रिकाम्या सिंहासनाखाली का बसला?

स्रोत: वाल्मीकी रामायण, अयोध्याकांड, सर्ग 90–92

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

भरद्वाजांची भरतासाठी मेजवानी ही गोष्ट काय शिकवते?

भरद्वाज संपूर्ण सेनेचे उदार आदरातिथ्य करतात, आणि ऐश्वर्याने वेढलेला भरत आपले मन आपल्या भावावरच ठेवतो. दोघे मिळून दाखवतात की समृद्धी नम्रतेने आणि कृतज्ञतेने स्वीकारणे सर्वात चांगले.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा