Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Ramayana · વાર્તા સંગ્રહ

ગંગા કિનારે ભરત અને ગુહ

ભરત મોટી સેના સાથે ગંગા કિનારે આવે છે, અને નાવિકોના રાજા ગુહ વિચારે છે કે કેમ. સાદાં વલ્કલમાં ભરત કહે છે કે તેઓ રામને ઘરે લઈ જવા આવ્યા છે.

વાર્તાની શીખ: પરિવાર માટેનો સાચો પ્રેમ નમ્ર, પ્રામાણિક કાર્યોમાં દેખાય છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
ભરત, ગુહ
સ્રોત ગ્રંથ
રામાયણ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: રામાયણ, Ayodhya કાંડ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

વાલ્મીકિ આ મુલાકાત રામાયણના અયોધ્યા કાંડમાં કહે છે, ગંગા કિનારે શૃંગવેરપુરમાં, નાવિક-રાજા ગુહના નગરમાં, જે આજે પણ પ્રયાગરાજ પાસેના નદીકિનારા સાથે જોડાયેલું છે. રામાયણનાં મોટા ભાગનાં ભાઈચારાનાં દૃશ્યો રામ અને લક્ષ્મણની આસપાસ હોય છે, પણ આ દૃશ્ય ભરતનું છે, એક બહારના માણસની આંખે જોયેલું જે પહેલાં તેમના પર શંકા કરે છે. ગુહની સાવચેતી માનમાં બદલાય છે, અને રામ જ્યાં સૂતા એ દબાયેલી ઘાસની પથારી, આ વાર્તાને મોટા શબ્દો નહીં પણ નમ્ર નિર્ણયોથી દેખાતા પ્રેમનું શાંત ચિત્ર બનાવે છે. ભરતનું જમીન પર સૂવાનું વચન ભક્તિનું કોમળ ઉદાહરણ છે, જે હજી આવનાર બાળક સાથે વહેંચવા જેવું છે.

ભરતનું સાચું હૃદય જોતાં જ ગુહનો પહેલો ડર દૂર થઈ જાય છે, અને ભરતનું દુઃખ વફાદારીનું વ્રત બને છે. આ વાર્તા બતાવે છે કે ભાઈઓ વચ્ચેનો પ્રેમ, અને તેમની પડખે ઊભા રહેનારાની મિત્રતા, શંકાને આલિંગનમાં બદલી શકે છે.

તમારા ભાઈ માટેનો તમારો પ્રેમ ગંગા જેવો છે, ઊંડો અને પવિત્ર.

ગંગા નદીના કિનારે, શૃંગવેરપુર નામના નાના રાજ્યમાં નાવિકોના રાજા ગુહ રહેતા હતા. તેઓ બળવાન અને દયાળુ હતા, અને રામને પોતાના સગા ભાઈની જેમ ચાહતા.

થોડા સમય પહેલાં જ રામ, સીતા અને લક્ષ્મણ વનમાં જતાં એક રાત ગુહ સાથે રોકાયા હતા. ગુહ એ રાત ક્યારેય ભૂલ્યા નહોતા.

એક સવારે ગુહના લોકો દોડતા આવ્યા. "નદીના રસ્તે એક મોટી સેના આવી રહી છે!" તેમણે બૂમ પાડી. "ઘોડા, હાથી, રથ, અને અયોધ્યાના ધ્વજ!"

ગુહ ઊંચા કિનારા પર ઊભા રહીને જોવા લાગ્યા. સોનેરી વાદળ જેવી ધૂળ ઊડતી હતી. સૌથી આગળ એક યુવાન રાજકુમાર હતો.

"એ ભરત છે," ગુહ ધીમેથી બોલ્યા. "રામના ભાઈ. તેઓ આટલા બધા સૈનિકો લઈને વનમાં કેમ આવે?"

તેમના હૃદયમાં ચિંતા જાગી. "કદાચ તેઓ રામનું ખરાબ કરવા માગે છે," તેમણે વિચાર્યું. તેથી તેમણે પોતાના નાવિકોને બોલાવ્યા. "હોડીઓ પાસે ભેગા થાઓ," તેમણે કહ્યું, "અને રાહ જુઓ. જો ભરતના મનમાં રામ માટે ખરાબ ઇરાદો હશે, તો આજે એક પણ હોડી સામે પાર નહીં જાય."

પછી એક સારા યજમાનની જેમ ગુહ માછલી, ફળ અને મધની ભેટ લઈને પોતે રાજકુમારને મળવા ગયા.

પણ નજીક પહોંચતાં જ ગુહ નવાઈથી અટકી ગયા. ભરતે અભિમાની રાજા જેવાં વસ્ત્રો નહોતાં પહેર્યાં. તેમણે વનના તપસ્વી જેવાં સાદાં વલ્કલ પહેર્યાં હતાં. તેમના વાળ બાંધેલા હતા, ચહેરો ફિક્કો હતો, અને આંખો આંસુથી ભીની હતી.

ભરતે હાથ જોડીને ગુહને પ્રણામ કર્યા. "મારા ભાઈના મિત્ર," તેમણે કોમળતાથી કહ્યું, "મને કહો, રામ કઈ તરફ ગયા? હું તેમને ઘરે પાછા લઈ જવા આવ્યો છું. રાજ્ય તેમનું છે, મારું નહીં. હું તો ફક્ત તેમનાં ચરણોમાં નમવા માગું છું."

ગુહની ચિંતા નદી પરના સવારના ધુમ્મસની જેમ ઓગળી ગઈ. તેમણે નીચા નમીને પ્રણામ કર્યા.

"ધન્ય છો તમે, ભરત," તેમણે કહ્યું. "માગ્યા વિના મળેલું રાજ્ય દુનિયામાં બીજું કોણ આપી દે? તમારા ભાઈ માટેનો તમારો પ્રેમ ગંગા જેવો છે, ઊંડો અને પવિત્ર."

એ સાંજે, નાના તાપણા પાસે, ભરતે ધીમેથી પૂછ્યું, "રામ અહીં રોકાયા હતા એ રાત વિશે મને કહો. તેઓ ક્યાં સૂતા? તેમણે શું ખાધું?"

તેથી ગુહે તેમને કહ્યું. "રામે થોડું જ ખાધું અને નદીનું પાણી પીધું. પછી લક્ષ્મણે પેલા ઇંગુદી ઝાડ નીચે નરમ ઘાસની પથારી પાથરી, અને રામ-સીતા તેના પર સૂતાં."

"અને લક્ષ્મણ?" ભરતે પૂછ્યું.

"લક્ષ્મણ જરાય ન સૂતા," ગુહે કહ્યું. "તેઓ આખી રાત ધનુષ્ય લઈને ઊભા રહ્યા, તેમની રખેવાળી કરતા. મેં તેમને આરામ કરવા વિનંતી કરી, પણ તેમણે કહ્યું, 'મારા ભાઈ જમીન પર સૂતા હોય ત્યારે હું કેવી રીતે સૂઈ શકું?' તેથી હું પણ તેમની સાથે જાગ્યો, અને તારા ઝાંખા પડ્યા ત્યાં સુધી અમે વાતો કરી."

ભરત ઇંગુદી ઝાડ પાસે ગયા. ત્યાં જમીન પર, જ્યાં રામ અને સીતાએ આરામ કર્યો હતો ત્યાં ઘાસની પથારી હજી દબાયેલી હતી. સીતાનાં વસ્ત્રોના સોનાના થોડા તાર હજી ઘાસમાં ચમકતા હતા.

ભરત તેની પાસે ઘૂંટણિયે બેઠા. ઘણી વાર સુધી તેઓ કંઈ બોલી ન શક્યા. પછી તેમણે ધીમેથી કહ્યું, "મારા ભાઈ, જેઓ મહેલમાં નરમ પથારી પર સૂતા, તેઓ મારે કારણે અહીં ઘાસ પર સૂતા."

તેમની માતાઓ, રાણીઓ, આવીને તેમની પાસે બેઠી. કૌશલ્યાએ તેમનો હાથ પકડ્યો. કોઈ કંઈ ન બોલ્યું. નદી ગણગણતી રહી, તાપણું તડતડતું રહ્યું, અને રાત તેમને શાલની જેમ લપેટી રહી.

"આજથી," ભરતે શાંતિથી કહ્યું, "રામ ઘરે પાછા આવે ત્યાં સુધી હું પણ જમીન પર સૂઈશ અને વલ્કલ પહેરીશ."

સવારે ગુહે તાળી પાડી, અને તેમના નાવિકો દોડતા આવ્યા. રંગેલી અને હારથી સજાવેલી પાંચસો હોડીઓ નદી પર સરકવા લાગી, તેમનાં હલેસાં પંખીની પાંખો જેવાં ડૂબકી મારતાં.

ગુહે પોતે પોતાની સૌથી સારી હોડીમાં ભરત અને રાણીઓને સામે પાર લઈ ગયા. પાણી ચમકતું હતું, અને સામો કિનારો નજીક ને નજીક આવતો ગયો.

કિનારે પહોંચીને ભરત ગુહને ભાઈની જેમ ભેટી પડ્યા. "આભાર, મિત્ર," તેમણે કહ્યું. "તમે રામની સંભાળ રાખી, અને હવે તમે મને તેમની પાછળ જવામાં મદદ કરી."

સેના વન તરફ આગળ વધી ત્યારે ગુહ કિનારે ઊભા રહીને હાથ હલાવતા રહ્યા. મનમાં તેમણે વિચાર્યું, "રામ કેટલા નસીબદાર છે કે તેમને આવા ભાઈ મળ્યા છે."

નાના બાળ, તને હંમેશાં કોઈ આટલા ઊંડા પ્રેમથી ચાહે, અને તું પણ તારા પોતાના લોકોને એટલા જ સાચા દિલથી ચાહજે.

આગળની વાર્તા વાંચો →રામ અને નદી પાર

રામાયણ માંથી વધુ

બાળક સાથે વિચારો

ક્યારે કોઈને પહેલાં ખોટું સમજ્યા પછી તેમના સાચા હૃદયે તમને નવાઈ પમાડી?

સંકલ્પ: હું મારો પ્રેમ મારાં કામોમાં સાદાઈથી અને સાચા દિલથી દેખાવા દઉં છું.

આશીર્વાદ: તમારું હૃદય ભરત જેવું નિર્મળ રહે, જેથી તમને મળનાર સૌ તમારો પ્રેમ જોઈ શકે.

પાત્રો

ભરત
— એક પ્રેમાળ ભાઈ, જેમનું હૃદય રામનું છે.
ગુહ
— નાવિકોના રાજા અને રામના વફાદાર મિત્ર.

બોધ

પરિવાર માટેનો સાચો પ્રેમ નમ્ર, પ્રામાણિક કાર્યોમાં દેખાય છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાના બાળ, તું હંમેશાં તારા પરિવારને ગંગા જેવા ઊંડા અને પવિત્ર હૃદયથી ચાહજે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

ભરત રામને શોધવા કેમ ગયા?

સ્રોત: વાલ્મીકિ રામાયણ, અયોધ્યા કાંડ, સર્ગ 84–89

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થા ડાયટ ચાર્ટ વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • પંચવટીની શિયાળાની એક સવાર · દિવસ 117

    મળતી આવતી વાર્તા

    અરણ્યકાંડનું આ શાંત દૃશ્ય શિયાળાની સવારની શાંત સુંદરતાને પરિવારના મેળાપની સીખ સાથે જોડે છે: રામ દુઃખી ભાઈને પણ માતા વિશે કઠોર બોલવા દેતા નથી. તે માતાને બતાવે છે કે ઘર કેવી રીતે હૂંફાળું રહે છે, પ્રેમભરી યાદો અને ઘરના દરેક વિશેના મીઠા શબ્દોથી.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ગંગા કિનારે ભરત અને ગુહ વાર્તા શું શીખવે છે?

ભરતનું સાચું હૃદય જોતાં જ ગુહનો પહેલો ડર દૂર થઈ જાય છે, અને ભરતનું દુઃખ વફાદારીનું વ્રત બને છે. આ વાર્તા બતાવે છે કે ભાઈઓ વચ્ચેનો પ્રેમ, અને તેમની પડખે ઊભા રહેનારાની મિત્રતા, શંકાને આલિંગનમાં બદલી શકે છે.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો