World · गोष्ट संग्रह
आलन गुआ आणि पाच बाण
मंगोलियाच्या गवताळ प्रदेशात शहाणी आई आलन गुआ आपल्या पाच मुलांना भांडताना पाहते. एक बाण सहज मोडतो, पण एकत्र बांधलेले पाच बाण मोडत नाहीत.
गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेमाने बांधलेले एकत्र, आपण बलवान असतो.
या गोष्टीत
- पात्रे
- आलन गुआ, पाच मुलगे
- मूळ ग्रंथ
- द सीक्रेट हिस्टरी ऑफ द मंगोल्स (१३ वे शतक)
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जागतिक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
तेराव्या शतकात लिहिलेल्या 'द सीक्रेट हिस्टरी ऑफ द मंगोल्स' या मंगोलियाच्या सगळ्यात जुन्या उपलब्ध साहित्यकृतीत पूर्वज आई आलन गुआ आपल्या भांडणाऱ्या पाच मुलांना बाण देते, तो प्रसंग जपलेला आहे. ही बोधकथा आजही गवताळ प्रदेशात, अनेकदा गेरच्या उबेत, सांगितली जाते. काठ्यांच्या जुडग्याच्या अशाच कथा इतरत्रही आहेत, सहसा एका वृद्ध वडिलांच्या तोंडी; इथे मात्र धडा एका जागरूक, जवळ असलेल्या आईकडून येतो, आणि तो गंभीर भाषणात नव्हे तर एकाच मिठीत गुंफलेल्या पाच भावांत संपतो. बाण इथे बंधन घालणाऱ्या नव्हे तर जोडणाऱ्या प्रेमाचे प्रतीक बनतात. होणाऱ्या आईसाठी, आपले बाळ ज्या कुटुंबाच्या वर्तुळात जन्मणार आहे, त्याचे हे एक उबदार चित्र आहे.
आलन गुआ न रागावता शिकवते, आपल्या मुलांना स्वतःच्या हातांनी सत्य शोधू देते. ही गोष्ट मोठ्या भावंडांना नव्या भावाचे किंवा बहिणीचे स्वागत करायला आणि त्याला जपायला हळुवारपणे तयार करते.
जर तुम्ही एकत्र उभे राहिलात, जसे हे बाण चामड्याने बांधलेले आहेत तसे प्रेमाने बांधलेले, तर जगात कुणीही तुम्हाला मोडू शकणार नाही.
दूर मंगोलियात अंतहीन गवताचा एक प्रदेश आहे. त्याच्यावरचे आकाश इतके विशाल आणि निळे आहे की लोक त्याला शाश्वत निळे आकाश म्हणतात, आणि दिवसभर डोंगरांवरून वारा गाणे गात असतो.
खूप खूप वर्षांपूर्वी, त्या विस्तीर्ण हिरव्या गवताळ प्रदेशात आलन गुआ नावाची एक शहाणी आणि प्रेमळ आई राहत होती. तिचे नाव सगळ्यात जुन्या मंगोलियन कथाग्रंथात, 'द सीक्रेट हिस्टरी ऑफ द मंगोल्स' मध्ये आठवले जाते.
आलन गुआ 'गेर' नावाच्या लोकरीच्या गोल तंबूत राहत असे. आत नेहमी उबदार असायचे. मधोमध एक छोटी शेगडी लालसर चमकायची, आणि दुधाच्या चहाचा आणि ताज्या भाकरीचा सुगंध हवेत दरवळायचा.
तिला पाच मुलगे होते. मोठे दोघे उंच आणि गंभीर होते. धाकटे तिघे हुशार आणि खोडकर होते. आलन गुआ पाचही जणांवर मनापासून प्रेम करत असे.
पण मुले मोठी होऊ लागली तसे ती भांडू लागली. मोठे धाकट्यांबद्दल कुजबुजायचे. धाकटे मोठ्यांबद्दल कुरकुरायचे. सगळ्यात बलवान कोण? सगळ्यात लाडका कोण? पुढारी कोण व्हावा?
आलन गुआ त्यांचे टोचणारे शब्द ऐकत असे, आणि तिचे मन जड होत असे. तिला माहीत होते की फुटलेले कुटुंब म्हणजे खांब वेगळे झालेल्या गेरसारखे असते. पहिला जोराचा वारा त्याला पाडून टाकतो.
एका वसंत ऋतूच्या दिवशी, बर्फ वितळले होते आणि गवतात इवलीशी फुले उमलली होती, तेव्हा तिने पाचही मुलांना गेरमध्ये बोलावले.
मुले आत आली आणि उबदार शेगडीभोवती बसली. आई काय बोलणार याचा विचार करत ती तिच्याकडे पाहू लागली. प्रत्येकाला मनातून वाटत होते की ती इतरांना रागावेल.
पण आलन गुआने कुणालाच रागावले नाही. त्याऐवजी तिने चामड्याच्या भात्यात हात घालून पाच बाण काढले. ते सरळ आणि गुळगुळीत होते, हलक्या लाकडाचे, टोकाला मऊ पिसे असलेले.
तिने प्रत्येक मुलाला एकेक बाण दिला. "हा मोडा," ती साधेपणाने म्हणाली.
मुले गोंधळली, पण त्यांनी तिने सांगितल्याप्रमाणे केले. कट! कट! कट! कट! कट! प्रत्येक बाण त्यांच्या हातात वाळलेल्या काडीसारखा सहज मोडला.
मग आलन गुआने आणखी पाच बाण काढले. या वेळी तिने ते चामड्याच्या पट्टीने घट्ट बांधले आणि एक मजबूत जुडगा तयार केला.
तिने तो जुडगा आपल्या थोरल्या मुलाच्या हातात दिला. "आता हे मोड," ती म्हणाली.
थोरल्या मुलाने जुडगा घट्ट पकडला आणि पूर्ण ताकदीने जोर लावला. त्याचा चेहरा लाल झाला. त्याचे हात थरथरले. पण बाण मोडले नाहीत.
त्याने तो आपल्या भावाकडे दिला, त्याने प्रयत्न केला पण जमले नाही. मग तिसऱ्याने प्रयत्न केला, चौथ्याने, आणि गाल फुगवून सगळ्यात धाकट्यानेही. त्यांच्यापैकी एकालाही पाच बाणांचा जुडगा मोडता आला नाही.
गेरमध्ये अगदी शांतता पसरली. शेगडी हळूच तडतडत होती. बाहेर एक घोडा खिंकाळला, आणि वारा लोकरीच्या भिंतींना स्पर्श करून गेला.
आलन गुआ आपल्या मुलांकडे पाहून प्रेमाने हसली. "माझ्या लेकरांनो," ती म्हणाली, "तुम्ही या बाणांसारखे आहात."
"तुम्ही प्रत्येक जण एकटे उभे राहिलात, तर कुणीही तुम्हाला एकेक करून एका बाणासारखे सहज मोडू शकेल. पण जर तुम्ही एकत्र उभे राहिलात, जसे हे बाण चामड्याने बांधलेले आहेत तसे प्रेमाने बांधलेले, तर जगात कुणीही तुम्हाला मोडू शकणार नाही."
पाचही भावांनी जुडग्याकडे पाहिले, आणि मग एकमेकांकडे. त्यांच्या डोळ्यांत काहीतरी मवाळ झाले.
थोरल्या मुलाने धाकट्याच्या खांद्यावर हात ठेवला. "माफ कर, छोट्या भावा," तो म्हणाला. "मी तुझ्याशी भांडणार नाही, तुझी काळजी घेईन."
धाकटा त्याला टेकून हसला. "आणि मी नेहमी तुझ्या सोबत उभा राहीन, दादा."
बाकीचे भाऊ हसले आणि जवळ सरकले, आणि शेवटी पाचही जण एका मोठ्या, उबदार मिठीत गुंफले गेले, अगदी बाणांच्या जुडग्यासारखे.
आलन गुआ त्यांच्याकडे पाहत होती, आणि तिचे मन पुन्हा हलके झाले, बाणाच्या टोकावरच्या पिसासारखे हलके.
मंगोलियन कुटुंबे ही गोष्ट शेकडो वर्षांपासून सांगत आली आहेत, आजीकडून नातवंडांकडे, गवताळ प्रदेशातल्या थंड रात्री उबदार शेगडीजवळ बसून. काही जण म्हणतात की एकतेच्या याच धड्याने पुढे विखुरलेल्या मंगोल कुळांना एक मोठा समाज बनायला मदत केली.
तर आता विश्रांती घे, बाळा. एक दिवस कदाचित तुलाही जवळ धरायला भाऊ-बहिणी असतील. प्रेमात गुंफलेले एकत्र, तुम्ही बलवान व्हाल.
जगभरातील मधील आणखी
बाळासोबत विचार करा
तुमच्या मुलांना एकमेकांचे स्पर्धक न वाटता एक जुडगा वाटावे, यासाठी तुम्ही कशी मदत करू शकाल?
संकल्प: मी प्रेमाने एकत्र बांधलेले कुटुंब विणते आहे.
आशीर्वाद: बाळा, तुझ्यावर प्रेम करणारे तुला जवळ धरून ठेवोत, आणि तूही त्यांना जवळ धरून ठेव.
पात्रे
- आलन गुआ
- — हळुवार धड्याने शिकवणारी शहाणी आई.
- पाच मुलगे
- — एकत्र उभे राहायला शिकणारे भाऊ.
बोध
प्रेमाने बांधलेले एकत्र, आपण बलवान असतो.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
प्रेमात बांधलेल्या बाणांसारखे, आपले कुटुंब तुला नेहमी जवळ धरून ठेवेल.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
भावांना बाणांचा जुडगा का मोडता आला नाही?
स्रोत: द सीक्रेट हिस्टरी ऑफ द मंगोल्स (१३ वे शतक)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
आलन गुआ आणि पाच बाण ही गोष्ट काय शिकवते?
आलन गुआ न रागावता शिकवते, आपल्या मुलांना स्वतःच्या हातांनी सत्य शोधू देते. ही गोष्ट मोठ्या भावंडांना नव्या भावाचे किंवा बहिणीचे स्वागत करायला आणि त्याला जपायला हळुवारपणे तयार करते.