Garbh Katha
मोफत सुरू करा

World · दिवस 163 · आठवडा 24

आपलं दार उघडणारं म्हातारं जोडपं

खरं तर देव झ्यूस आणि हर्मीस असलेल्या दोन प्रवाशांना प्रत्येक दार बंद दिसतं. गरीब म्हातारे फिलेमॉन आणि बॉसिस त्यांचं स्वागत करतात आणि आपलं साधं जेवण वाटून घेतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: उघडं दार आणि प्रेमळ मन हे भरपूर संपत्तीपेक्षा मोलाचं असतं.

या गोष्टीत

पात्रे
बॉसिस, फिलेमॉन, झ्यूस आणि हर्मीस
मूळ ग्रंथ
ग्रीक पुराणकथा, ओव्हिडच्या 'मेटामॉर्फोसिस'मध्ये सांगितल्याप्रमाणे
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 163 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 24 · ७ पैकी दिवस 2
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 24: बाळाची वाढ

या ग्रीक गोष्टीत, आणि 'अतिथी देवो भव' या भारतीय म्हणीतही, परंपरा सांगते की पाहुण्याचं स्वागत करणं म्हणजे ईश्वराचा मान राखणं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की उबदार नाती आणि साधी उदारता आईला बरं वाटायला मदत करू शकतात.

"शंभर घरांकडे भरपूर होतं आणि त्यांनी आपली दारं बंद केली. तुमच्याकडे थोडं होतं आणि तुम्ही आपलं दार सताड उघडलं.

ठक, ठक. धुळीच्या अंगरख्यांतले दोन थकलेले प्रवासी आणखी एका दारावर ठोठावत होते. ही ग्रीसमधली एक जुनी गोष्ट आहे, फ्रिजियाच्या हिरव्या टेकड्यांबद्दल सांगितली जाणारी. गावाच्या अगदी टोकाला फिलेमॉन नावाचा एक म्हातारा आणि त्याची बायको बॉसिस राहत होते. तरुणपणापासून त्यांचं लग्न झालं होतं, आणि आता त्यांचे केस ढगांसारखे पांढरे झाले होते. त्यांची गवताच्या छपराची एक छोटी झोपडी होती, भाजीपाल्याची छोटी बाग होती, सगळं घर आपलंच असल्यासारखी इकडे-तिकडे फिरणारी एक हंसीण होती, आणि दाराजवळ एकमेकांकडे झुकलेली ओकची आणि लिंडनची दोन झाडं होती.

ते गरीब होते. पण ते कधीच दुःखी नव्हते, कारण त्यांना एकमेकांची साथ होती आणि थोड्यात समाधान मानायला ते शिकले होते.

जुन्या गोष्टी सांगतात की देव झ्यूस आणि त्याचा दूत हर्मीस कधी कधी साध्या प्रवाशांच्या वेशात पृथ्वीवर उतरायचे, लोक अनोळखी माणसांशी कसे वागतात हे पाहायला.

एका गार संध्याकाळी असे दोन प्रवासी त्या दरीत आले. त्यांनी सगळ्यात मोठ्या घराचं दार ठोठावलं. "कृपा करून आज रात्री आम्हाला इथे विसावा घेऊ द्याल का?"

"जागा नाही," आतून आवाज आला, आणि दार बंद झालं.

त्यांनी पुढचं घर ठोठावलं, आणि त्यापुढचं. शंभर दारं, आणि प्रत्येक दार बंदच राहिलं.

शेवटी ते गवताच्या छपराच्या त्या छोट्या झोपडीपाशी आले. त्यांनी हळूच दार ठोठावलं.

दार लगेच उघडलं. समोर फिलेमॉन उभा होता, आणि त्याच्या खांद्यावरून बॉसिस डोकावत होती.

"प्रवासी!" फिलेमॉन प्रेमाने म्हणाला. "या, या, आत या. तुम्हाला थंडी वाजत असेल."

"आमच्याकडे फार थोडं आहे," बॉसिस म्हणाली, "पण जे आहे ते पूर्ण मनाने देऊ."

त्या खुज्या दारातून आत येताना पाहुण्यांना डोकं वाकवावं लागलं. आत घर छोटं आणि साधं होतं, पण झाडून स्वच्छ केलेलं, आणि त्याला वनौषधींचा सुगंध येत होता.

बॉसिस घाईने चुलीकडे गेली आणि कालच्या निखाऱ्यांवर हळुवार फुंकर घातली, तेव्हा एक छोटी ज्योत जागी झाली. फिलेमॉन बागेत गेला आणि सुपासाठी एक कोबी कापून आणला.

सूप उकळत असताना ते पाहुण्यांशी प्रेमाने गप्पा मारत राहिले, म्हणजे वाट पाहणं लांबलचक वाटू नये. बॉसिसने लाकडी भांड्यात कोमट पाणी भरलं, म्हणजे प्रवाशांना आपले थकलेले पाय धुता यावेत. तिने जुन्या बाकावर आपलं सगळ्यात चांगलं कापड अंथरलं, जे ते फक्त सणासुदीलाच वापरायचे. ते फिकं झालं होतं, पण स्वच्छ होतं.

टेबलाचा एक पाय आखूड होता, म्हणून बॉसिसने तो स्थिर राहावा म्हणून त्याखाली फुटक्या मडक्याचा एक तुकडा सरकवला. वास गोड यावा म्हणून तिने टेबलावर ताजा पुदिना चोळला. मग त्यांच्याकडे जे होतं ते सगळं तिने मांडलं: ऑलिव्ह, मुळा, थोडं चीज, राखेत भाजलेली अंडी आणि कोबीचं सूप. गोडासाठी सुकामेवा, अंजीर, खजूर, सफरचंद आणि मधाच्या पोळ्याचा एक सोनेरी तुकडा होता.

ती राजाची मेजवानी नव्हती. पण टेबलाभोवतीचे चेहरे इतके प्रेमळ आणि आनंदी होते की ते कोणत्याही मेजवानीपेक्षा छान वाटत होतं.

मग बॉसिसच्या एक विचित्र गोष्ट लक्षात आली. तिने सुरईतून प्रवाशांचे पेले कितीतरी वेळा भरले होते, तरीही सुरई काठोकाठ भरलेलीच होती.

तिने आणि फिलेमॉनने एकमेकांकडे पाहिलं, मग पाहुण्यांकडे, आणि त्यांचे डोळे विस्फारले. हे साधे प्रवासी नव्हते.

त्यांनी हात जोडले आणि आपली पांढरी डोकी झुकवली. "क्षमा करा," फिलेमॉन म्हणाला, "इतकं साधं जेवण दिल्याबद्दल."

पाहुणे हसले, आणि त्यांचे चेहरे मंद प्रकाशाने उजळले.

"क्षमा करण्यासारखं काहीच नाही," झ्यूस म्हणाला. "शंभर घरांकडे भरपूर होतं आणि त्यांनी आपली दारं बंद केली. तुमच्याकडे थोडं होतं आणि तुम्ही आपलं दार सताड उघडलं. ज्या घराचं दार उघडं असतं, ते घर श्रीमंत असतं. तुम्हाला हवं ते मागा."

फिलेमॉन आणि बॉसिस आपसात हळू आवाजात बोलले. मग फिलेमॉन म्हणाला, "आम्हाला तुमच्या मंदिराची काळजी घेऊ द्या आणि आमचे दिवस शांततेत जगू द्या. आणि आम्ही आयुष्यभर एकमेकांवर प्रेम केलं आहे, म्हणून आमची इच्छा आहे की आमच्यापैकी कुणालाही दुसऱ्याशिवाय कधीच राहावं लागू नये."

तसंच झालं. त्यांची झोपडी सोनेरी छपराचं सुंदर मंदिर बनली, आणि ती दोघं म्हातारी माणसं त्याची राखणदार झाली. अनेक आनंदी वर्षं त्यांनी त्याच्या बागेची निगा राखली आणि येणाऱ्या प्रत्येक प्रवाशाचं स्वागत केलं.

गोष्ट सांगते की ते खूप खूप म्हातारे झाले तेव्हा एका संध्याकाळी मंदिराच्या पायऱ्यांवर एकत्र उभे असताना त्यांना जाणवलं की आपल्याला पानं फुटत आहेत, आपण हिरवेगार होत आहोत. फिलेमॉन एक मजबूत ओक झाला, आणि बॉसिस एक सौम्य लिंडन, शेजारी शेजारी, त्यांच्या फांद्या एकमेकांना स्पर्श करत, म्हणजे ते कधीच वेगळे होणार नाहीत. शेजारी शेजारी वाढणारं प्रेम टिकतं.

प्रवासी आजही त्यांच्या सावलीत विसावा घ्यायला थांबतात, आणि म्हणतात की ती हंसीण आजही सगळं आपलंच असल्यासारखी त्यांच्याखाली डुलत फिरते.

बाळा, जो कुणी ठोठावेल त्याच्यासाठी आपलं दार नेहमी उघडेल, आणि त्यातून सगळ्यात आधी तू येशील.

पुढची गोष्ट वाचा →नदीशी बोलणारी मुलगी

जगभरातील मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जागतिक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

ओव्हिडच्या 'मेटामॉर्फोसिस'मध्ये फिलेमॉन आणि बॉसिसची ग्रीक गोष्ट जपलेली आहे: फ्रिजियातलं एक म्हातारं जोडपं, जे संपूर्ण गावाने हाकलून दिलेल्या दोन अनोळखी माणसांचं स्वागत करतं, आपले पाहुणे झ्यूस आणि हर्मीस आहेत हे माहीत नसताना. ही गोष्ट युरोपभरच्या चित्रकारांची आणि कवींची आवडती झाली, आणि कधीच रिकामी न होणारी सुरई ही तिची सगळ्यात लक्षात राहणारी प्रतिमा आहे. 'वेशांतर केलेल्या देवांच्या' अनेक गोष्टींप्रमाणे इथे बक्षीस संपत्ती नाही: जोडपं फक्त सेवा करायला आणि कधीच वेगळं न व्हायला मागतं, आणि ते फांद्या एकमेकांना स्पर्श करणारे ओक आणि लिंडन होतात. बाळाची वाट पाहताना ही गोष्ट वाचणं म्हणजे तुम्ही आधीच तयार करत असलेल्या उघड्या, उबदार घराबद्दलचं एक वचन वाटतं.

बाळासोबत विचार करा

बॉसिस आणि फिलेमॉनसारखं, कुणाला आपलंसं वाटावं म्हणून माझ्या घरातल्या कोणत्या साध्या गोष्टी मी वाटून घेऊ शकते?

संकल्प: माझं मन आणि माझं घर उघडं आहे, उबदार आहे आणि प्रेमाने समृद्ध आहे.

आशीर्वाद: बाळा, तुझ्या घरात नेहमी आणखी एकासाठी जागा असो, आणि प्रत्येक पाहुण्याला तिथे सगळ्यात आधी प्रेमळपणा भेटो.

पात्रे

बॉसिस
— जे थोडं आहे ते वाटून घेणारी आनंदी पत्नी.
फिलेमॉन
— अनोळखी माणसांसाठी दार उघडणारा प्रेमळ पती.
झ्यूस आणि हर्मीस
— प्रेमळपणाचं फळ देणारे वेशांतर केलेले देव.

बोध

उघडं दार आणि प्रेमळ मन हे भरपूर संपत्तीपेक्षा मोलाचं असतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, जो कुणी ठोठावेल त्याच्यासाठी आपलं दार नेहमी उघडेल, आणि आपल्या घरात प्रेमासाठी नेहमी जागा असेल.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

आपल्या घरी आलेल्या पाहुण्याचं तू कसं स्वागत करशील?

स्रोत: ग्रीक पुराणकथा, ओव्हिडच्या 'मेटामॉर्फोसिस'मध्ये सांगितल्याप्रमाणे

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 24व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • सिंहिणीचा तिसरा मुलगा · दिवस 208

    तेच मूल्य

    प्रेमात प्रामाणिकपणा आणि प्रत्येक बाळाला ते जसं आहे तसं स्वीकारणं, दोन्ही असतं. ही कथा खात्री देते की प्रत्येक बाळाचं मोल त्याच्या खऱ्या स्वरूपासाठी आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

आपलं दार उघडणारं म्हातारं जोडपं ही गोष्ट काय शिकवते?

या ग्रीक गोष्टीत, आणि 'अतिथी देवो भव' या भारतीय म्हणीतही, परंपरा सांगते की पाहुण्याचं स्वागत करणं म्हणजे ईश्वराचा मान राखणं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की उबदार नाती आणि साधी उदारता आईला बरं वाटायला मदत करू शकतात.

आपलं दार उघडणारं म्हातारं जोडपं गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 24 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा