Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Panchatantra · दिवस 36 · आठवडा 6

कबुतर आणि मुंगी

एक छोटी मुंगी ओढ्यात पडते, आणि तिला वाचवण्यासाठी एक कबुतरी पान टाकते. नंतर मुंगी कबुतरीवर नेम धरणाऱ्या शिकाऱ्याला पाहते आणि त्याच्या घोट्याला चावते.

गोष्टीचे तात्पर्य: एक दयाळूपणा दुसरा दयाळूपणा घेऊन येतो; सर्वात लहान मित्रही मदत करू शकतो.

या गोष्टीत

पात्रे
रक्तिम मुंगी, चित्रा कबुतरी
मूळ ग्रंथ
इसापनीती
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 36 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 6 · ७ पैकी दिवस 1
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 6: बाळाची वाढ
आजची गोष्ट
कबुतर आणि मुंगी

भारतीय बोधकथांची परंपरा सांगते की कोणताही दयाळूपणा फार लहान नसतो, आणि मदत करायला कोणताही मित्र फार लहान नसतो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की छोट्या छोट्या दयाळू कृती करणे आणि काळजी घेणाऱ्या वर्तुळाचा भाग असल्याचे जाणवणे आईचे मन प्रसन्न करू शकते.

तिने त्याला मदत केली होती, आणि त्याने तिला मदत केली होती. एका दयाळूपणाच्या बदल्यात दुसरा दयाळूपणा परत आला होता.

रक्तिम नावाची एक छोटीशी लाल मुंगी जंगलातल्या एका ओढ्याच्या काठावर गवताच्या पात्यावरून जपून खाली उतरली. तिला खूप तहान लागली होती, आणि ती एक घोट घेण्यासाठी पुढे वाकली.

तिच्या वर एक मोठे वडाचे झाड उभे होते. त्याची मुळे पाण्यात उतरली होती, आणि फांद्या दूरवर पसरल्या होत्या. त्यातल्या एका उंच फांदीवर चित्रा बसली होती, मऊ करड्या-पांढऱ्या पिसांची आणि गडद, प्रेमळ डोळ्यांची एक कबुतरी. दुपार उलटल्यावर पंखांवर ऊन घेत, ओढ्याचा आवाज ऐकत तिथे बसायला तिला आवडायचे.

रक्तिम पात्याच्या टोकावर पोहोचली, तेवढ्यात वाऱ्याच्या एका झुळुकीने वडाची पाने सळसळली. गवत वाकले. आणि छोट्याशा डुबुक आवाजासह रक्तिम पाण्यात पडली.

ओढा काही मोठा नव्हता. पण एका मुंगीसाठी तो एखाद्या मोठ्या नदीसारखा होता. पाण्याने तिला गोल गोल फिरवले आणि वाहून नेले. तिने आपले सहा बारीक पाय जमेल तितक्या जोरात हलवले. काठ खूप दूर वाटत होता.

आपल्या फांदीवरून चित्राला पाण्यात गरगरणारा एक छोटासा काळा ठिपका दिसला. तिने नीट पाहिले. ती एक मुंगी होती, धडपडणारी.

ती किती लहान आहे याचा विचार करायला ती थांबली नाही. तिने फक्त एवढाच विचार केला, हिला मदतीची गरज आहे.

ती फांदीवरून उड्या मारत गेली आणि तिला वडाचे एक मोठे, सुके पान सापडले, कडांना छोट्या होडीसारखे वळलेले. तिने चोचीने ते तोडले. मग ती ओढ्यावरून उडाली, मुंगी कुठे चालली आहे ते पाहिले, आणि पान खाली सोडले.

ते पाण्यावर पडले, अगदी तिच्या समोर.

उरलेली सगळी ताकद लावून रक्तिम धडपडत त्यावर चढली. त्या खरखरीत, सुक्या पानावर ती धापा टाकत पडून राहिली. पान हळूहळू तरंगत गेले आणि ओढ्याच्या काठावरच्या मुळांच्या गुंत्याला जाऊन टेकले. रक्तिम रांगत घट्ट जमिनीवर आली.

तिने वर पाहिले, आणि तिला वरच्या फांदीवर कबुतरी दिसली.

"धन्यवाद!" ती आपल्या लहानशा, स्पष्ट आवाजात ओरडली. "तू माझा जीव वाचवलास. मी हे कधीच विसरणार नाही."

चित्रा हळूच घुमली. "सुखरूप राहा, छोटुकली," ती म्हणाली. "हे जंगल आपल्या सगळ्यांचे आहे. आपण एकमेकांची काळजी घेतो."

एक आठवडा गेला. रक्तिम विसरली नाही. रोज अन्न गोळा करायला बाहेर पडताना ती वर वडाकडे पाहायची, आपली मैत्रीण तिथे आहे का म्हणून.

मग एका दुपारी एक शिकारी जंगलात आला. तो खांद्यावर धनुष्य आणि बाजूला पिशवी घेऊन अगदी हळू चालत होता, पक्षी पकडायला शोधत.

त्याला चित्रा तिच्या आवडत्या फांदीवर पिसे साफ करताना दिसली. तिने त्याला पाहिले नाही.

शिकारी हसला. तो दबक्या पावलांनी जवळ आला. त्याने धनुष्य उचलले आणि हळूहळू दोरी मागे ओढू लागला.

पण आणखी कोणीतरी त्याला पाहिले होते.

खाली वडाच्या मुळांमध्ये रक्तिमने वर पाहिले आणि तिला शिकारी दिसला, धनुष्य दिसले, आणि काहीच माहीत नसलेली तिथे बसलेली आपली मैत्रीण दिसली. तिला सावध करायला वेळ नव्हता. तिला मुंगीचा आवाज ऐकूच गेला नसता.

म्हणून रक्तिम धावली. आपले सहा पाय जितक्या वेगाने नेतील तितक्या वेगाने ती धावली, पानांवरून, शिकाऱ्याच्या चपलेवर, आणि त्याच्या उघड्या घोट्यावर. आणि शिकारी दोरी सोडणार इतक्यात रक्तिमने त्याला एक छोटासा, तीक्ष्ण चावा घेतला.

"आई गं!" शिकारी ओरडला, आणि उडाला. पाय धरून तो इकडे तिकडे उड्या मारू लागला. धनुष्याला झटका बसला, आणि बाण झाडापासून दूर, कोणालाही इजा न करता झुडपांमध्ये उडून गेला.

त्या आवाजाने चित्रा दचकली. ती फडफडत आकाशात उडाली आणि दूर गेली, सुखरूप. उडता उडता तिने खाली पाहिले. तिला एका पायावर उड्या मारणारा शिकारी दिसला. आणि त्याच्या चपलेपासून घाईघाईने दूर जाणारी एक छोटीशी लाल मुंगी दिसली. काय झाले ते तिला लगेच समजले.

शिकारी कुरकुरत, धनुष्य उचलून पाय आपटत जंगलातून निघून गेला. तो परत कधी आला नाही.

सगळे पुन्हा शांत झाल्यावर चित्रा वडाच्या मुळांजवळच्या एका खालच्या फांदीवर उतरली. रक्तिम एका पानाखालून बाहेर आली आणि तिच्याकडे वर पाहू लागली.

त्यांना काहीच बोलायची गरज नव्हती. तिने त्याला मदत केली होती, आणि त्याने तिला मदत केली होती. एका दयाळूपणाच्या बदल्यात दुसरा दयाळूपणा परत आला होता.

त्या दिवसापासून कबुतरी आणि मुंगी जिवलग मैत्रिणी झाल्या. संध्याकाळी चित्रा खालच्या फांदीवर बसायची, आणि रक्तिम तिच्या अगदी खाली एका मुळावर बसायची, आणि दोघी मिळून ओढ्यावर मावळणारा सूर्य पाहायच्या, तर वर वडाची पाने सोनेरी होत जायची.

बाळा, दयाळूपणा फिरून परत येतो, कधी कधी सर्वात लहान मित्राकडूनसुद्धा.

पुढची गोष्ट वाचा →हत्तींना सोडवणारे उंदीर

पंचतंत्र मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: इसापनीती · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

कबुतर आणि मुंगी ही जगातील सर्वात जास्त सांगितल्या जाणाऱ्या प्राणिकथांपैकी एक आहे, जी भारतीय पंचतंत्र परंपरेत आणि इसापनीतीसारख्या संग्रहांत आढळते, आणि असंख्य मुले उपकाराची परतफेड पहिल्यांदा याच गोष्टीतून शिकतात. तिचे आकर्षण तिच्या परिपूर्ण समतोलात आहे: एक मोठा पक्षी एका छोट्या जिवाला मदत करतो, आणि नंतर तो छोटा जीव त्या मोठ्याला मदत करतो. ही आवृत्ती मैत्रिणींना नावे देते, रक्तिम ही लाल मुंगी आणि चित्रा ही कबुतरी, आणि पान छोटा तराफा बनते तेव्हा वडाच्या झाडालाही आपली भूमिका निभावू देते. गोष्ट उपदेशाने नव्हे, तर ओढ्याकाठी सूर्यास्त पाहणाऱ्या दोन मैत्रिणींनी संपते. गरोदर आईसाठी ही गोड आठवण आहे की कोणताही दयाळूपणा फार लहान नसतो.

बाळासोबत विचार करा

मदतीच्या एखाद्या छोट्या कृतीने तुमच्या आयुष्यात कधी मोठा फरक पडला? आज तुमच्या स्वतःच्या छोट्या पद्धतीने तो दयाळूपणा तुम्ही पुढे कसा पोहोचवू शकता?

संकल्प: मी संपूर्ण जीवसृष्टीशी जोडलेली आहे. माझ्या छोट्या दयाळू कृतींमध्ये मोठी ताकद आहे.

आशीर्वाद: तुझे आयुष्य खऱ्या मित्रांनी भरलेले असो, आणि तूही नेहमी खरा मित्र होण्याचे शहाणपण बाळगावेस.

पात्रे

रक्तिम मुंगी
— उपकार कधीच न विसरणारी एक छोटी मुंगी.
चित्रा कबुतरी
— न सांगता मदत करणारी एक दयाळू कबुतरी.

बोध

एक दयाळूपणा दुसरा दयाळूपणा घेऊन येतो; सर्वात लहान मित्रही मदत करू शकतो.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तू इतरांना प्रेमाने मदत करावीस, आणि लक्षात ठेवावेस की चांगले मित्र एकमेकांची काळजी घेतात.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

छोट्या मुंगीने कबुतरीला कशी मदत केली?

स्रोत: पंचतंत्र परंपरा (इसापनीतीसारखी बोधकथा म्हणूनही ओळखली जाते)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 6व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • चार मित्र आणि शिकाऱ्याचं जाळं · दिवस 180

    अशीच गोष्ट

    पंचतंत्राच्या मैत्रीवरील भागात परंपरा सांगते की वेगवेगळे गुण असलेले मित्र एकत्र येऊन जे साध्य करतात, ते कुणालाच एकट्याला शक्य नसतं. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवतं की घट्ट मैत्री आणि सामाजिक आधार आईला अधिक खंबीर वाटायला मदत करू शकतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

कबुतर आणि मुंगी ही गोष्ट काय शिकवते?

भारतीय बोधकथांची परंपरा सांगते की कोणताही दयाळूपणा फार लहान नसतो, आणि मदत करायला कोणताही मित्र फार लहान नसतो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की छोट्या छोट्या दयाळू कृती करणे आणि काळजी घेणाऱ्या वर्तुळाचा भाग असल्याचे जाणवणे आईचे मन प्रसन्न करू शकते.

कबुतर आणि मुंगी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 6 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा