Garbh Katha
मोफत सुरू करा

World · दिवस 65 · आठवडा 10

उबदार पाव वाटणारा बेकरीवाला

राम लाल रोज सकाळी शिमल्यातल्या आपल्या छोट्या बेकरीत गरम पाव भाजतो. बर्फाळ, कठीण हिवाळ्यात त्याच्या लक्षात येतं की कोणते शेजारी उपाशी राहत आहेत.

गोष्टीचे तात्पर्य: इतरांची गरज ओळखून शांतपणे मदत करणं हाच खरा दयाळूपणा.

या गोष्टीत

पात्रे
राम लाल, शांती अम्मा
मूळ ग्रंथ
शिमला, हिमाचल प्रदेश येथे घडणारी मूळ कथा
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 65 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 10 · ७ पैकी दिवस 2
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 10: बाळाची वाढ

लंगरपासून अन्नदानापर्यंत भारतीय परंपरा सांगतात की शांतपणे अन्न वाटणं ही सगळ्यात मोठी दयाळूपणा आहे. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की देणाऱ्या, एकमेकांशी जोडलेल्या समाजाचा भाग असल्याने कठीण काळात कुटुंबांना अधिक सुरक्षित वाटू शकतं.

दयाळूपणा ही मोठी गंमतीची गोष्ट आहे. तिला एका जागी थांबायला आवडत नाही.

राम लाल बेकरीवाला हा गोलमटोल, शांत स्वभावाचा माणूस होता. त्याच्या भुवयांवर नेहमी पीठ लागलेलं असायचं. डोंगरांमध्ये उंचावर वसलेल्या शिमला शहरात, मॉल रोडवर सगळ्यात आधी तोच उठायचा. रोज सकाळी, आकाशात तारे असताना आणि डोंगर अजून काळेकुट्ट असताना, तो निळ्या दाराची आपली छोटीशी बेकरी उघडायचा आणि लोखंडाची मोठी भट्टी पेटवायचा.

त्याला पहाटेचे ते तास फार आवडायचे. गाव शांत असायचं आणि भट्टी तापताना टिक टिक करायची. तो हळूहळू कणिक मळायचा, दाबायचा आणि दुमडायचा, दाबायचा आणि दुमडायचा. काम करताना तो एक पहाडी गाणं गुणगुणायचा, डोंगरांचं गाणं, जे त्याच्या आईने त्याला फार पूर्वी शिकवलं होतं. सूर्य उगवेपर्यंत अख्ख्या रस्त्यावर गरम पाव आणि ताज्या बन्सचा सुगंध दरवळायचा, आणि लोक कापडी पिशव्या घेऊन निळ्या दारापाशी रांग लावायचे.

एक हिवाळा बाकीच्यांपेक्षा जास्त कठीण होता. बर्फ लवकर पडला आणि उशिरापर्यंत टिकला, आणि खाली मैदानाकडे जाणारे रस्ते आठवडे-आठवडे बंद राहिले. सफरचंदाच्या बागांमध्ये फारसं काम नव्हतं, त्यामुळे अनेक कुटुंबांकडे नेहमीपेक्षा कमी पैसे होते.

राम लालचं लहान लहान गोष्टींकडे लक्ष असायचं. शांती अम्मा, नेहमी दोन पाव घेणारी एक प्रेमळ आजी, आता एकच पाव घेत होती. नेगी कुटुंब, चार लहान मुलांचं एक हसतमुख जोडपं, आता एक दिवसाआड यायचं. आणि सोनू, कोपऱ्यावर बूट दुरुस्त करणारा एक तरुण चांभार, बराच वेळ पावाकडे बघत उभा राहायचा आणि मग काहीही न घेता निघून जायचा.

त्या रात्री राम लालला झोप लागली नाही. तो वाऱ्याचा आवाज ऐकत नेगींच्या मुलांचा विचार करत पडून राहिला. दुसऱ्या दिवशी सकाळी त्याने नेहमीसारखं भाजलं, पण काम संपल्यावर त्याने तीन जादा पाव स्वच्छ कापडात गुंडाळले.

गाव जागं होण्याआधी त्याने लोकरीचा कोट घातला आणि बर्फातून हळूच चालत गेला. एक पाव त्याने शांती अम्माच्या उंबऱ्यावर ठेवला, एक नेगींच्या दारात, आणि एक सोनूच्या छोट्या टपरीबाहेरच्या लाकडी बाकावर. मग तो घाईघाईने घरी परतला, आणि त्याला कोणीच पाहिलं नाही. दिसण्याची गरज न ठेवता द्यावं, असं त्याला वाटायचं. दुसऱ्या दिवशीही त्याने असंच केलं, आणि त्याच्या पुढच्या दिवशीही.

लवकरच गावातले लोक चक्रावले. "कोणीतरी माझ्या दारात पाव ठेवून गेलं," शांती अम्मा नेगी वहिनींना म्हणाली. "अजून गरम होता!" "आमच्याकडेही," नेगी वहिनी म्हणाल्या. "मुलांना वाटतं तो फरिश्ता होता, एक देवदूत." राम लाल फक्त हसायचा आणि कणिक मळत राहायचा.

आता, दयाळूपणा ही मोठी गंमतीची गोष्ट आहे. तिला एका जागी थांबायला आवडत नाही. सकाळी नाश्त्याला गरम पाव मिळू लागल्यावर शांती अम्माकडे थोडं दूध उरू लागलं. म्हणून ती एक ग्लास दूध घेऊन शेजारी एकट्या राहणाऱ्या म्हाताऱ्या आजोबांकडे गेली. नेगींची मुलं, ज्यांना आता सकाळी भूक लागत नसे, त्यांच्यात शाळेच्या पायऱ्यांवरचा बर्फ साफ करण्याइतकी ताकद आली. आणि सोनू रविवारी मुलांचे बूट फुकट दुरुस्त करू लागला. "कारण कोणीतरी माझ्याशी प्रेमाने वागलं," तो म्हणायचा.

हळूहळू अख्खं गाव बदललं. शेजारी एकमेकांची दारं ठोठावून फक्त विचारायचे, "तुम्हाला काही हवंय का?" बस स्टँडजवळच्या गुरुद्वाऱ्यात, शीखांच्या मंदिरात, लंगरचं स्वयंपाकघर, जिथे कोणीही फुकट जेवू शकतं, जास्त वेळ उघडं राहू लागलं आणि गरम डाळ-रोटी वाढू लागलं. खरंच, शांत दयाळूपणा दूरवर पोहोचतो. तरीही, हे सगळं कोणी सुरू केलं हे कोणालाच माहीत नव्हतं.

मग, हिवाळा संपत आला असताना एका खूप थंड सकाळी, नेगींची सगळ्यात लहान मुलगी खूप लवकर उठली. बर्फ बघायला ती हळूच खिडकीपाशी गेली. तिथे, सूर्योदयापूर्वीच्या निळसर उजेडात, तिला बेकरीवाला हातात कापडाचं गाठोडं घेऊन त्यांच्या दारापाशी वाकलेला दिसला.

तो घाईने निघून जाण्याआधीच तिने दार उघडलं. राम लाल पकडला गेल्यासारखा अगदी स्तब्ध उभा राहिला, त्याच्या टोपीवर, लोकरीच्या टोपीवर, बर्फ साचला होता. छोटी मुलगी काहीच बोलली नाही. ती लोकरीचे मोजे घालूनच बाहेर आली, त्याच्या पिठाने माखलेल्या मोठ्या कोटाला मिठी मारली, आणि घट्ट धरून राहिली.

राम लाल हळूच हसला आणि तिच्या डोक्यावरून हात फिरवला. "आत जा, बेटी," तो म्हणाला, मुलीसाठी वापरला जाणारा शब्द वापरून. "पाय गार पडतील." ती आत गेली, पण तिने हे कधीच विसरलं नाही.

वसंत आला, रस्ते उघडले आणि सफरचंदाच्या झाडांना बहर आला. नेगींच्या मुलांनी रंगवलेल्या लाकडाचा एक फलक बनवला आणि तो निळ्या दाराच्या वर टांगला. त्यावर लिहिलं होतं: डोंगरांमधली सगळ्यात उबदार बेकरी. कारण एक उबदार पाव अख्ख्या गावाला ऊब देऊ शकतो.

राम लालने त्याबद्दल लाजल्याचा आव आणला. पण रोज सकाळी, सूर्योदयापूर्वीच्या शांततेत कणिक मळताना, तो त्या फलकाकडे बघायचा आणि आईचं गाणं जरा मोठ्याने गुणगुणायचा. आणि ज्या गावाने थंडीत वाटून घ्यायला शिकलं होतं, ते गाव बर्फ वितळल्यानंतरही खूप काळ वाटत राहिलं.

दयाळूपणा दारादारातून प्रवास करतो, माझ्या बाळा, आणि तो तुझ्या दाराकडेही येतोच आहे.

पुढची गोष्ट वाचा →वाटलेल्या गोष्टींचं गाव

जगभरातील मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जागतिक परंपरेतून प्रेरित मूळ कथा

या गोष्टीमागे

शिमल्यात घडणारी ही पारंपरिक कथा नसून एक मूळ कथा आहे, आणि ती डोंगरी गावाच्या जीवनातून आकाराला आली आहे: बर्फाने बंद झालेले रस्ते, पहाडी गाणी आणि दारं उघडी ठेवणारा गुरुद्वाऱ्याचा लंगर. राम लाल बेकरीवाला गुपचूप देतो, पहाटेच दारात गरम पाव ठेवून जातो, आणि ही कथा दाखवते की एक शांत सवय अख्ख्या गल्लीत कशी पसरते, शेजाऱ्यासाठी दूध ते दुरुस्त केलेले बूट आणि लोकरीचे हातमोजे. इथे हरवायला कोणी खलनायक नाही, फक्त सगळ्यांनी मिळून पार करायचा एक हिवाळा आहे. एक छोटी मुलगी त्याच्या पिठाने माखलेल्या कोटाला मिठी मारते, तो क्षण कथेला कोमल शेवट देतो. कुटुंबाभोवती ऊब देणाऱ्या समाजाचं हे उबदार चित्र गर्भावस्थेसाठी अगदी योग्य आहे.

बाळासोबत विचार करा

तुम्हाला गरज असताना कोणी शांतपणे तुमच्यासोबत काहीतरी वाटून घेतलं होतं, आणि तेव्हा तुम्हाला कसं वाटलं?

संकल्प: माझी छोटी छोटी दयाळू कृत्यं उबदारपणे, शांतपणे दूरवर पसरतात.

आशीर्वाद: तुमचं आयुष्य प्रेमळ नात्यांनी आणि दयाळूपणा वाटण्याच्या संधींनी भरून जावो.

पात्रे

राम लाल
— न सांगता ऊब वाटणारा एक शांत बेकरीवाला.
शांती अम्मा
— जिला एक उबदार आश्चर्य मिळतं अशी एक म्हातारी शेजारीण.

बोध

इतरांची गरज ओळखून शांतपणे मदत करणं हाच खरा दयाळूपणा.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, कोणाला थोड्या उबेची गरज आहे हे तुझ्या मनाला नेहमी कळू दे, आणि ती आनंदाने वाटून घे.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

राम लालला कसं कळलं की शेजाऱ्यांना मदतीची गरज आहे?

स्रोत: शिमला, हिमाचल प्रदेश येथे घडणारी मूळ कथा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 10व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • वडाखालची बासरी · दिवस 98

    अशीच गोष्ट

    परंपरेत वड हे गावाचं एकत्र येण्याचं ठिकाण मानलं जातं, जिथे गावाचं जगणं वाटलं जातं आणि जोडलं जातं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की हळुवार संगीत आणि शांतपणे ऐकून घेणं ताण कमी करू शकतं, आपल्या शरीरातला आणि आपल्या कुटुंबातलाही.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

उबदार पाव वाटणारा बेकरीवाला ही गोष्ट काय शिकवते?

लंगरपासून अन्नदानापर्यंत भारतीय परंपरा सांगतात की शांतपणे अन्न वाटणं ही सगळ्यात मोठी दयाळूपणा आहे. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की देणाऱ्या, एकमेकांशी जोडलेल्या समाजाचा भाग असल्याने कठीण काळात कुटुंबांना अधिक सुरक्षित वाटू शकतं.

उबदार पाव वाटणारा बेकरीवाला गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 10 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा