Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Folk Tale · गोष्ट संग्रह

बथुकम्माची फुले

लक्ष्मी वरंगळजवळ राहते, जिथे शरद ऋतूतल्या फुलांनी शेते भरतात. आई आणि एका दयाळू शेजारणीसोबत ती बथुकम्मा रचण्यासाठी फुले गोळा करते.

गोष्टीचे तात्पर्य: निसर्गाचा एकत्र उत्सव साजरा केल्याने कुटुंब आनंदाने आणि कृतज्ञतेने भरते.

या गोष्टीत

पात्रे
लक्ष्मी, आई, रंगम्मा
मूळ ग्रंथ
बथुकम्मा फुलांच्या सणाची तेलंगणातील लोकपरंपरा
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: लोक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

बथुकम्मा हा तेलंगणाचा स्वतःचा फुलांचा सण आहे, जो पावसाळ्यानंतर शरद ऋतूत साजरा होतो. त्यात बायका आणि मुली तंगेडू आणि गुनुगा सारखी हंगामी फुले उंच शंकूंमध्ये रचतात, संध्याकाळी गात त्यांच्याभोवती फेर धरतात, आणि शेवटी त्या तलावात किंवा तळ्यात तरंगत सोडतात. एखादी एकच पुराणकथा पुन्हा सांगण्याऐवजी ही गोष्ट सणालाच कथा बनू देते, नऊ वर्षांच्या लक्ष्मीच्या हातांतून, जी आई आणि एका दयाळू शेजारणीसोबत वर्तुळामागून वर्तुळ आपला पहिला मनोरा रचते. टोकावरची हळदीची गौरम्मा, झुलणारे 'उय्यालो' गाणे आणि दूर तरंगत जाणारी चमकती फुले यांमुळे तिला एक जिवंत, स्थानिक पोत मिळतो. गरोदरपणासाठी शेवटचे चित्र विशेष गोड आहे: मधोमध असलेल्या बाळाभोवती वर्तुळांत वाढणारे आईचे प्रेम.

ही गोष्ट नव्या जीवनाचे पोषण करणाऱ्या आणि त्याला आशीर्वाद देणाऱ्या स्त्रियांच्या वर्तुळाचा उत्सव साजरा करते. तुम्ही आपल्या बाळाला वाहत असताना, तुम्हीही प्रेम आणि काळजीच्या वर्तुळात आहात.

आपण ती एकत्र रचतो, तेव्हा आपल्या इच्छा फुलांनी बनवलेल्या मंदिराच्या शिखरासारख्या उंच पोहोचतात.

लक्ष्मी ही केसांत मोगरा माळणारी नऊ वर्षांची आनंदी मुलगी होती, आणि ती दक्षिण भारतात, तेलंगणातल्या वरंगळजवळच्या एका गावात आपल्या आईसोबत राहत होती. दर शरद ऋतूत, पावसानंतर, तिच्या गावाभोवतीची शेते रंगांनी फुलून जायची. रस्त्याकडेला पिवळी तंगेडू फुले चमकायची, आणि मऊ गुलाबी व पांढरी गुनुगा फुले वाऱ्यावर डोलायची. लक्ष्मीसाठी याचा एकच अर्थ होता. बथुकम्मा, फुलांच्या सणाची वेळ झाली होती.

"आई, या वर्षी मी बथुकम्मा बनवायला मदत करू का?" एका सकाळी लक्ष्मीने विचारले. तिची आई उंच होती, तिचे हसणे उबदार होते, आणि सणांसाठी जपून ठेवलेली एक हिरवी रेशमी साडी तिच्याकडे होती. "नक्कीच," आई म्हणाली. "बथुकम्मा म्हणजे 'आई, जिवंत हो.' शेते हिरवी ठेवणाऱ्या आणि आपली कुटुंबे सुखी ठेवणाऱ्या जीवनाच्या देवीचा आपण सन्मान करतो. या वर्षी तू माझ्यासोबत ती रचण्याइतकी मोठी झाली आहेस."

मग दोघी मोठ्या टोपल्या घेऊन निघाल्या. त्यांनी झुडपांवरून चमकदार पिवळी तंगेडू, शेताच्या कडांवरून पिसासारखी गुनुगा, आणि आपल्या बागेतून केशरी झेंडू वेचले. लक्ष्मीची शेजारीण, म्हातारी रंगम्मा, वाकलेल्या पाठीची एक दयाळू बाई, तळ्यातल्या कमळांची टोपली घेऊन त्यांना हाक मारली. "माझीही थोडी घ्या," ती म्हणाली. "बथुकम्मेला कमळे आवडतात." लक्ष्मीने तिचे आभार मानले आणि ती काळजीपूर्वक आपल्या टोपलीत ठेवली.

घरी परतल्यावर आईने जमिनीवर पितळेचे एक रुंद ताट ठेवले. "आपण खालून वर, वर्तुळांत रचतो," तिने समजावले. तिने मोठ्या पानांचे एक वर्तुळ ठेवले, मग गुनुगा फुलांचे, मग पिवळ्या तंगेडूचे. लक्ष्मीने झेंडूचे एक वर्तुळ घातले, प्रत्येक फूल पडू नये म्हणून हलकेच दाबत. वर्तुळामागून वर्तुळ, रंगामागून रंग, फुले उंच होत गेली, आणि वर्तुळे लहान लहान होत गेली, एखाद्या छोट्या टेकडीसारखी.

लक्ष्मीचे हात दुखू लागले, पण ती थांबली नाही. "आई, आपण ती इतकी उंच का करतो?" तिने विचारले. आई हसली. "कारण प्रत्येक वर्तुळ एक प्रार्थना आहे," ती म्हणाली. "एक पावसासाठी, एक पिकासाठी, एक गावातल्या प्रत्येक मुलासाठी. आपण ती एकत्र रचतो, तेव्हा आपल्या इच्छा फुलांनी बनवलेल्या मंदिराच्या शिखरासारख्या उंच पोहोचतात." लक्ष्मीला वाटले, इतकी सुंदर कल्पना तिने आजवर कधीच ऐकली नव्हती.

शेवटी फक्त टोक उरले. आईने थोडी हळदीची पेस्ट घेतली, स्वयंपाकात वापरला जाणारा पिवळा मसाला, आणि तिचा एक छोटा शंकू बनवला. "ही गौरम्मा, स्वतः देवी," ती म्हणाली, आणि तिने लक्ष्मीला तो फुलांच्या टोकावर ठेवू दिला. पूर्ण झालेली बथुकम्मा उंच आणि तेजस्वी उभी होती, पिवळी, गुलाबी, पांढरी आणि केशरी चमकत. लक्ष्मीने टाळ्या वाजवल्या. "ती किती सुंदर आहे," ती हळूच म्हणाली.

संध्याकाळी गावातल्या सगळ्या बायका आणि मुली आपापल्या बथुकम्मा मंदिराजवळच्या मोकळ्या मैदानात घेऊन गेल्या. त्यांनी त्या मधोमध ठेवल्या आणि भोवती एक मोठे वर्तुळ केले. मग त्या टाळ्या वाजवत आणि गात हळूहळू गोल गोल फिरू लागल्या. "बथुकम्मा, बथुकम्मा, उय्यालो," त्या गात होत्या, एक गोड, झुलणारे गाणे, अंगाईसारखे. लक्ष्मीने एका बाजूला आईचा आणि दुसऱ्या बाजूला रंगम्माचा हात धरला, आणि ती मनापासून गायली.

आकाश गडद केशरी झाले, तेव्हा बायकांनी आपले फुलांचे मनोरे उचलले आणि हळूहळू गावच्या तलावाकडे गेल्या. एकेक करून त्यांनी त्या पाण्यावर ठेवल्या. बथुकम्मा छोट्या चमकणाऱ्या नावांसारख्या हळूच तरंगत दूर गेल्या. "आपण फुले पाण्याला परत देतो," आई शांतपणे म्हणाली, "म्हणजे देवी तलावाला, शेतांना आणि आपल्या सगळ्यांना आशीर्वाद देईल." लक्ष्मी आपली बथुकम्मा संध्याकाळच्या मऊ प्रकाशात दूर जाताना पाहत राहिली.

नंतर सगळी कुटुंबे तलावाच्या काठावर एकत्र बसली आणि धान्य आणि गुळापासून, उसापासून बनणाऱ्या तपकिरी साखरेपासून, बनवलेले गोड पदार्थ वाटून खाल्ले. लक्ष्मी आईच्या खांद्याला टेकली, तिच्या हातांना अजूनही झेंडूचा सुगंध येत होता. तारे उगवले, आणि तरंगणाऱ्या पाकळ्यांनी तलाव चमकू लागला. तिचे मन आनंदाने भरून गेले, जणू तिचे हृदय वर्तुळामागून वर्तुळ प्रेमाने रचले गेले होते.

बाळा, रोज तुझ्या आईचे प्रेम तुझ्याभोवती वर्तुळामागून वर्तुळ वाढते आहे, बथुकम्मावरच्या फुलांसारखे. तू त्याच्या मधोमध सुरक्षित, तेजस्वी आणि आशीर्वादित आहेस.

पुढची गोष्ट वाचा →गोपाळ भांड आणि मिठाईवाला

लोककथा मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

या काळात कोणत्या स्त्रियांचे प्रेम आणि काळजी तुमच्याभोवती आहे?

संकल्प: माझ्याभोवती प्रेम आहे, आणि मी माझ्या बाळाला प्रेमाने वेढून ठेवते.

पात्रे

लक्ष्मी
— मदत करायला उत्सुक असलेली आनंदी मुलगी.
आई
— सणाचा अर्थ सांगणारी प्रेमळ आई.
रंगम्मा
— कमळे आणणारी दयाळू शेजारीण.

बोध

निसर्गाचा एकत्र उत्सव साजरा केल्याने कुटुंब आनंदाने आणि कृतज्ञतेने भरते.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, जग तुझी वाट पाहणाऱ्या फुलांनी भरलेले आहे. आपण मिळून जीवनाचा उत्सव साजरा करू.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

तू तुझ्या बथुकम्मात कोणत्या रंगांची फुले ठेवशील?

स्रोत: बथुकम्मा फुलांच्या सणाची तेलंगणातील लोकपरंपरा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • सिंहिणीचा तिसरा मुलगा · दिवस 208

    तेच मूल्य

    प्रेमात प्रामाणिकपणा आणि प्रत्येक बाळाला ते जसं आहे तसं स्वीकारणं, दोन्ही असतं. ही कथा खात्री देते की प्रत्येक बाळाचं मोल त्याच्या खऱ्या स्वरूपासाठी आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

बथुकम्माची फुले ही गोष्ट काय शिकवते?

ही गोष्ट नव्या जीवनाचे पोषण करणाऱ्या आणि त्याला आशीर्वाद देणाऱ्या स्त्रियांच्या वर्तुळाचा उत्सव साजरा करते. तुम्ही आपल्या बाळाला वाहत असताना, तुम्हीही प्रेम आणि काळजीच्या वर्तुळात आहात.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा