Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Folk Tale · दिवस 99 · आठवडा 15

सोहपेटब्नेंगची सोनेरी वेल

खासी लोकांच्या उ सोहपेटब्नेंग टेकडीवरची एक सोनेरी वेल एके काळी पृथ्वीला स्वर्गाशी जोडत होती. सात कुटुंबांनी पृथ्वीवर राहायचं ठरवलं, आणि देवाने त्यांना तीन चांगले शब्द दिले.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रामाणिक काम, कुटुंबावरचं प्रेम आणि देवाचं स्मरण आपल्याला स्वर्गाशी जोडून ठेवतात.

या गोष्टीत

पात्रे
वडीलधारी आई, उ ब्लेई, सात कुटुंबं
मूळ ग्रंथ
उ सोहपेटब्नेंग आणि हिन्न्यू त्रेप यांची खासी पवित्र आख्यायिका, मेघालय
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 99 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 15 · ७ पैकी दिवस 1
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 15: बाळाची वाढ

ही पवित्र खासी आख्यायिका शिकवते की स्वर्गापर्यंत शिडीने नाही, तर रोजच्या चांगुलपणाने पोचता येतं: प्रामाणिक काम, कुटुंबावरचं प्रेम आणि देवाचं स्मरण. ती आईला बाळाशी जोडणाऱ्या चमकत्या नाळेचं शांत चित्र देते, आणि पुढे देण्यासाठी साधी मूल्यं देते.

जर आपण योग्य मार्गाने कमावलं, आपल्या कुटुंबांवर प्रेम केलं आणि देवाचं स्मरण ठेवलं, तर आपली हृदयं स्वर्गाशी जोडलेलीच राहतील.

फार फार पूर्वी, असं मेघालयाच्या धुक्याळ डोंगरांतले खासी लोक सांगतात, स्वर्ग आणि पृथ्वी फार दूर नव्हते. उ सोहपेटब्नेंग नावाच्या पवित्र टेकडीवर उगवलेल्या एका सोनेरी वेलीने ते जोडलेले होते. ती टेकडी म्हणजे स्वर्गाची नाभी.

ती वेल ओल्या पानांवरच्या सकाळच्या उन्हासारखी चमकायची. गोलसर हिरव्या टेकडीच्या माथ्यावरून ती पांढऱ्या ढगांतून वर चढत जायची, थेट देवाच्या घरापर्यंत. खासी लोक देवाला उ ब्लेई म्हणतात.

त्या काळी सोळा कुटुंबं होती, हिन्न्यू त्रेप, म्हणजे सोळा झोपड्यांची माणसं. त्यांची घरं स्वर्गात होती, पण सोनेरी वेलीवरून खाली उतरून पृथ्वीवरच्या बागांमध्ये काम करायला त्यांना फार आवडायचं.

रोज सकाळी पाठीवर टोपल्या घेऊन ते एकामागून एक खाली उतरायचे. वेलीची प्रत्येक सोनेरी गाठ त्यांच्या पायांना ओळखीची होती. खालच्या डोंगरांना पाइनचा, पावसाचा आणि पिकलेल्या संत्र्यांचा वास यायचा.

पृथ्वीवर ते दऱ्यांमध्ये भात लावायचे आणि सावलीत झाडांची निगा राखायचे. गुळगुळीत दगडांवरून वाहणाऱ्या थंड झऱ्यांचं पाणी प्यायचे. मधमाश्या गुणगुणायच्या, आणि ढग मऊ लोकरीसारखे डोंगरांवर विसावायचे.

संध्याकाळी आकाश गुलाबी झालं की ते गाणी गात सोनेरी वेलीवरून घरी चढून जायचे. वर स्वर्गात सोळा कुटुंबं एकत्र बसायची, एकत्र जेवायची आणि शांतपणे विश्रांती घ्यायची.

मग एका ऋतूत, त्यांच्यातली सात कुटुंबं बराच वेळ हिरव्या पृथ्वीकडे पाहत राहिली. "किती सुंदर आहे ही," त्यांच्यातली सगळ्यात वडीलधारी आई म्हणाली. "नद्यांना आपली गरज आहे. कोवळ्या झाडांना आपली गरज आहे. आपण इथेच राहू या."

म्हणून सात कुटुंबं पृथ्वीवर राहिली, आणि नऊ स्वर्गात राहिली. त्या सातांनी बांबू आणि गवताच्या छोट्या झोपड्या बांधल्या. रात्री ऊबदार शेकोट्या पेटवल्या, आणि वरच्या लोकांना भेटायला ते अजूनही वेलीवरून चढून जाऊ शकत होते.

उ ब्लेई प्रेमळ मनाने त्यांच्याकडे पाहत होता. "तुम्ही पृथ्वीवर राहू शकता," देव त्यांना म्हणाला. "फक्त तीन गोष्टी लक्षात ठेवा. योग्य मार्गाने कमवा. आईकडची माणसं आणि बाबांकडची माणसं ओळखा. आणि देवाला ओळखा."

सात कुटुंबांनी हे शब्द पिशवीतल्या बियांसारखे जपून ठेवले. ते आपल्या शेतांत प्रामाणिकपणे काम करायचे. आपल्या दोन्ही कुळांचा मान राखायचे. आणि रोज रात्री आभार मानायचे.

मग, खासी लोक सांगतात, एक दिवस असा आला जेव्हा सोनेरी वेल तुटली, आणि तिच्यावरून चढणं शक्य राहिलं नाही. टेकडी आणि आकाश यांच्यामधला तो चमकता रस्ता बंद झाला.

सात कुटुंबं टेकडीवर उभी राहून ढगांकडे पाहत राहिली. क्षणभर त्यांना खूप लहान वाटलं. मग वडीलधाऱ्या आईने आपल्या हृदयावर हात ठेवला.

"वेल गेली," ती हळूच म्हणाली, "पण शब्द गेले नाहीत. देवाने आपल्याला मार्ग दाखवला आहे. जर आपण योग्य मार्गाने कमावलं, आपल्या कुटुंबांवर प्रेम केलं आणि देवाचं स्मरण ठेवलं, तर आपली हृदयं स्वर्गाशी जोडलेलीच राहतील."

म्हणून कुटुंबं आपल्या झोपड्यांत परत गेली. त्यांनी शेकोटी पेटवली आणि भात शिजवला. त्यांनी मुलांना सोनेरी वेलीची गोष्ट सांगितली, म्हणजे कुणीच ती कधी विसरणार नाही.

मुलं दयाळू आणि बळकट होऊन मोठी झाली. कुटुंबांची कुळं झाली, आणि कुळांचा एक संपूर्ण समाज झाला, खासी लोक, उंच डोंगरांमध्ये आणि गाणाऱ्या धबधब्यांमध्ये राहणारे.

आजही लोक एकत्र उ सोहपेटब्नेंगच्या हिरव्या टेकडीवर चढून जातात. गवत दवाने ओलं असतं आणि वारा थंड असतो. ते माथ्यावर शांत उभे राहतात आणि सोनेरी वेलीची आठवण करतात.

ते म्हणतात, स्वर्गाची नाभी अजूनही तिथे आहे, आईच्या पोटाच्या मऊ मध्यासारखी, जिथे जीवन पहिल्यांदा जोडलं गेलं.

आणि ते म्हणतात, खरी वेल आता प्रत्येक चांगल्या माणसाच्या आत उगवते. प्रत्येक प्रामाणिक दिवस, कुटुंबाशी बोललेला प्रत्येक प्रेमळ शब्द, प्रत्येक शांत प्रार्थना, म्हणजे तिच्यावरची आणखी एक सोनेरी गाठ.

म्हणून डोंगरातली माणसं कधीच खऱ्या अर्थाने तुटली नाहीत. त्यांनी स्वर्ग आपल्या घरांत, आपल्या मनांत आणि संध्याकाळच्या शेकोटीजवळ गायलेल्या गाण्यांत जपून ठेवला.

बाळा, तूसुद्धा माझ्याशी एका मऊ, चमकत्या नाळेने जोडलेलं आहेस, त्या वेलीसारखी सोनेरी. तिच्यातून मी तुला माझं सगळं प्रेम पाठवते.

आणि एक दिवस मी तुला ते तीन चांगले शब्द शिकवीन: योग्य मार्गाने कमव, आपली माणसं ओळख, देवाला ओळख. आता विश्रांती घे, बाळा, माझ्या प्रेमाच्या धुक्याळ डोंगरांखाली.

पुढची गोष्ट वाचा →सूर्याला हाक मारणारा कोंबडा

लोककथा मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: लोक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

शिलाँगबाहेरच्या एका हिरव्या टेकडीवर खासी कुटुंबं आजही दर वसंतात 'स्वर्गाची नाभी' असलेल्या उ सोहपेटब्नेंगवर चढायला जमतात. त्यांची सगळ्यात जुनी गोष्ट हिन्न्यू त्रेप, म्हणजे सोळा पहिल्या कुटुंबांची, आणि आकाश व पृथ्वी यांच्यामध्ये ये-जा करू देणाऱ्या सोनेरी वेलीची आहे. स्वर्गाशी तुटलेल्या नात्याच्या अनेक कथांपेक्षा वेगळी, ही कथा दोष किंवा दुःखावर संपत नाही. ती ऐकणाऱ्याला वर जाण्याचा नवा मार्ग म्हणून तीन व्यवहारी तत्त्वं देते: योग्य मार्गाने कमावणं, दोन्ही बाजूंची नाती ओळखणं आणि देवाला ओळखणं. गरोदर आईसाठी, दोन जगांना जोडणाऱ्या चमकत्या नाळेचं चित्र आणि नाभीच्या नावाची टेकडी, तिच्या आत आधीच वाढणाऱ्या नात्याचं हळुवार रूप उभं करतात.

बाळासोबत विचार करा

कोणते तीन साधे शब्द किंवा मूल्यं तुम्हाला तुमच्या बाळाला सगळ्यात जास्त द्यायला आवडतील?

संकल्प: मी माझ्या बाळाशी प्रेमाच्या नाळेने जोडलेली आहे, आणि प्रत्येक चांगला दिवस तिच्यावर एक सोनेरी गाठ बांधतो.

आशीर्वाद: तुम्ही प्रामाणिकपणे जगा, आपल्या माणसांवर प्रेम करा, आणि नेहमी स्वर्गाशी जोडलेलं असल्याचं अनुभवा.

पात्रे

वडीलधारी आई
— कुटुंबाची आशा जिवंत ठेवणारी एक शहाणी स्त्री.
उ ब्लेई
— देव, जो कुटुंबांना तीन चांगले शब्द देतो.
सात कुटुंबं
— हिरवी पृथ्वी निवडणारी डोंगरातली पहिली माणसं.

बोध

प्रामाणिक काम, कुटुंबावरचं प्रेम आणि देवाचं स्मरण आपल्याला स्वर्गाशी जोडून ठेवतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तू माझ्याशी प्रेमाच्या सोनेरी नाळेने जोडलेलं आहेस. एक दिवस मी तुला ते तीन चांगले शब्द शिकवीन.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

देवाने कुटुंबांना दिलेले ते तीन चांगले शब्द कोणते होते?

स्रोत: उ सोहपेटब्नेंग आणि हिन्न्यू त्रेप यांची खासी पवित्र आख्यायिका, मेघालय

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 15व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • कृष्ण आणि कुब्जेची चंदनाची भेट · दिवस 193

    तेच मूल्य

    भागवत पुराणातली परंपरा सांगते की कृष्णाचा कुब्जेबद्दलचा प्रेमळपणा दाखवतो, खऱ्या अर्थाने पाहिलं जाणं माणसाला कसं उभारी देतं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की आपल्याकडे लक्ष दिलं जातं आणि आपलं कौतुक होतं ही भावना आईचा मूड आणि आत्मविश्वास वाढवू शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

सोहपेटब्नेंगची सोनेरी वेल ही गोष्ट काय शिकवते?

ही पवित्र खासी आख्यायिका शिकवते की स्वर्गापर्यंत शिडीने नाही, तर रोजच्या चांगुलपणाने पोचता येतं: प्रामाणिक काम, कुटुंबावरचं प्रेम आणि देवाचं स्मरण. ती आईला बाळाशी जोडणाऱ्या चमकत्या नाळेचं शांत चित्र देते, आणि पुढे देण्यासाठी साधी मूल्यं देते.

सोहपेटब्नेंगची सोनेरी वेल गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 15 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा