Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Mahabharata · दिवस 218 · आठवडा 32

गुरूंनी दिलेले दोन प्रवास

गुरू द्रोण दुर्योधनाला एक चांगला माणूस आणि युधिष्ठिराला एक वाईट माणूस शोधायला पाठवतात. दुर्योधन दोष शोधतो आणि त्याला फक्त दोषच सापडतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: आपण मनात जे शोधतो, तेच आपल्याला जगात सापडतं.

या गोष्टीत

पात्रे
युधिष्ठिर, दुर्योधन, गुरू द्रोण
मूळ ग्रंथ
महाभारत
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 218 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 32 · ७ पैकी दिवस 1
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 32: बाळाची वाढ

महाभारत परंपरेशी जोडलेली ही लोकप्रिय बोधकथा सांगते की आपण स्वतःत जे वाहतो, तेच आपल्याला इतरांमध्ये सापडतं. ती पालकांना आपण कोणत्या नजरेनं जगाकडे पाहतो हे लक्षात घ्यायला सुचवते. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की अधिक प्रेमळ, उदार दृष्टिकोन जोपासल्यानं रोजचा ताण हलका होऊ शकतो.

जग एखाद्या शांत तळ्यासारखं आहे. तुम्ही त्यात पाहिलंत, की ते तुम्हाला तुमचाच चेहरा दाखवतं.

गुरू द्रोणांनी आपल्या पांढऱ्या दाढीवरून हात फिरवला आणि समोरच्या दोन राजकुमारांकडे पाहिलं. हस्तिनापुराजवळच्या गुरुकुलावर नुकताच सूर्य उगवत होता, आणि आंब्याच्या झाडांवर साळुंक्या किलबिलत होत्या.

द्रोण कुरुकुळातल्या सगळ्या तरुण राजकुमारांना शिकवायचे: धनुर्विद्या आणि शहाणपण, घोडेस्वारी आणि विचार करणं. आत्ता त्यांच्यासमोर उभे होते गर्विष्ठ आणि हुशार दुर्योधन, आणि शांत, संयमी, सगळ्यात मोठा पांडव युधिष्ठिर.

"तुम्हा दोघांसाठी माझ्याकडे एकेक काम आहे," द्रोण म्हणाले. "हा एक प्रवास आहे. दुर्योधना, राज्यभर फिर आणि एक खरोखर चांगला माणूस शोधून काढ. दयाळू आणि प्रामाणिक मनाचा कोणीतरी. त्याचं नाव मला आणून दे."

दुर्योधनानं पटकन मान डोलावली. "हे तर सोपं आहे, गुरुदेव."

द्रोण वळले. "युधिष्ठिरा, राज्यभर फिर आणि एक खरोखर वाईट माणूस शोधून काढ. क्रूर आणि स्वार्थी मनाचा कोणीतरी. त्याचं नाव मला आणून दे."

युधिष्ठिरानं नमस्कार केला. "मी प्रयत्न करेन, गुरुदेव."

काम पूर्ण करायला पूर्ण एक महिना घेऊन दोन्ही राजकुमार आपापल्या घोड्यांवरून वेगवेगळ्या दिशांना निघाले.

दुर्योधन मान ताठ ठेवून गावागावातून फिरला. बाजारात एका व्यापाऱ्यानं त्याला तांदळाच्या पोत्याची योग्य किंमत सांगितली. "मी राजकुमार आहे म्हणून तो गोड वागतोय," दुर्योधनाला वाटलं. एका शेतकऱ्यानं त्याला पाणी दिलं. "त्याला काहीतरी हवं असेल." एका मंदिरात एक पुजारी मंत्र म्हणत होता. "लोकांनी त्याची स्तुती करावी म्हणूनच तो प्रार्थना करतो."

दुर्योधन जिथे जिथे गेला, तिथे तिथे तो दोष शोधत राहिला. आणि तो दोष शोधत होता, म्हणून त्याला फक्त दोषच सापडले. आपली भाकरी वाटून घेणारी म्हातारी त्याला दिखावा करताना वाटली. त्याच्यासाठी गाणी म्हणणारी मुलं त्याला पैशासाठी गात आहेत असं वाटलं. दिवसामागून दिवस जात महिना सरला.

युधिष्ठिर दुसऱ्या रस्त्यांवरून सावकाश फिरला. एका गावात एक माणूस आपल्या शेजाऱ्यावर ओरडला होता. युधिष्ठिर त्याच्याजवळ बसला आणि त्याचं ऐकून घेतलं. त्या माणसाचा मुलगा कित्येक आठवडे आजारी होता, आणि तो माणूस जेमतेम झोपला होता. "तो वाईट नाही," युधिष्ठिराला वाटलं. "तो थकलेला आणि घाबरलेला आहे."

त्याला एक मुलगा भेटला, ज्यानं दुसऱ्याच्या झाडाचे आंबे घेतले होते. युधिष्ठिरानं त्याला प्रेमानं कारण विचारलं. "माझ्या छोट्या बहिणीला भूक लागली होती," जमिनीकडे पाहत मुलगा म्हणाला. "तो वाईट नाही," युधिष्ठिराला वाटलं. "त्याचं आपल्या बहिणीवर प्रेम आहे. त्याला फक्त एक चांगला मार्ग हवा आहे." तो मुलाबरोबर झाडाच्या मालकाची माफी मागायला गेला, आणि मालकानं त्याला माफ करून घरी नेण्यासाठी आणखी दोन आंबे दिले.

त्याला एक कधीच न हसणारा, चिडका म्हातारा नावाडी भेटला. पण वादळ आलं तेव्हा त्याच नावाड्यानं एका हरवलेल्या बकरीला नदीपार नेऊन तिच्या मालकाकडे परत दिलं. "तोही वाईट नाही," युधिष्ठिराला वाटलं.

युधिष्ठिर जिथे जिथे गेला, तिथे तिथे तो चांगलं शोधत राहिला. आणि तो चांगलं शोधत होता, म्हणून त्याला चांगलंच सापडलं. रागावलेल्या माणसात, एक काळजीत पडलेला बाप. त्या मुलात, एक प्रेमळ भाऊ. चिडक्या नावाड्यात, एक शांत मदतनीस.

महिन्याच्या शेवटी दोन्ही राजकुमार परत आले. द्रोण मोठ्या वडाच्या झाडाखाली वाट पाहत बसले होते.

"दुर्योधना," ते म्हणाले, "तुला कोणी चांगला माणूस सापडला का?"

दुर्योधनानं आठ्या घातल्या. "नाही, गुरुदेव. मी सगळीकडे शोधलं. प्रत्येकजण कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे स्वार्थी होता. मला एकही खरोखर चांगला माणूस सापडला नाही."

द्रोणांनी हळूच मान डोलावली. "आणि तू, युधिष्ठिरा? तुला कोणी वाईट माणूस सापडला का?"

युधिष्ठिरानं मान हलवली. "क्षमा करा, गुरुदेव. मला रागावलेली, चुका करणारी, किंवा सुरुवातीला निर्दयी वाटणारी माणसं भेटली. पण मी जवळून पाहिलं तेव्हा प्रत्येकाच्या आत काहीतरी चांगलं होतं. मला एकही खरोखर वाईट माणूस सापडला नाही."

द्रोण हसले, आणि ते हसू त्यांच्या संपूर्ण चेहऱ्यावर पसरलं. त्यांनी सगळ्या शिष्यांना आपल्याभोवती बसायला बोलावलं.

"दोन्ही राजकुमार एकाच राज्यात फिरले," ते म्हणाले. "त्यांना एकाच प्रकारची माणसं भेटली. एकाला कुठेच चांगलं सापडलं नाही. दुसऱ्याला कुठेच वाईट सापडलं नाही. का?"

शिष्य शांत होते. मग तरुण अर्जुन म्हणाला, "कारण प्रत्येकाला तेच सापडलं, जे आधीच त्याच्या स्वतःच्या नजरेत होतं."

"बरोबर," द्रोण म्हणाले. "जग एखाद्या शांत तळ्यासारखं आहे. तुम्ही त्यात पाहिलंत, की ते तुम्हाला तुमचाच चेहरा दाखवतं. जर तुम्ही संशयानं पाहिलंत, तर तुम्हाला दोषांनी भरलेलं जग दिसेल. जर तुम्ही दया आणि संयमानं पाहिलंत, तर तुम्हाला चांगुलपणानं भरलेलं जग दिसेल."

युधिष्ठिरानं मान लववली. दुर्योधन विचारमग्न होऊन जमिनीकडे पाहत राहिला. त्यांच्या वर वडाच्या एका फांदीवरून एक खार धावत गेली, आणि पानांमधून येणारा सकाळचा प्रकाश सगळ्यांवर सारखाच पडला.

बाळा, तू प्रेमळ नजरेनं जगाकडे पाहावंस, आणि तिथे वाट पाहणारा चांगुलपणा तुला सापडावा.

पुढची गोष्ट वाचा →युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक उत्तर

महाभारत मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: महाभारत · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

वर्गांमध्ये आणि कौटुंबिक मेळाव्यांमध्ये अनेकदा सांगितली जाणारी ही लाडकी भारतीय लोककथा गुरू द्रोण आणि कुरु राजकुमारांना महाभारताच्या जगातून घेते, पण ती स्वतः महाकाव्यातला प्रसंग नाही. तिची रचना सोपी आणि लक्षात राहणारी आहे: दोन शिष्य, एक महिना, उलटी कामं. दोष शोधणाऱ्या दुर्योधनाला फक्त दोषच सापडतात; चांगलं शोधणाऱ्या युधिष्ठिराला एक काळजीत पडलेला बाप, बहिणीला खाऊ घालणारा एक मुलगा आणि हरवलेल्या बकरीला घरी पोहोचवणारा एक नावाडी भेटतो. बक्षीस किंवा शिक्षेवर न संपता ही गोष्ट तरुण अर्जुनाच्या एका जाणिवेवर आणि आपलाच चेहरा दाखवणाऱ्या शांत तळ्यासारख्या जगाच्या प्रतिमेवर संपते. होणाऱ्या आईसाठी जगाकडे, आणि येणाऱ्या बाळाकडे, प्रेमळ नजरेनं पाहण्याची ही एक हळुवार आठवण आहे.

बाळासोबत विचार करा

तुमच्या आयुष्यात कोणाच्या कठोर शब्दांमागे काळजीत पडलेलं मन असू शकतं?

संकल्प: मी संयमी, प्रेमळ नजरेनं जगाकडे पाहते, आणि मला त्यातला चांगुलपणा दिसतो.

आशीर्वाद: तुला नेहमी इतरांमधला चांगुलपणा दिसो, आणि जगालाही तुझ्यातला चांगुलपणा दिसो.

पात्रे

युधिष्ठिर
— तो लोकांकडे प्रेमळ, संयमी नजरेनं पाहतो.
दुर्योधन
— त्याला जे अपेक्षित आहे, तेच तो पाहतो.
गुरू द्रोण
— हुशारीचं काम देणारे एक ज्ञानी गुरू.

बोध

आपण मनात जे शोधतो, तेच आपल्याला जगात सापडतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, तुला भेटणाऱ्या प्रत्येकात तू नेहमी चांगलं शोधावंस.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

युधिष्ठिराला वाईट माणूस का सापडला नाही?

स्रोत: महाभारत परंपरेशी जोडलेली लोकप्रिय भारतीय लोककथा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 32व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक व्यापारी · दिवस 119

    अशीच गोष्ट

    महाभारतात युधिष्ठिर धर्मराज म्हणून आठवले जातात, सत्याला वाहिलेले राजा, आणि ही कथा सामान्य माणसांच्या रोजच्या प्रामाणिकपणाचा सन्मान करते. आईच्या शांततेवरील अभ्यास सूचवतात की आपल्या मूल्यांनुसार जगल्याने मनाला शांती मिळते, आणि ती झोपेत सोबत नेण्यासारखी हळुवार गोष्ट आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

गुरूंनी दिलेले दोन प्रवास ही गोष्ट काय शिकवते?

महाभारत परंपरेशी जोडलेली ही लोकप्रिय बोधकथा सांगते की आपण स्वतःत जे वाहतो, तेच आपल्याला इतरांमध्ये सापडतं. ती पालकांना आपण कोणत्या नजरेनं जगाकडे पाहतो हे लक्षात घ्यायला सुचवते. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की अधिक प्रेमळ, उदार दृष्टिकोन जोपासल्यानं रोजचा ताण हलका होऊ शकतो.

गुरूंनी दिलेले दोन प्रवास गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 32 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा