Mahabharata · दिवस 46 · आठवडा 7
भीम आणि वादळी रात्र
एका वादळी रात्री भीम कुटुंबाची बांबूची झोपडी एकट्याने सावरायचा प्रयत्न करतो. त्याचे भाऊ त्याला आठवण करून देतात की मोठ्या ताकदीलाही मदतीची गरज असते.
गोष्टीचे तात्पर्य: एकत्र काम करणं कोणत्याही एकट्या माणसापेक्षा अधिक बलवान असतं.
या गोष्टीत
- पात्रे
- भीम, अर्जुन, कुंती
- मूळ ग्रंथ
- महाभारत
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 46 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 7 · ७ पैकी दिवस 4
- तिमाही
- तिमाही 1
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 7: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- भीम आणि वादळी रात्र
- मंत्र
- हनुमान चालीसा
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की भीमाची ताकद आणि अर्जुन व युधिष्ठिराचं शहाणपण एकत्र आलं, तेव्हाच पांडव सगळ्यात बलवान ठरले. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की एखादी गोष्ट जड वाटत असेल, तेव्हा अधिक जोर लावण्याऐवजी एक पाऊल मागे घेऊन आसरा आणि आधार शोधणं अधिक उपयोगी ठरू शकतं.
आपल्याला वादळाशी लढायची गरज नाही. फक्त त्याच्यापासून सुरक्षित राहायचं आहे.
रातकिड्यांची किरकिर एकदम थांबली, आणि कुंतीने शेकोटीवरून नजर वर केली.
लाक्षागृहाच्या आगीतून सुटल्यानंतर त्या दिवसांत ती आणि तिचे पाच मुलगे घनदाट जंगलात राहत होते. त्यांनी स्वतःच्या हातांनी बांबू आणि पानांची एक छोटी झोपडी बांधली होती. त्या संध्याकाळी दिवसभर अन्न गोळा करून ते थकले होते, आणि आकाश जांभळट गुलाबी होत असताना ते सगळे शांतपणे एकत्र बसले होते.
पण आता हवा जड वाटू लागली. पक्षी गप्प झाले होते. आणि डोंगरांकडून एक खोल गडगडाट येत होता, जो पूर्णपणे मेघगर्जना नव्हता.
आकाश गुलाबीवरून जांभळं आणि मग गडद करडं झालं. मग वारा आला. आधी तो कण्हला. मग घोंघावू लागला. त्याने झाडांची पानं ओरबाडून गरगर फिरवली. छोटी झोपडी थरथरू लागली.
मग पाऊस आला. पावसाळ्यातला हळुवार पाऊस नाही, तर जोरदार, बोचरा पाऊस, छपरावर आदळणारा. गवताचं छप्पर ठिबकू लागलं. मग गळू लागलं. मग एका कोपऱ्यातून पाणी धो धो आत येऊ लागलं.
कुंतीने जुळ्यांना, नकुल आणि सहदेवाला, जवळ ओढलं. बांबूच्या चौकटीच्या प्रत्येक करकरीने ते दचकायचे.
भावांमध्ये सगळ्यात बलवान भीम ताडकन उठला. आपली आई आणि भाऊ घाबरलेले त्याला पाहवत नव्हते. वाऱ्यात वाकणाऱ्या झोपडीच्या मधल्या मुख्य खांबाकडे तो लांब पावलं टाकत गेला आणि त्याने तो आपल्या दोन्ही मोठ्या हातांनी घट्ट धरला.
"मी धरून ठेवतो!" वाऱ्याच्या आवाजावरून तो ओरडला. "ही झोपडी पडणार नाही!"
"सांभाळ, भीमा," थोरला युधिष्ठिर शांतपणे म्हणाला. "झोपडी मजबूत नाही. तू फार जोर लावलास, तर जे वाचवायचा प्रयत्न करतोयस तेच मोडू शकतं."
पण भीमाच्या अंगात वादळासारखाच जोश भरला होता. त्याने सगळी ताकद लावून ढकललं. त्याचे हात थरथरले. क्षणभर खांब स्थिर झाल्यासारखा वाटला.
तेवढ्यात जवळच्या झाडाची एक मोठी फांदी विजेसारख्या कडकडाटाने तुटून जमिनीवर कोसळली. अख्खी झोपडी हादरली. छपराचा एक तुकडा उडून गेला, आणि सगळ्यांवर थंड पाऊस कोसळू लागला.
भीम गुरगुरला. तो जितका जोर लावत होता, तितक्या वादळाला आत शिरायच्या नव्या वाटा सापडत होत्या. जणू तो उघड्या हातांनी समुद्र अडवायचा प्रयत्न करत होता.
तेव्हा अर्जुनाने आपल्या भावाच्या हातावर हात ठेवला.
"भीमा," तो म्हणाला. "तू डोंगरासारखा बलवान आहेस. पण हे वादळ भरतीच्या समुद्रासारखं आहे. समुद्रासमोर उभं राहून आपण त्याला थांबवू शकत नाही."
त्याने भिंतीतल्या एका फटीतून बोट दाखवलं. "बघ. तिथे. ते जुनं वडाचं झाड. त्याच्या मुळांनी एक छोट्या गुहेसारखी पोकळी तयार केली आहे. तोच खरा आसरा आहे."
भीम जोर लावत होता, तेव्हा अर्जुन पाहत होता. तो एक अधिक चांगली वाट शोधत होता.
युधिष्ठिराने एकेका भावाकडे पाहिलं. "अर्जुन बरोबर आहे," तो म्हणाला. "शूर असणं म्हणजे फक्त बलवान असणं नाही. कधीकधी थांबून विचार करणंही असतं. आपल्याला वादळाशी लढायची गरज नाही. फक्त त्याच्यापासून सुरक्षित राहायचं आहे. चला."
भीम धापा टाकत स्तब्ध उभा राहिला. त्याने आपल्या मोठ्या हातांकडे पाहिलं. मग भावांच्या शांत चेहऱ्यांकडे पाहिलं. आणि हळूहळू त्याच्यातला संतापाचा अग्नी विझला.
त्याने मान डोलावली. त्याने खांब सोडला.
मग त्याने जे त्याला सगळ्यात चांगलं जमायचं ते केलं. त्याने जुळ्यांना उचललं, एकेकाला एकेका बगलेत. आपलं उपरणं आईच्या खांद्याभोवती गुंडाळलं आणि आपलं रुंद शरीर तिच्या आणि वाऱ्याच्या मध्ये आणलं. आणि खडकासारखा स्थिर राहून तो सगळ्यांना पावसातून वडाच्या झाडाकडे घेऊन गेला.
वडाच्या मुळांमधली ती पोकळी खोल आणि कोरडी होती. शेकडो वर्षं ते मोठं झाड तिच्याभोवती वाढलं होतं, आणि त्याच्या मुळांनी चारही बाजूंनी जाड भिंती तयार केल्या होत्या. ते सहा जण दाटीवाटीने आत बसले.
बाहेर वादळ गर्जत राहिलं. पण आत शांतता होती. त्यांना पाऊस ऐकू येत होता, पण तो त्यांच्यापर्यंत पोहोचू शकत नव्हता. वारा ऐकू येत होता, पण तो त्यांना स्पर्श करू शकत नव्हता.
कुंती मांडीवर जुळ्यांना घेऊन जुन्या लाकडाला टेकून बसली. युधिष्ठिर आणि अर्जुन दोन्ही बाजूंना बसले. आणि भीम तोंडाशी बसला, आपली रुंद पाठ वादळाकडे करून, एखाद्या दारासारखा.
त्याने खांद्यावरून युधिष्ठिर आणि अर्जुनाकडे वळून पाहिलं, आणि त्यांना काहीही बोलायची गरज पडली नाही.
रात्री कधीतरी वादळ थकलं आणि डोंगरांपलीकडे निघून गेलं. पाऊस थेंब थेंब झाला. काही चांदण्या उगवल्या.
सकाळी त्यांना आपली झोपडी चिखलात सपाट पडलेली दिसली. भीम हसला, त्याने बाह्या सरसावल्या, आणि आधीपेक्षा मजबूत अशी नवी झोपडी बांधायला सुरुवात केली.
बाळा, प्रत्येक वादळात तुझ्याभोवती मजबूत हात आणि शहाणी डोकी असतील.
महाभारत मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: महाभारत · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
लाक्षागृहानंतरच्या पांडवांच्या वनवासाच्या काळात घडणारी ही गोष्ट महाभारताच्या ग्रंथातला प्रसंग नसून महाभारत परंपरेतलं पुनर्कथन आहे, कुंतीसोबतच्या त्या कुटुंबाच्या साध्या आयुष्याभोवती कल्पिलेलं. भीम सहसा निव्वळ ताकदीसाठी लक्षात राहतो, म्हणून या गोष्टीची गोडी ती ताकद वेगळ्या दिशेला वळताना पाहण्यात आहे: वादळासमोर खांब धरून ठेवणं हा उपाय नाही हे त्याचे भाऊ त्याला पटवतात, आणि मग तो जुळ्यांना उचलतो, आईला उपरणं गुंडाळतो आणि सगळ्यांना वडाच्या पोकळीत घेऊन जातो. मग तो तोंडाशी दारासारखा बसतो. गर्भारपणासाठी ही आसऱ्याची, शांत विचाराची आणि एकमेकांची काळजी घेणाऱ्या कुटुंबाची उबदार गोष्ट आहे.
बाळासोबत विचार करा
अलीकडचं एखादं आव्हान आठवा. तुमची पहिली प्रतिक्रिया जबरदस्तीने उपाय काढायची होती का? तुम्ही थांबून, एक श्वास घेऊन, वेगळी, शांत वाट शोधली असती तर काय झालं असतं?
संकल्प: कोणत्याही वादळात शांत राहण्याचं शहाणपण आणि योग्य वाट निवडण्याचं धैर्य माझ्यात आहे.
आशीर्वाद: तुम्हाला भीमाचं धैर्य, अर्जुनाची दृष्टी आणि युधिष्ठिराचं शहाणपण लाभो. कोणत्याही वादळात तुम्हाला आपला शांत केंद्रबिंदू नेहमी सापडो.
पात्रे
- भीम
- — सगळ्यात बलवान भाऊ, जो भार वाटून घ्यायला शिकतो.
- अर्जुन
- — शांत कल्पना सुचवणारा काळजीवाहू भाऊ.
- कुंती
- — आपल्या मुलांना एकत्र ठेवणारी प्रेमळ आई.
बोध
एकत्र काम करणं कोणत्याही एकट्या माणसापेक्षा अधिक बलवान असतं.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, तुला कधीही सगळं एकट्याने पेलावं लागणार नाही. आपलं कुटुंब नेहमी तुझ्यासोबत आहे.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
वादळात भावांनी भीमाला कशी मदत केली?
स्रोत: महाभारत परंपरा (पांडवांच्या वनवासाच्या काळातलं पुनर्कथन)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी हलका गर्भावस्था योग करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 7व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- अर्जुन आणि पक्ष्याचा डोळा · दिवस 39
अशीच गोष्ट
परंपरा अर्जुनाच्या उत्तराला एकाग्रतेचा चिरंतन धडा मानते, जो पिढ्यानपिढ्या भारतीय मुलांना सांगितला जातो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की एका वेळी एकाच साध्या कामाकडे पूर्ण लक्ष दिल्याने धावपळीचे, काळजीत असलेले मन शांत होऊ शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
भीम आणि वादळी रात्र ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की भीमाची ताकद आणि अर्जुन व युधिष्ठिराचं शहाणपण एकत्र आलं, तेव्हाच पांडव सगळ्यात बलवान ठरले. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की एखादी गोष्ट जड वाटत असेल, तेव्हा अधिक जोर लावण्याऐवजी एक पाऊल मागे घेऊन आसरा आणि आधार शोधणं अधिक उपयोगी ठरू शकतं.
भीम आणि वादळी रात्र गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 7 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.