Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Sufi · गोष्ट संग्रह

माळ्याच्या बागेत बुल्ले शाह

तरुण बुल्ले शाह लाहोरमधील एक संत माळी शाह इनायत यांच्याकडे जातो. तो आंबे पाडून दिखावा करतो, पण माळ्याच्या सौम्य नजरेने त्याचा अभिमान वितळतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: चतुराईपेक्षा नम्रता मन जास्त उघडते.

या गोष्टीत

पात्रे
बुल्ले शाह, शाह इनायत
मूळ ग्रंथ
बुल्ले शाह (1680–1757) आणि लाहोरचे त्यांचे मुर्शिद शाह इनायत कादरी यांची पंजाबी सूफी परंपरा
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: सूफी परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

अठराव्या शतकातील पंजाबी सूफी कवी बुल्ले शाह यांना लाहोरमधील अराईं समाजातील माळी शाह इनायत कादरी यांच्यात आपले मुर्शिद सापडले. आंब्याच्या झाडांमधली त्यांची भेट लोकप्रिय चरित्रांमध्ये पुन्हा पुन्हा सांगितली जाते, आणि पंजाबच्या दोन्ही बाजूंना कव्वाल आणि लोकगायक आजही गात असलेल्या बुल्ले शाह यांच्या स्वतःच्या काफी या गुरूंची पुन्हा पुन्हा स्तुती करतात. ज्या कथांमध्ये साधकाला खडतर मार्गातून शहाणपण मिळते त्यांच्यापेक्षा वेगळा, इथे धडा माळ्याच्या एका कृतीत येतो: एक रोप एका वाफ्यातून दुसऱ्यात हलवणे. एका क्षणात अभिमानाची जागा नम्रता घेते. गर्भवती वाचकासाठी चांगल्या मातीत नव्याने लावलेल्या मनाचे हे चित्र मऊ आणि आशादायी आहे.

बुल्ले शाहची गुरूंशी झालेली भेट दाखवते की चतुराई आणि दिखावा मन भरू शकत नाहीत. खरी वाढ एखादे रोप चांगल्या मातीत लावण्याइतकी सोपी, आणि तितकीच नम्र असते.

देव शोधण्यात एवढे कठीण काय आहे? फक्त आपले मन इथून उपटून तिथे लाव.

फार पूर्वी, पंजाबच्या भूमीत बुल्ले शाह नावाचा एक तरुण राहत होता. तो विद्वानांच्या एका आदरणीय घराण्यातला होता, आणि त्याने देवाबद्दल अनेक पुस्तके वाचली होती.

पण एवढ्या वाचनानंतरही त्याच्या मनात एक पोकळ, भुकेली भावना उरली होती. "मला देवाबद्दल कितीतरी शब्द माहीत आहेत," त्याला वाटे, "आणि तरीही मी देवाला अजिबात ओळखत नाही."

एके दिवशी त्याने लाहोर शहरातल्या शाह इनायत नावाच्या एका गुरूबद्दल ऐकले. लोक म्हणत की ते देवाचे खरे मित्र आहेत, आणि त्यांचे मन आकाशासारखे विशाल आहे.

पण शाह इनायत कोणी मोठे विद्वान नव्हते. ते माळी होते. ते आपले दिवस झाडे आणि भाज्यांच्या वाफ्यांमध्ये घालवत, हाताला माती आणि पाठीवर ऊन घेऊन.

बुल्ले शाह लाहोरला निघाला. रस्ता लांब आणि धुळीचा होता, आणि उन्हाळ्याचे ऊन कडक होते. त्याचे पाय दुखत होते, पण मनातली भूक त्याला चालवत राहिली, मैलामागून मैल, गव्हाची शेते आणि पेंगुळलेली गावे मागे टाकत. शेवटी तो सावली आणि पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने भरलेल्या एका हिरव्या बागेत पोहोचला.

रांगेत उंच आंब्याची झाडे उभी होती, पिकलेल्या सोनेरी फळांनी लगडलेली. त्यांच्यामध्ये कांद्याच्या कोवळ्या रोपांचे नीटनेटके वाफे होते, आणि हवेत मातीचा गोड वास होता.

बागेच्या दूरच्या टोकाला एक माणूस मातीत गुडघे टेकून शांतपणे काम करत होता. ते शाह इनायत होते, एकेक करून रोपे लावत होते.

बुल्ले शाह एका आंब्याच्या झाडाखाली उभा राहून त्यांना पाहत राहिला. त्याला संकोच वाटत होता. त्याला थोडा अभिमानही वाटत होता, आणि माळ्याने आपल्याकडे लक्ष द्यावे असे त्याला वाटत होते.

बुल्ले शाहने काही खास आध्यात्मिक साधना शिकल्या होत्या. म्हणून त्याने आंब्याच्या झाडाकडे वर पाहिले आणि मनातल्या मनात एक पवित्र शब्द उच्चारला.

लगेच फांद्यांवरून पिकलेले आंबे पडू लागले. धप्प! धप्प! धप्प! ते एकामागून एक मऊ गवतावर घरंगळत पडले.

शाह इनायत यांनी तो आवाज ऐकला आणि वर पाहिले. त्यांनी आपले हात कापडाला पुसले आणि हळूहळू त्या तरुणाकडे चालत आले.

"तू माझ्या झाडांवरचे आंबे का तोडलेस?" त्यांनी प्रेमाने विचारले.

बुल्ले शाहने निरागस दिसायचा प्रयत्न केला. "मी ते तोडले नाहीत," तो म्हणाला. "मी झाडावर चढलो नाही, आणि मी दगडही मारले नाहीत. मी तुमचे आंबे कसे घेऊ शकेन?"

शाह इनायत किंचित, जाणतेपणाने हसले. "तू चतुर तरुण आहेस. पण तू चोरही आहेस." ते म्हणाले.

त्यांनी बुल्ले शाहच्या डोळ्यांत शांतपणे आणि खोलवर पाहिले, जसा सूर्य विहिरीत डोकावतो.

त्या एका नजरेत बुल्ले शाहला आपली सगळी चतुराई वितळून जाताना जाणवली. खांद्यावरून जड अंगरखा घसरावा तसा त्याचा अभिमान गळून पडला. तो माळ्याच्या पायांवर पडला.

"मला क्षमा करा," तो कुजबुजला. "मी आंबे चोरायला आलो नव्हतो. माझे मन भुकेले आहे म्हणून मी आलो. कृपया मला सांगा, मला देव कसा सापडेल?"

शाह इनायत क्षणभर काहीच बोलले नाहीत. ते आपल्या कांद्याच्या वाफ्याकडे वळले आणि मातीत गुडघे टेकले. बुल्ले शाहनेही त्यांच्या शेजारी गुडघे टेकले.

माळ्याने एका रांगेतून एक कोवळे रोप हळूच उपटले, त्याची लहान मुळे मातीने ओली होती. मग त्यांनी ते एका नव्या जागी लावले, आणि त्याच्याभोवतीची माती हळुवार दाबली.

"बुल्ल्या," ते म्हणाले, "देव शोधण्यात एवढे कठीण काय आहे? फक्त आपले मन इथून उपटून तिथे लाव."

बुल्ले शाहने नव्या घरात उभ्या असलेल्या त्या लहानशा रोपाकडे पाहिले. अचानक त्याला समजले.

त्याला आपले मन अभिमान, पुस्तके आणि काळजीतून उचलून प्रेमात लावायचे होते. बस्स. ते सोपे होते, माळ्याच्या कामासारखे.

त्या दिवसापासून बुल्ले शाह आपल्या गुरूंसोबत राहिला. तो वाटा झाडायचा, पाणी वाहायचा, आणि नम्र आणि प्रेमळ व्हायला शिकला.

कालांतराने तो पंजाबच्या सर्वात लाडक्या कवींपैकी एक झाला. त्याची प्रेमाची गाणी आजही गावांमध्ये आणि शहरांमध्ये, सर्व धर्मांचे लोक गातात.

तर आता झोप, माझ्या बाळा. तू एक कोवळे रोप आहेस, प्रेमात नुकतेच लावलेले. तुझी मुळे खोलवर जाऊ दे, आणि आपण कुठे आहोत हे तुझ्या मनाला नेहमी ठाऊक असू दे.

पुढची गोष्ट वाचा →भाताचा शेवटचा दाणा

Sufi मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

बाळाच्या स्वागताची तयारी करताना तुम्हाला आपले मन कुठे नव्याने लावायला आवडेल?

संकल्प: मी माझे मन प्रेमात लावते. साधी, नम्र पावले पुरेशी आहेत.

आशीर्वाद: माझ्या बाळा, चांगल्या मातीत तुझी मुळे बळकट होऊ दे, आणि तुझे मन नेहमी प्रेमात रुजलेले असू दे.

पात्रे

बुल्ले शाह
— नम्रता शिकणारा एक विद्वान तरुण साधक.
शाह इनायत
— रोपांच्या साहाय्याने शिकवणारे एक सौम्य माळी-संत.

बोध

चतुराईपेक्षा नम्रता मन जास्त उघडते.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

लहानशा रोपा, तू प्रेमात लावलेला आहेस. तू सौम्य आणि नम्र होऊन वाढ.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

लहान रोप हलवून माळ्याला काय म्हणायचे होते?

स्रोत: बुल्ले शाह (1680–1757) आणि लाहोरचे त्यांचे मुर्शिद शाह इनायत कादरी यांची पंजाबी सूफी परंपरा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

माळ्याच्या बागेत बुल्ले शाह ही गोष्ट काय शिकवते?

बुल्ले शाहची गुरूंशी झालेली भेट दाखवते की चतुराई आणि दिखावा मन भरू शकत नाहीत. खरी वाढ एखादे रोप चांगल्या मातीत लावण्याइतकी सोपी, आणि तितकीच नम्र असते.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा