Mahabharata · दिवस 182 · आठवडा 26
विदुराच्या स्वयंपाकघरातली केळ्याची साल
दुर्योधनाच्या मोठ्या मेजवानीत प्रेम नसल्यामुळे कृष्ण ती नाकारतात. ते विदुर आणि सुलभा यांच्या छोट्याशा घरी जातात, ज्यांच्याकडे फक्त थोडी केळी आहेत.
गोष्टीचे तात्पर्य: आपण किती देतो यापेक्षा प्रेमाने काय देतो हे जास्त महत्त्वाचं असतं.
या गोष्टीत
- पात्रे
- कृष्ण, सुलभा, विदुर
- मूळ ग्रंथ
- महाभारत
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 182 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 26 · ७ पैकी दिवस 7
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 26: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- विदुराच्या स्वयंपाकघरातली केळ्याची साल
- मंत्र
- विष्णुसहस्रनाम
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की कृष्णांनी एका गर्विष्ठ राजपुत्राच्या मेजवानीपेक्षा विदुराचं साधं घर आणि मनापासूनचं अर्पण जास्त मोलाचं मानलं. आईच्या शांततेवरच्या अभ्यासातून असं दिसतं की आपण जसे आहोत तसं प्रेम आणि स्वीकार मिळत असल्याची भावना आईला निवांत वाटायला मदत करू शकते.
"ते त्याच्याबरोबर आलेल्या प्रेमामुळे गोड होतं."
हस्तिनापुरात राजवाड्याच्या आवाराच्या टोकाला असलेल्या एका छोट्या घराच्या चिमुकल्या बागेत तुळस आणि थोड्या हिरव्या भाज्या उगवायच्या. तिथे राजाचा सावत्र भाऊ आणि सगळ्यात शहाणा मंत्री विदुर आपली पत्नी सुलभा हिच्यासोबत राहायचा.
त्यांच्याकडे संपत्ती किंवा दागिने नव्हते. त्यांचं छोटं स्वयंपाकघर होतं आणि छोटा पलंग. पण विदुर एका गोष्टीत श्रीमंत होता: तो देवावर मनापासून प्रेम करायचा, आणि देवाचं त्याला सगळ्यात प्रिय रूप होतं कृष्ण.
एके दिवशी कृष्ण शांततेचा संदेश घेऊन हस्तिनापुरात आले. राजपुत्र दुर्योधनाने राजसभेत मोठी मेजवानी ठेवली होती. आचाऱ्यांनी कितीतरी दिवस काम केलं होतं. चांदीची ताटं होती, दुधात शिजवलेला भात होता आणि दूरदूरच्या देशांतली फळं होती.
कृष्ण सभेत आले. दुर्योधन मोठं हसू घेऊन उठला.
"स्वागत, कृष्णा. बसा. जेवा. आमचा सन्मान करा."
कृष्णांनी चांदीची ताटं आणि सोन्याचे पेले पाहिले. त्यांनी दुर्योधनाचं हसू पाहिलं, जे त्याच्या डोळ्यांपर्यंत पोहोचत नव्हतं.
"धन्यवाद, राजपुत्रा," ते हळुवार म्हणाले. "पण आज मी इथे जेवू शकत नाही."
सभा एकदम शांत झाली.
"का नाही?" दुर्योधनाने विचारलं, त्याचा चेहरा पांढरा पडला.
"पाहुणा एखाद्या घरी दोनपैकी एका कारणाने जेवतो," कृष्ण म्हणाले. "एक तर त्याला भूक असते, किंवा तिथे प्रेम असतं. आज मला भूक नाही, आणि या ताटात प्रेम नाही. मला फक्त प्रेमाची भूक आहे."
ते वळले आणि सभेतून बाहेर पडले, बागांमधून, टोकाच्या त्या छोट्या घराकडे गेले. त्यांनी लाकडी दारावर हळूच टकटक केली.
सुलभाने दार उघडलं. दारात कोण उभं आहे हे पाहताच तिच्या हातातलं कापड खाली पडलं. तिचे गुडघे थरथरले. तिला बोलताच येईना.
"ताई," कृष्ण उबदार हसून म्हणाले, "मी जेवायला आलो आहे."
"देवा," ती अडखळत म्हणाली, "आमच्याकडे काहीच नाही! फक्त थोडी केळी. ना भात, ना मसाले. कृपा करून राजवाड्यात जा, तिथे मेजवानी वाट पाहते आहे..."
कृष्ण त्या छोट्या स्वयंपाकघरात आले आणि एका साध्या लाकडी पाटावर बसले.
"मी राजवाडा आधीच सोडला आहे," ते म्हणाले. "आता मी इथे आहे. तू मला जेवू घालशील?"
सुलभाच्या गालांवरून अश्रू ओघळू लागले. आपण रडतो आहोत हे तिच्या लक्षातही आलं नाही.
तिने केळी उचलली. तिचे हात इतके थरथरत होते की तिला ती सोलताही येत नव्हती. ती प्रेमाने, आश्चर्याने आणि घाबरटपणाने इतकी भरून गेली होती की तिने फळ आपल्या मांडीवर टाकलं आणि साल कृष्णांपुढे केली.
कृष्णांनी केळ्याची साल हळुवार घेतली. आणि ती खाल्ली.
डोळे मिटून, हळूहळू त्यांनी ती खाल्ली, जणू कोणत्याही राजाच्या स्वयंपाकघरात बनलेली ती सगळ्यात गोड गोष्ट होती.
"ताई," ते हळूच म्हणाले, "सगळ्या मोठ्या राजांच्या सगळ्या मोठ्या महालांमध्ये मी याइतकं गोड कधीच चाखलं नाही."
सुलभाने खाली पाहिलं आणि तिला आपल्या मांडीवर पांढरं फळ दिसलं. तिला धक्काच बसला.
"देवा, मला माफ करा! मी तुम्हाला साल दिली! मी किती वेडी आहे..."
कृष्ण हळुवार हसले. त्यांनी तिची थरथरणारी बोटं त्या फळाभोवती मिटवली.
"ते त्याच्याबरोबर आलेल्या प्रेमामुळे गोड होतं." कृष्ण म्हणाले. "आता तू हे फळ खा. त्या गोडव्याची माझ्यापेक्षा तुला जास्त गरज आहे."
सुलभाचा हात आपल्या पोटाकडे गेला. त्याच सकाळी तिला तिथे पहिल्यांदा एक छोटीशी हालचाल जाणवू लागली होती. तिने कोणालाच सांगितलं नव्हतं, विदुरालाही नाही.
"देवा, तुम्हाला कसं कळलं?"
"माझ्यावर प्रेम करणारी हृदयं माझ्यापासून लपू शकत नाहीत," कृष्ण म्हणाले. "विशेषतः सगळ्यात लहान हृदयं."
तेवढ्यात विदुर राजवाड्यातून घरी आला, दुर्योधनाच्या हट्टाच्या काळजीने त्याचा चेहरा जड झाला होता. तो दारातच थांबला. त्याने कृष्णांना आपल्या छोट्या स्वयंपाकघरात सुलभाचा हात धरून बसलेलं पाहिलं. तो गुडघ्यांवर बसला.
"देवा, तुम्ही इथे आलात?"
"अर्थातच मी इथे आलो," कृष्ण म्हणाले. "या राज्यातल्या कोणत्याही महालापेक्षा या स्वयंपाकघरात जास्त प्रेम आहे. आणि इथे एक नवा छोटा श्रोताही आहे."
विदुराने आपल्या पत्नीकडे पाहिलं. तिचे डोळे चमकत होते. त्याचेही.
त्या रात्री ते तिघं छोट्या स्वयंपाकघराच्या जमिनीवर बसून एकत्र जेवले. या वेळी त्यांनी केळी नीट खाल्ली, आणि मातीच्या माठातलं थंड पाणी प्यायले. ते हसले. ते शांत बसले. त्यांचं पोट आणि मन भरलं.
बाहेर राजवाड्याच्या भिंतींवर संध्यातारा उगवला. छोट्या घरात सुलभा एक हात पोटावर ठेवून बसली होती, आणि दुसऱ्या हातात अशी एक केळ्याची साल धरून होती जी फेकून द्यायचं तिला मनच होत नव्हतं.
बाळा, या घरात प्रेमाने दिलेल्या सगळ्यात साध्या गोष्टीच नेहमी सगळ्यात गोड असतील.
महाभारत मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: महाभारत, Udyoga पर्व · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
महाभारताच्या उद्योग पर्वात कृष्ण शांततेच्या संदेशासाठी हस्तिनापुरात जातात, तेव्हा ते दुर्योधनाचा पाहुणचार नाकारतात आणि नम्र विदुराकडे राहतात. लोकप्रिय भक्ती परंपरा यात एक लाडका घरगुती तपशील जोडते: प्रेमाने भारावलेली विदुराची पत्नी कृष्णांना फळाऐवजी केळ्याच्या साली देते, आणि ते आनंदाने त्या खातात. उत्तर भारतातल्या कीर्तनकारांचा आणि कथाकारांचा हा आवडता प्रसंग आहे, अनेकदा या ओळीसोबत की कृष्णांना मेजवानीची नव्हे तर प्रेमाची भूक असते. हे कथन आपला एक कोमल स्पर्श जोडतं, त्या सकाळी सुलभाला पोटात पहिली हालचाल जाणवते आणि कृष्ण गोड फळ तिलाच ठेवू देतात. होणाऱ्या आईसाठी ही एक आनंदी आठवण आहे की प्रेमाने दिलेल्या सगळ्यात साध्या गोष्टीच सगळ्यात खोलवर पोषण करतात.
बाळासोबत विचार करा
आज माझ्या कोणत्या छोट्या, साध्या अर्पणाला प्रेमाने पवित्र केलं? दिवस संपण्याआधी मी ते लक्षात घेऊ शकते का?
संकल्प: माझ्याकडे जे आहे ते पुरेसं आहे. मी जशी आहे ती पुरेशी आहे. माझ्या लहानग्याला आधीच ओळखलं जातं आणि आधीच त्याच्यावर प्रेम आहे.
आशीर्वाद: आज तुमच्या आयुष्यातला साधेपणा पवित्र वाटो. तुमच्या प्रत्येक साध्या श्वासात तुमच्या लहानग्याला गोडवा जाणवो.
पात्रे
- कृष्ण
- — ते मोठ्या मेजवानीपेक्षा प्रेम निवडतात.
- सुलभा
- — प्रेमाने इतकी भरून गेलेली की ती फळच विसरते.
- विदुर
- — एक शहाणा, नम्र भक्त.
बोध
आपण किती देतो यापेक्षा प्रेमाने काय देतो हे जास्त महत्त्वाचं असतं.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, मी तुला जे काही देते, ते माझ्या सगळ्या प्रेमाने देते.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
कृष्ण मेजवानीऐवजी विदुराच्या घरी का गेले?
स्रोत: महाभारताभोवतीची लोकप्रिय भक्ती परंपरा, उद्योग पर्व (कृष्णांचा शांतिदूत म्हणून प्रवास)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 26व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
विदुराच्या स्वयंपाकघरातली केळ्याची साल ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की कृष्णांनी एका गर्विष्ठ राजपुत्राच्या मेजवानीपेक्षा विदुराचं साधं घर आणि मनापासूनचं अर्पण जास्त मोलाचं मानलं. आईच्या शांततेवरच्या अभ्यासातून असं दिसतं की आपण जसे आहोत तसं प्रेम आणि स्वीकार मिळत असल्याची भावना आईला निवांत वाटायला मदत करू शकते.
विदुराच्या स्वयंपाकघरातली केळ्याची साल गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 26 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.