Women of India · गोष्ट संग्रह
अव्वैयार आणि अतियमानचा आवळा
सरदार अतियमानला दीर्घ, निरोगी आयुष्य देणारे मानले जाणारे एक दुर्मीळ नेल्ली फळ मिळते. ते खाण्याऐवजी तो शांतपणे ते कवयित्री अव्वैयारला देतो.
गोष्टीचे तात्पर्य: खरी उदारता इतरांच्या कल्याणासाठी आपल्याकडचे सर्वोत्तम देते.
या गोष्टीत
- पात्रे
- अतियमान, अव्वैयार
- मूळ ग्रंथ
- पुरनानूरु, पद ९१ (संगम तमिळ साहित्य)
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: भारतातील स्त्रिया परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
अतियमानने अव्वैयारला दिलेल्या नेल्ली फळाइतक्या प्रसिद्ध भेटी तमिळ स्मृतीत फार थोड्या आहेत. हा प्रसंग संगम काळातील संग्रहांपैकी एक असलेल्या पुरनानूरुच्या ९१ व्या पदात जपलेला आहे, आणि आजही तमिळ शालेय पुस्तकांत आणि घरगुती कथाकथनात पुन्हा सांगितला जातो. राजांच्या भेटींच्या बहुतेक कथांमध्ये कवीला सोने किंवा जमीन मिळते; इथे मात्र एक सरदार स्वतःचे आयुष्य वाढवू शकणारी एकमेव गोष्ट देऊन टाकतो, कारण त्याला विश्वास आहे की एका शहाण्या स्त्रीची गाणी त्याच्या राज्यापेक्षा जास्त काळ जगाची सेवा करतील. ती नकार देऊ नये म्हणून तो काही न सांगताच ते तिच्या हाती देतो. होणाऱ्या आईसाठी, उदारतेवर आणि वाढत्या बाळाभोवती असणाऱ्या, त्याला मार्ग दाखवणाऱ्या शहाण्या आवाजांच्या मोलावर हे एक हळुवार चिंतन आहे.
सगळ्यांना वाटत होते की अतियमान जी गोष्ट ठेवून घेईल, तीच तो देऊन टाकतो, कारण ती दुसऱ्याच्या हातात किती चांगले करू शकते हे त्याला दिसते. ही गोष्ट निःस्वार्थ दानाचा आणि एखादी संस्कृती ज्ञानाला देत असलेल्या मानाचा उत्सव साजरा करते.
राजा फक्त एका छोट्या प्रदेशावर राज्य करू शकतो. पण तुझी गाणी सगळीकडे पोहोचतात.
खूप वर्षांपूर्वी, तमिळ प्रदेशातल्या हिरव्या डोंगरांत तगडूर नावाचे एक छोटे राज्य होते. तिथे अतियमान नेडुमान अंजी नावाचा एक उदार सरदार राज्य करत असे.
अतियमानला कविता खूप आवडायची. त्याचा दरबार भटक्या कवींसाठी नेहमी खुला असायचा. ते ताडपत्रांवरच्या पोथ्या आणि गोड आवाज घेऊन येत, आणि तो त्यांना जेवू घालत असे आणि चमकत्या डोळ्यांनी त्यांची गाणी ऐकत असे.
त्याची सगळ्यात आवडती कवयित्री होती अव्वैयार. ती एक शहाणी स्त्री होती, जी साध्या पांढऱ्या साडीत गावोगाव फिरत असे, सोबत फक्त तिची काठी आणि तिची गाणी.
अव्वैयारच्या ओळी पाण्याच्या थेंबांसारख्या छोट्या आणि स्वच्छ असत, तरी प्रत्येकीत दयाळूपणा, प्रामाणिकपणा आणि चांगले कसे जगावे याचा पूर्ण धडा असे. मुले त्या तोंडपाठ करत, आणि राजे तिचा सल्ला ऐकत.
एक दिवस उंच डोंगरांवरचा एक शिकारी अतियमानच्या महालात आला. त्याच्या हातात केळीच्या पानात काळजीपूर्वक गुंडाळलेले काहीतरी होते.
"महाराज," शिकारी म्हणाला, "फार कमी लोक जिथे जातात, अशा एका उभ्या कड्यावर मी चढलो, आणि तिथे मला एक अतिशय दुर्मीळ नेल्लीचे झाड सापडले. त्याला अनेक वर्षांतून एकदाच एक फळ येते."
त्याने पान उघडले. आत एकच गोल आवळा होता, फिकट हिरवा आणि मंद चमकणारा, इवल्याशा चंद्रासारखा.
"वडीलधारी म्हणतात," शिकारी पुढे म्हणाला, "जो हे फळ खाईल, तो खूप दीर्घ आणि निरोगी आयुष्य जगेल."
दरबारी थक्क झाले. "महाराज, हे लगेच खा," ते म्हणाले. "आपल्या राज्याला अनेक अनेक वर्षे बलवान राजाची गरज आहे."
अतियमानने ते छोटे फळ तळहातावर धरले आणि बराच वेळ त्याकडे पाहत राहिला. दरबारात शांतता पसरली. बाहेर आंब्याच्या झाडांवरून पोपट ओरडत होते.
त्याच वेळी एका पहारेकऱ्याने सांगितले की लांबच्या प्रवासाने धुळीने माखलेली अव्वैयार आपल्या मित्राला, राजाला, भेटायला दाराशी आली आहे.
अतियमानचा चेहरा उजळला. त्याने तिचे प्रेमाने स्वागत केले, तिचे पाय धुतले, आणि तिला सन्मानाचे आसन दिले. मग त्याने तिच्यासमोर एक ताट ठेवले, ज्यावर एकच हिरवे फळ होते.
"कृपया हे खा, ज्ञानी आई," तो हळुवारपणे म्हणाला. "ही डोंगरांकडून आलेली एक छोटीशी भेट आहे."
अव्वैयार हसली आणि तिने ते खाल्ले, आणि खाताना तिच्या अंगात एक सुंदर गारवा पसरला, जणू डोंगरातला एखादा झरा तिच्या हृदयातून वाहत होता.
"हे फळ किती गोड आणि वेगळेच आहे," ती म्हणाली. "हे कुठून आले?"
तेव्हाच अतियमानने तिला खरे सांगितले: की तो अनेक वर्षांतून एकदा सापडणारा दीर्घायुष्याचा दुर्मीळ नेल्ली होता, आणि त्याने तो तिला द्यायचे ठरवले होते.
अव्वैयार चकित झाली. "पण का, राजा? तू तरुण आणि बलवान आहेस, आणि तुझ्या लोकांना तुझी गरज आहे. असा खजिना एका म्हाताऱ्या कवयित्रीला का दिलास?"
अतियमानने हळूच उत्तर दिले, "राजा फक्त एका छोट्या प्रदेशावर राज्य करू शकतो. पण तुझी गाणी सगळीकडे पोहोचतात. तू दीर्घकाळ जगलीस, तर तुझे ज्ञान पुढच्या कित्येक युगांपर्यंत मुलांना आणि राजांना शिकवत राहील. ते माझ्या स्वतःच्या दीर्घायुष्यापेक्षा जास्त मोलाचे आहे."
अव्वैयारचे डोळे भरून आले. तिने हात जोडले आणि तिथेच दरबारात त्याच्यासाठी एक पद गायले, आणि दरबारी अगदी शांतपणे ऐकत राहिले.
तिने गायले की अतियमान निळ्या कंठाच्या भगवान शिवासारखा आहे, ज्यांनी जग सुरक्षित राहावे म्हणून एकदा समुद्रातले विष आपल्या कंठात धरून ठेवले, स्वतःआधी इतरांचा विचार करणारा दाता.
ती छोटीशी कविता लिहून ठेवली गेली आणि पुरनानूरु नावाच्या प्राचीन संग्रहात जपली गेली, आणि दोन हजार वर्षांनंतर आजही लोक ती वाचतात.
अव्वैयार पुढे कित्येक वर्षे गावोगाव फिरत राहिली, आणि तिच्या साध्या, शहाण्या ओळी आजही तमिळ मुलांना शिकवल्या जातात.
आणि अतियमान त्याच्या लढायांसाठी किंवा सोन्यासाठी नव्हे, तर मोठ्या, प्रेमळ मनाने दिलेल्या एका छोट्याशा हिरव्या फळासाठी आठवला गेला.
तर आता झोप, बाळा. इतरांना आपले सर्वोत्तम देण्याचा आनंद तुला कळो, आणि शहाणे, प्रेमळ आवाज आयुष्यभर तुला मार्ग दाखवोत.
भारतातील स्त्रिया मधील आणखी
बाळासोबत विचार करा
कुणाच्या ज्ञानाने तुम्हाला पोसले आहे, आणि तुम्हाला त्याचा मान कसा राखायला आवडेल?
संकल्प: मी मोकळ्या मनाने माझे सर्वोत्तम देते, आणि त्या देण्याने जग अधिक गोड होते.
आशीर्वाद: बाळा, तू शहाण्या शब्दांच्या सहवासात मोठा हो, आणि अतियमानसारख्या मोकळेपणाने आपल्या देणग्या वाट.
पात्रे
- अतियमान
- — कवींवर प्रेम करणारा उदार सरदार.
- अव्वैयार
- — जिची गाणी दूरवर पोहोचतात अशी शहाणी कवयित्री.
बोध
खरी उदारता इतरांच्या कल्याणासाठी आपल्याकडचे सर्वोत्तम देते.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, शहाणे आणि प्रेमळ आवाज तुला नेहमी मार्ग दाखवोत. तू दानशूर मनाने मोठा हो.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
अतियमानने ते खास फळ अव्वैयारला का दिले?
स्रोत: पुरनानूरु, पद ९१ (संगम तमिळ साहित्य)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.
संबंधित गोष्टी
- असीमा चॅटर्जी यांची औषधी बाग · दिवस 123
अशीच गोष्ट
असीमा चॅटर्जी यांच्या भारतीय औषधी वनस्पतींच्या धीराच्या अभ्यासाने भारतीय विज्ञानात स्त्रियांसाठी दारे उघडली. परंपरेने तुळस आणि कडुलिंबासारख्या वनस्पतींना फार पूर्वीपासून जपले आहे, आणि आईच्या शांततेवरील अभ्यास सूचवतात की जिज्ञासू, घाई नसलेली मनःस्थिती दीर्घ प्रक्रियांना, गर्भारपणालाही, अधिक हळुवार वाटायला लावू शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अव्वैयार आणि अतियमानचा आवळा ही गोष्ट काय शिकवते?
सगळ्यांना वाटत होते की अतियमान जी गोष्ट ठेवून घेईल, तीच तो देऊन टाकतो, कारण ती दुसऱ्याच्या हातात किती चांगले करू शकते हे त्याला दिसते. ही गोष्ट निःस्वार्थ दानाचा आणि एखादी संस्कृती ज्ञानाला देत असलेल्या मानाचा उत्सव साजरा करते.