Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Sikh · दिवस 270 · आठवडा 39

दूरच्या प्रवासासाठी एक सुई

लाहोरचा श्रीमंत दुनीचंद गुरु नानकांना अभिमानाने आपले सोन्याचे सात झेंडे दाखवतो. गुरु त्याला दूरच्या प्रवासाच्या शेवटी एक सुई परत द्यायला सांगतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: आपण प्रेमाने जे देतो, तोच आपल्याजवळ खरा राहणारा खजिना आहे.

या गोष्टीत

पात्रे
गुरु नानक, दुनीचंद, दुनीचंदची पत्नी
मूळ ग्रंथ
जनमसाखी
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 270 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 39 · ७ पैकी दिवस 4
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 39: बाळाची वाढ

शीख परंपरा गुरु नानकांच्या सुईची गोष्ट एक सौम्य धडा म्हणून सांगते की फक्त प्रेम आणि चांगली कर्मंच आपल्यासोबत येतात. ती पालकांना विचार करायला लावते की वस्तूंपलीकडे आपल्या बाळाला सगळ्यात जास्त काय द्यायचं आहे. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की वस्तूंपेक्षा नात्यांवर लक्ष दिल्याने समाधान वाढू शकतं.

जर तू एक सुई नेऊ शकत नाहीस, तर तुझे सोन्याचे सात झेंडे कसे नेशील?

लाहोरमधल्या सगळ्यात मोठ्या घराच्या छतावर सात छोटे झेंडे फडफडत होते. त्यांचा अर्थ शहरातल्या प्रत्येकाला माहीत होता. प्रत्येक झेंडा म्हणजे घराचा मालक दुनीचंद याने साठवलेला सोन्याच्या नाण्यांचा एक मोठा ढीग. त्याला त्यांचा फार अभिमान होता.

गुरु नानक आपले सोबती भाई मरदाना आणि मरदानाच्या रबाबासोबत दूरदूर प्रवास करत होते. ते जिथे जायचे तिथे गुरु नानक एका प्रेमळ परमेश्वराचं गाणं गायचे, आणि लोकांना प्रामाणिकपणे काम करायला, इतरांसोबत वाटून घ्यायला आणि कर्त्याचं स्मरण करायला शिकवायचे. एके दिवशी प्रवास करत ते लाहोरला आले. रस्ते व्यापारी, उंट आणि गाड्यांनी गजबजलेले होते.

शहरात एक संत आले आहेत हे दुनीचंदने ऐकलं, तेव्हा तो घाईघाईने त्यांना बोलवायला गेला. "कृपा करून माझ्या घरी या," तो नमस्कार करत म्हणाला. "मी मोठी मेजवानी देत आहे. मला तुमची सेवा करू द्या."

गुरु नानक प्रेमाने हसले आणि त्याच्यासोबत गेले.

दुनीचंदने गुरूंना सगळं दाखवलं: कोरीव दारं, संगमरवरी फरशी, रेशमी उशा, चांदीच्या वाट्या, धान्य आणि कापडाने भरलेली कोठारं. मग तो त्यांना दाराशी घेऊन गेला आणि अभिमानाने वर झेंड्यांकडे बोट दाखवलं.

"सात झेंडे," तो म्हणाला. "सात मोठे खजिने. आणि लवकरच आठवा येईल."

गुरु नानकांनी वर झेंड्यांकडे पाहिलं. मग त्यांनी आपल्या छोट्या कापडी पिशवीत हात घातला आणि एक शिवणाची सुई काढली. ती अगदी साधी होती, बारीक, चांदीसारखी, छोट्याशा नेढ्याची.

"दुनीचंद," गुरु हळुवारपणे म्हणाले, "मी तुझ्याकडे एक काम मागू का?"

"काहीही, गुरुजी!"

"ही सुई माझ्यासाठी सांभाळून ठेव," गुरु नानक ती त्याच्या हातात ठेवत म्हणाले. "आणि एके दिवशी, जेव्हा आपण दोघंही एका दूरच्या ठिकाणी लांबच्या प्रवासाला निघू, तेव्हा ती मला तिथे परत दे."

दुनीचंदने नमस्कार केला आणि सुई काळजीपूर्वक घेतली. "नक्कीच, गुरुजी. हा माझा सन्मान आहे." तो हसत आत गेला आणि त्याने ती आपल्या पत्नीला दाखवली.

त्याची पत्नी शहाणी आणि सौम्य स्त्री होती. तिने खूप वेळ सुईकडे पाहिलं. मग तिने आपल्या पतीकडे पाहिलं.

"ती तुम्ही तुमच्यासोबत कशी नेणार?" तिने हळूच विचारलं.

दुनीचंदने उत्तर द्यायला तोंड उघडलं. मग ते बंद केलं. त्याने तळहातातल्या त्या छोट्या सुईकडे पाहिलं. एका छोट्या प्रश्नाने मन उघडू शकतं.

तो ती कशी नेणार? त्या दूरच्या ठिकाणच्या लांब प्रवासाला कोणीच काहीही नेऊ शकत नाही. सुई नाही. उशी नाही. चांदीची वाटी नाही.

आणि सोन्याचं एकही नाणं नाही.

दुनीचंद हळूहळू पुन्हा दाराशी आला, जिथे गुरु नानक मरदानासोबत शांतपणे बसले होते. त्याने गुडघे टेकले आणि सुई पुढे केली.

"गुरुजी," तो थोड्या थरथरत्या आवाजात म्हणाला, "तुम्ही सांगितलं ते मी करू शकत नाही. मी जाईन तेव्हा ही छोटीशी सुईसुद्धा माझ्यासोबत नेऊ शकत नाही."

गुरु नानकांच्या डोळ्यांत माया होती. "मग मला सांग, दुनीचंद," ते म्हणाले, "जर तू एक सुई नेऊ शकत नाहीस, तर तुझे सोन्याचे सात झेंडे कसे नेशील?"

दुनीचंद खूप वेळ झेंड्यांकडे पाहत राहिला. पहिल्यांदाच ते त्याला भव्य वाटले नाहीत. ते वाऱ्यावर फडफडणाऱ्या कापडाच्या सात छोट्या तुकड्यांसारखे वाटले.

"मग मी माझ्यासोबत काय नेऊ शकतो?" त्याने विचारलं.

"फक्त जे तू प्रेमाने देतोस तेच," गुरु नानक म्हणाले. "प्रामाणिक काम. प्रेमळ शब्द. भुकेल्यांसोबत वाटलेलं अन्न. प्रत्येक श्वासात परमेश्वराचं स्मरण. फक्त हेच खजिने आपल्यासोबत प्रवास करतात. खरी संपत्ती सोन्याने नाही, दयाळूपणाने मोजली जाते."

दुनीचंदने मान खाली घातली, आणि त्याच्या मनात काहीतरी खिडकीसारखं उघडलं.

दुसऱ्याच दिवसापासून तो बदलू लागला. त्याने आपली कोठारं उघडली आणि ज्यांच्याकडे काहीच नव्हतं अशा कुटुंबांना धान्य दिलं. त्याने आपल्या कामगारांना योग्य मजुरी दिली. आपल्या सोन्यातून त्याने तहानलेल्यांसाठी विहिरी खोदल्या आणि प्रवाशांसाठी निवारे बांधले. तो आणि त्याची पत्नी दारी येणाऱ्या प्रत्येकाला, श्रीमंत असो वा गरीब, सगळ्यांना जमिनीवर एकत्र बसवून जेवू घालू लागले.

एकेक करून सातही झेंडे छतावरून उतरले. पण दुनीचंदचं घर पूर्वीपेक्षा जास्त भरलेलं होतं, पाहुण्यांनी, हसण्याने आणि आशीर्वादांनी. आपण जे वाटतो, तेच खरं आपल्याजवळ राहतं.

त्याने ती छोटी सुई आपल्या पलंगाजवळ एका छोट्या लाकडी पेटीत ठेवली. रोज सकाळी तो पेटी उघडायचा, सुईकडे पाहायचा आणि हसायचा, आणि मग आज कोण जेवायला आलंय ते पाहायला खाली जायचा.

बाळा, आपण प्रेमाने जे देतो, तेच आपल्याला लागणारं खरं सामान आहे, आणि ते आम्ही तुझ्यासाठी भरपूर बांधून ठेवत आहोत.

पुढची गोष्ट वाचा →भाई लहणा वाटी उचलतात

शीख मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जनमसाखी · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

गुरु नानकांच्या प्रवासांच्या जनमसाखी कथांमध्ये लाहोरच्या दुनीचंदला दिलेल्या भेटीची गोष्ट आहे. हा श्रीमंत माणूस साठवलेल्या सोन्याच्या प्रत्येक ढिगासाठी छतावर एक झेंडा लावायचा. साखींमधून सांगितल्या जाणाऱ्या गुरूंच्या शिकवणींपैकी ही गोष्ट तिच्या साध्या वस्तूसाठी लक्षात राहते: एक साधी शिवणाची सुई, जी 'लांबच्या प्रवासाच्या शेवटी' परत करायला दिली जाते. दुनीचंदच्या पत्नीचा शांत प्रश्नच धडा उलगडतो. श्रीमंतांना रागावणाऱ्या कथांप्रमाणे नव्हे, ही गोष्ट मन उघडण्याने आणि संपत्ती विहिरी, योग्य मजुरी आणि वाटलेल्या अन्नात बदलण्याने संपते. होणाऱ्या पालकांना ती हळुवारपणे विचारते की कुटुंबासोबत खरं काय प्रवास करतं: प्रामाणिक काम, प्रेमळ शब्द आणि प्रेम.

बाळासोबत विचार करा

मनाचा असा कोणता कायमचा खजिना तुम्हाला तुमच्या बाळाला सगळ्यात जास्त द्यायचा आहे?

संकल्प: मी माझं घर प्रेम आणि दयाळूपणाने भरते, हेच खजिने माझ्या बाळाला खरा वारसा म्हणून मिळतील.

आशीर्वाद: तुम्ही आणि तुमचं बाळ दयाळूपणाने श्रीमंत व्हा, आणि गरजूंसाठी तुमच्या घराचं प्रत्येक दार सताड उघडं राहो.

पात्रे

गुरु नानक
— एका साध्या सुईतून शिकवणारे सौम्य गुरू.
दुनीचंद
— ज्याचं मन खिडकीसारखं उघडतं असा श्रीमंत माणूस.
दुनीचंदची पत्नी
— सगळं बदलून टाकणारा हळुवार प्रश्न ती विचारते.

बोध

आपण प्रेमाने जे देतो, तोच आपल्याजवळ खरा राहणारा खजिना आहे.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तुझ्या हातांना नेहमी वाटून द्यायला आवडो.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

आज तू मित्रासोबत काय वाटून घेऊ शकतोस?

स्रोत: शीख परंपरा, गुरु नानकांच्या जनमसाखी कथा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी हलका गर्भावस्था योग करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 39व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • गुरू नानकांसाठी दूध आणणारा मुलगा · दिवस 236

    अशीच गोष्ट

    बुराची रोजची दुधाची वाटी दाखवते की संयमानं पुन्हा पुन्हा केलेली छोटी काळजीची कामं खोल नात्यांमध्ये वाढतात. तुम्ही रोज तुमच्या शरीराची आणि बाळाची घेत असलेली शांत काळजीही अगदी तशीच महत्त्वाची आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

दूरच्या प्रवासासाठी एक सुई ही गोष्ट काय शिकवते?

शीख परंपरा गुरु नानकांच्या सुईची गोष्ट एक सौम्य धडा म्हणून सांगते की फक्त प्रेम आणि चांगली कर्मंच आपल्यासोबत येतात. ती पालकांना विचार करायला लावते की वस्तूंपलीकडे आपल्या बाळाला सगळ्यात जास्त काय द्यायचं आहे. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की वस्तूंपेक्षा नात्यांवर लक्ष दिल्याने समाधान वाढू शकतं.

दूरच्या प्रवासासाठी एक सुई गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 39 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा