Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Puranas · गोष्ट संग्रह

चारुमतीचे लक्ष्मी-स्वप्न

शिव पार्वतीला कुंडिनच्या प्रेमळ चारुमतीबद्दल सांगतात. देवी लक्ष्मी तिच्या स्वप्नात येऊन तिला वरलक्ष्मी व्रत शिकवते.

गोष्टीचे तात्पर्य: आशीर्वाद वाटले की अधिक उजळतात.

या गोष्टीत

पात्रे
चारुमती, देवी लक्ष्मी, शिव आणि पार्वती
मूळ ग्रंथ
पुराणे
वाचनाचा वेळ
3 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: पुराणे · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

वरलक्ष्मी व्रतकथा, जिच्यात शिव पार्वतीला कुंडिनच्या भक्तिमान चारुमतीबद्दल सांगतात, परंपरेने स्कंद पुराणाशी जोडली जाते, जरी आज वाचली जाणारी आवृत्ती प्रादेशिक व्रतकथा पुस्तिकांमधून येते. कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि तमिळनाडूतील स्त्रिया श्रावणातल्या एका शुक्रवारी सजवलेला कलश, गोड पदार्थ आणि पिवळे दोरे घेऊन हे व्रत करतात, आणि हीच गोष्ट मोठ्याने वाचतात. चारुमतीची उदारता हे तिचे खास वळण आहे: ती देवीचा आशीर्वाद फक्त आपल्या घरासाठी ठेवायला नकार देते आणि गावातल्या प्रत्येक स्त्रीबरोबर पूजा वाटून घेते. बाळाची वाट पाहणाऱ्या कुटुंबासाठी ती घराची ऊब, वाटलेला प्रकाश आणि एकत्रपणा घेऊन येते.

चारुमतीला आशीर्वाद मिळाला आणि तिने तो स्वतःजवळ ठेवला नाही; तिने शेजाऱ्यांनाही तो वाटून घ्यायला बोलावले. ही गोष्ट काळजी आणि प्रेमाने चालवलेल्या घराला मोलाचे मानते, आणि दाखवते की आनंद वाटल्याने वाढतो.

आणि दया ही वाटण्यासाठीच असते.

एकदा कैलास पर्वतावर, ताऱ्यांनी भरलेल्या आकाशाखाली देवी पार्वती भगवान शिवांच्या शेजारी बसली होती. "घराला आशीर्वाद देणाऱ्या एखाद्या व्रताबद्दल मला सांगा," तिने विचारले.

शिव हसले आणि त्यांनी तिला चारुमतीची गोष्ट सांगितली.

मगध राज्यात कुंडिन नावाचे एक गाव होते. तिथल्या घरांना रंगवलेली दारे होती, आणि गल्ल्यांना मोगऱ्याचा आणि चुलीच्या धुराचा सुगंध येत असे.

एका छोट्या घरात चारुमती नावाची एक स्त्री राहत होती. तिच्या नावाचा अर्थ होता "सुंदर मनाची", आणि तिचे मनही तिच्या नावासारखेच सुंदर होते.

रोज सकाळी ती पक्ष्यांच्या आधी उठत असे. ती अंगण झाडायची, दारात तांदळाच्या पिठाची रांगोळी काढायची, आणि देवघरात दिवा लावायची.

ती आपल्या सासू-सासऱ्यांची आपल्याच आई-वडिलांसारखी काळजी घेत असे. ती त्यांना कोमट पाणी आणून द्यायची, त्यांच्याजवळ बसायची, आणि त्यांच्या जुन्या गोष्टी पुन्हा पुन्हा ऐकायची.

एखादा भुकेला प्रवासी दारात आला की चारुमतीला काहीतरी सापडायचेच, अगदी मूठभर तांदूळ आणि थोडासा गूळ तरी. तिच्या घरातून कोणीही रिकाम्या हाती गेले नाही.

एका रात्री, दिवसभराच्या कामानंतर, ती शांत मनाने झोपी गेली. आणि झोपेत तिला एक अद्भुत स्वप्न पडले.

खोलीत मंद सोनेरी प्रकाश पसरला. त्या प्रकाशात गुलाबी कमळावर बसलेली, लाल रेशमी वस्त्र नेसलेली एक देवी होती, आणि तिच्या हातातून सोन्याची नाणी हळूच पडत होती.

ती देवी लक्ष्मी होती. तिचे हसू तलावावरच्या सूर्योदयासारखे होते. हवेत कमळाचा आणि चंदनाचा सुगंध होता, आणि चारुमतीला आईच्या मांडीवरच्या बाळासारखे सुरक्षित वाटले.

"चारुमती," देवी म्हणाली, "तुझ्या कोमल मनावर मी प्रसन्न आहे. श्रावण महिन्यात पौर्णिमेपूर्वीच्या शुक्रवारी माझी वरलक्ष्मी, म्हणजे वर देणारी, म्हणून पूजा कर."

"हे प्रेमाने कर," देवी म्हणाली, "आणि तुझे घर आशीर्वादांनी भरून जाईल."

चारुमती जागी झाली तेव्हा ते स्वप्न अजूनही तिच्या डोळ्यांत चमकत होते. तिने ते आपल्या पतीला आणि सासू-सासऱ्यांना सांगितले, आणि त्यांचे चेहरे आनंदाने उजळले.

पण चारुमतीने विचार केला, "फक्त माझ्याच घराला आशीर्वाद का मिळावा?" म्हणून ती घरोघरी गेली आणि कुंडिनमधल्या सगळ्या स्त्रियांना आपले स्वप्न सांगितले.

शुक्रवार आला तेव्हा सगळ्या स्त्रिया एकत्र जमल्या. त्यांनी पहाटे अंघोळ केली आणि हिरव्या, केशरी आणि गडद लाल रंगाच्या आपल्या सगळ्यात सुंदर साड्या नेसल्या.

त्यांनी कलश, म्हणजे पाण्याचा तांब्या, भरला आणि त्यावर आंब्याची पाने आणि नारळ ठेवला. देवीच्या स्वागतासाठी त्यांनी तो रेशमी वस्त्राने सजवला. सगळीकडे छोटे दिवे लुकलुकत होते, आणि मोठ्या बायका लहानांना विड्याची पाने नेमकी कशी दुमडायची ते दाखवत होत्या.

त्यांनी गोड पायसम, केळी आणि फुले अर्पण केली. त्यांनी मनगटावर पिवळा दोरा बांधला आणि लक्ष्मीची गाणी गायली, आणि त्यांचे आवाज पहाटेच्या पक्ष्यांसारखे एकत्र उंच गेले.

कलशाभोवती प्रदक्षिणा घालताना एक अद्भुत गोष्ट घडली. त्यांच्या हातांवर सोन्याच्या बांगड्या चमकू लागल्या, आणि पायांत मऊ पैंजण किणकिणू लागले.

स्त्रिया आश्चर्याने आणि आनंदाने हसल्या. घरी परतल्यावर त्यांना आपली घरे उजळलेली आणि भरलेली दिसली, जणू देवी स्वतः प्रत्येक घरी येऊन गेली होती.

त्या सगळ्या चारुमतीकडे परत आल्या आणि तिचे आभार मानले. "तू हा आशीर्वाद स्वतःसाठी ठेवू शकली असतीस," त्या म्हणाल्या, "पण तू तो आम्हा सगळ्यांबरोबर वाटलास."

चारुमती फक्त हसली, तिचे डोळे हळूच चमकत होते. "देवी दयाळूपणासाठी आली," ती म्हणाली. "आणि दया ही वाटण्यासाठीच असते."

त्या दिवसापासून कुंडिनच्या स्त्रिया दरवर्षी वरलक्ष्मी व्रत करू लागल्या. मग त्यांच्या मुलींनी केले, आणि मुलींच्या मुलींनीही.

आजही अनेक घरांमध्ये स्त्रिया कलश सजवतात, पिवळा दोरा बांधतात, आणि आपले स्वप्न सगळ्या गावाबरोबर वाटून घेणाऱ्या चारुमतीची आठवण करतात.

शिवांनी गोष्ट संपवली, आणि पार्वती हसली. "जिथे मन उदार असते," ती म्हणाली, "त्या घराला आशीर्वाद मिळतो."

तर आता विश्रांती घे, बाळा. तुझे घर नेहमी प्रकाशाने भरलेले असू दे, आणि तुझे मन तो वाटायला नेहमी तयार असू दे.

पुढची गोष्ट वाचा →वकुळा देवी लग्न पाहते

पुराण मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

या आठवड्यात एखादा छोटा आशीर्वाद किंवा आनंद तुम्हाला कोणाबरोबर वाटून घ्यायला आवडेल?

संकल्प: मी देत असलेल्या काळजीने माझे घर आशीर्वादित होते, आणि प्रत्येक वेळी वाटल्यावर माझा आनंद वाढतो.

आशीर्वाद: बाळा, तुझे आयुष्य लक्ष्मीच्या कोमल प्रकाशाने उजळू दे, आणि तुझ्याकडे वाटायला नेहमी पुरेसे असू दे.

पात्रे

चारुमती
— आपला आशीर्वाद सगळ्यांबरोबर वाटणारी काळजीवाहू स्त्री.
देवी लक्ष्मी
— दयाळूपणासाठी येणारी वर देणारी देवी.
शिव आणि पार्वती
— कैलास पर्वतावर ही गोष्ट सांगणारे आणि ऐकणारे.

बोध

आशीर्वाद वाटले की अधिक उजळतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, आपले घर नेहमी प्रकाशाने भरलेले असू दे, आणि तुझ्या मनाला नेहमी वाटून घ्यायला आवडू दे.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

चारुमतीने इतर सगळ्या स्त्रियांना व्रताबद्दल का सांगितले?

स्रोत: वरलक्ष्मी व्रतकथा, परंपरेने स्कंद पुराणाशी जोडलेली; प्रादेशिक व्रतकथा पुस्तिकांतून वाचली जाते

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • विदुराच्या स्वयंपाकघरातली केळ्याची साल · दिवस 182

    तेच मूल्य

    परंपरा सांगते की कृष्णांनी एका गर्विष्ठ राजपुत्राच्या मेजवानीपेक्षा विदुराचं साधं घर आणि मनापासूनचं अर्पण जास्त मोलाचं मानलं. आईच्या शांततेवरच्या अभ्यासातून असं दिसतं की आपण जसे आहोत तसं प्रेम आणि स्वीकार मिळत असल्याची भावना आईला निवांत वाटायला मदत करू शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

चारुमतीचे लक्ष्मी-स्वप्न ही गोष्ट काय शिकवते?

चारुमतीला आशीर्वाद मिळाला आणि तिने तो स्वतःजवळ ठेवला नाही; तिने शेजाऱ्यांनाही तो वाटून घ्यायला बोलावले. ही गोष्ट काळजी आणि प्रेमाने चालवलेल्या घराला मोलाचे मानते, आणि दाखवते की आनंद वाटल्याने वाढतो.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा