Puranas · દિવસ 100 · અઠવાડિયું 15
ગણેશજી મહાન કથા લખે છે
ઋષિ વ્યાસના મનમાં આખું મહાભારત છે અને તેમને તે લખનાર કોઈની જરૂર છે. ગણેશજી તૈયાર થાય છે, જો વ્યાસ ક્યારેય ન અટકે; વ્યાસ માંગે છે કે ગણેશજી પહેલાં દરેક શ્લોક સમજે.
વાર્તાની શીખ: કામ કરતાં પહેલાં સમજો, અને મહાન કાર્ય સહજ રીતે વહે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- ગણેશ, વ્યાસ
- સ્રોત ગ્રંથ
- પુરાણો
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 100 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 15 · 7 માંથી દિવસ 2
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 2
- આ અઠવાડિયે બાળક
- બાળક બંધ પોપચાં પાછળથી પણ પ્રકાશ અનુભવી શકે છે. હાડકાં મજબૂત થઈ રહ્યાં છે. અઠવાડિયું 15: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- ગણેશજી મહાન કથા લખે છે
- મંત્ર
- ગાયત્રી મંત્ર
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
પરંપરા કહે છે કે વ્યાસ બોલતા ગયા અને ગણેશજીએ મહાભારત લખ્યું, અને તેમનો તૂટેલો દાંત વિદ્યા માટેના પ્રેમભર્યા ત્યાગના પ્રતીક તરીકે પૂજાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે મોટેથી વાંચવું એ કોમળ, જોડતી ટેવ છે, અને તમે વહેંચો છો તે દરેક વાર્તા તમારા બાળક માટે એક બીજ છે.
વાર્તાઓ વહેંચાવા માંગે છે. તે બીજ જેવી છે. તમે તેને આપી દો, અને તે બીજાનાં હૃદયમાં ઊગે છે
બહાર શિખરો પર બરફ છવાયેલો હતો, અને નીચે દૂર એક નદી ગાતી હતી. હિમાલયની એક શાંત ગુફામાં ઋષિ વ્યાસ આંખો બંધ કરીને બેઠા હતા, અને તેમના મનમાં એક મહાન કથા રાહ જોતી હતી.
એ મહાભારતની કથા હતી. તે પરિવારો અને મિત્રો, રાજાઓ અને રાણીઓ, જ્ઞાની ગુરુઓ અને બહાદુર હૃદયોની વાત હતી. તેમાં એટલા બધા લોકો અને એટલા બધા પાઠ હતા કે તે સમુદ્ર જેવી હતી.
"આ કથા મારી અંદર રાખવા માટે બહુ મોટી છે," વ્યાસે મનમાં કહ્યું. "તેને લખવી જ પડશે, જેથી લોકો હજારો વર્ષ સુધી વાંચી શકે. પણ આટલું ઝડપથી અને આટલું સારું કોણ લખી શકે?"
તેમણે પ્રાર્થના કરી, અને તેમના હૃદયમાં એક અવાજે જવાબ આપ્યો: "ગણેશને પૂછો."
એટલે વ્યાસે વિઘ્નહર્તા અને વિદ્યાપ્રેમી ભગવાન ગણેશને બોલાવ્યા. અને ગણેશજી આવ્યા, પોતાના ગોળ પેટ, દયાળુ હાથીના મુખ, અને બાજુમાં દોડતા નાનકડા ઉંદર મિત્ર સાથે.
"વ્યાસ, તમે મને બોલાવ્યો?" ગણેશજીએ હસીને કહ્યું.
વ્યાસે નમન કર્યું. "પ્રભુ, મારે એક મહાન કથા કહેવી છે. શું તમે તે મારા માટે લખશો?"
ગણેશજીના કાન વિચારમાં ફફડ્યા. "હું લખીશ," તેમણે કહ્યું. "પણ મારી એક શરત છે. એકવાર હું લખવાનું શરૂ કરું, પછી તમારે કહેવાનું અટકાવવું નહીં. જો તમે અટક્યા, તો હું કલમ મૂકી દઈશ."
વ્યાસે વિચાર્યું. કથા બહુ લાંબી હતી, અને તેમને વિચારવા માટે સમય જોઈશે. એટલે તેમણે સ્મિત કર્યું. "મને મંજૂર છે. અને મારી પણ એક શરત છે. દરેક શ્લોક લખતાં પહેલાં તમારે તે સમજવો પડશે."
ગણેશજી હસી પડ્યા, એવું મોટું ગડગડતું હાસ્ય કે આખી ગુફામાં ગુંજી ઊઠ્યું. "મંજૂર!"
ગણેશજી તાડપત્રોનો ઢગલો લઈને બેઠા. વ્યાસે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને શરૂ કર્યું.
શબ્દો નદીની જેમ વહેવા લાગ્યા. ગણેશજી લખતા જ ગયા. તેમની કલમ એટલી ઝડપથી ચાલતી કે જાણે પાંદડાં પર ઊડતી હોય.
જ્યારે પણ વ્યાસને થોડો આરામ જોઈતો, ત્યારે તેઓ ખાસ ઊંડો અને અઘરો શ્લોક બોલતા. ગણેશજી અટકતા, પોતાનું મોટું માથું નમાવતા અને તેનો અર્થ ધ્યાનથી વિચારતા. અને ગણેશજી વિચારતા હોય ત્યાં સુધીમાં વ્યાસ કથાનો આગળનો ભાગ ગોઠવી લેતા.
એમ દિવસો સુધી ચાલતું રહ્યું. ગુફાની બહાર સૂરજ ઊગતો અને આથમતો. ઉપર તારા ફરતા. છતાં વ્યાસ કહેતા રહ્યા, અને ગણેશજી લખતા રહ્યા.
પછી એક દિવસ, એક મહત્ત્વના ભાગની બરાબર વચ્ચે, કંઈક થયું.
કડાક!
ગણેશજીની કલમના બે ટુકડા થઈ ગયા.
વ્યાસની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. શું મહાન કથા હવે અટકી જશે?
પણ ગણેશજીએ ન મોં બગાડ્યું, ન ગભરાયા. તેમણે તૂટેલી કલમ તરફ જોયું. પછી શાંતિથી પોતાના એક દાંતની ટોચ તોડી લીધી.
તેમણે તેને શાહીમાં બોળ્યો. "વ્યાસ, કૃપા કરીને આગળ કહો," તેમણે કહ્યું. "કથા અટકવી ન જોઈએ."
વ્યાસ એટલા ભાવુક થઈ ગયા કે એક ક્ષણ સુધી બોલી ન શક્યા. પછી તેમણે આગળ કહ્યું, અને ગણેશજી પહેલાં જેટલી જ સ્થિરતાથી દાંત વડે લખતા રહ્યા.
એટલે જ ઘણાં ચિત્રોમાં ગણેશજીનો એક દાંત આખો અને એક તૂટેલો હોય છે. તેમણે પોતાનો એક ટુકડો આપ્યો જેથી એક મહાન કથા દુનિયા સાથે વહેંચી શકાય. તમારો એક ટુકડો આપો, અને વાર્તા જીવતી રહે છે.
છેવટે, બહુ લાંબા સમય પછી, વ્યાસે છેલ્લો શ્લોક કહ્યો. ગણેશજીએ છેલ્લો શબ્દ લખ્યો, દાંત નીચે મૂક્યો અને હાથ લંબાવ્યા.
ગુફા તાડપત્રોથી ભરાઈ ગઈ હતી, નાની ટેકરીઓની જેમ ઊંચા ઢગલા. તેમાં આખું મહાભારત હતું, અને તેની અંદર કોમળ જ્ઞાનથી ભરેલી ભગવદ્ ગીતા હતી.
વ્યાસે હાથ જોડ્યા. "આભાર, ગણેશજી. તમારા વગર આ કથા કદાચ મારા હૃદયમાં જ રહી જાત."
ગણેશજીની આંખો ચમકી. "વાર્તાઓ વહેંચાવા માંગે છે. તે બીજ જેવી છે. તમે તેને આપી દો, અને તે બીજાનાં હૃદયમાં ઊગે છે," તેમણે કહ્યું.
તેમનો નાનકડો ઉંદર તાડપત્રોના ઢગલા પર ચઢ્યો અને ઝોકું ખાવા ગોળ વળીને સૂઈ ગયો. ગણેશજી હળવું હસ્યા અને તેને સૂવા દીધો.
બહાર ચાંદની નીચે બરફ ઝળહળતો હતો, અને નદી ગાતી રહી.
મારા નાનકડા, તું પણ એક મહાન કથાનો ભાગ છે. તે તારા ઘણા પહેલાં, તારાં દાદા-દાદી અને તેમનાં વડીલોથી શરૂ થઈ હતી, અને દરરોજ આપણે પ્રેમથી તારાં પહેલાં પાનાં લખી રહ્યાં છીએ. તારો અધ્યાય હજી શરૂ જ થાય છે.
પુરાણ માંથી વધુ
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: પુરાણો · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
ગણેશજી મહાભારતના લેખક હતા એ વાત મહાકાવ્યની પરંપરાનો ભાગ છે, જે તેના આરંભના આદિ પર્વ સાથે જોડાયેલી છે અને ઘરોમાં, મંદિરોમાં અને બાળકોનાં પુસ્તકોમાં અસંખ્ય વાર કહેવાઈ છે. ગણેશજીનો એક દાંત તૂટેલો કેમ બતાવાય છે તેની પણ આ જાણીતી સમજૂતી છે, જે દરેક ભક્ત ગણેશ ચતુર્થીએ ઓળખે છે. આ વાર્તાની મીઠાશ તેની રમતિયાળ શરતમાં છે: વ્યાસે ક્યારેય અટકવું નહીં, અને ગણેશજીએ દરેક શ્લોક સમજવો, એટલે અઘરી પંક્તિઓ આરામ કરવાનો કોમળ રસ્તો બની જાય છે. કલમ તૂટે ત્યારે ગણેશજી શાંતિથી પોતાનો દાંત વાપરે છે. ગર્ભવતી માતા માટે આ એક સુંદર યાદ છે કે વાર્તાઓ બીજ છે, જે જન્મ પહેલાં જ બાળક સાથે વહેંચાય છે.
આ કથાની શરત — ગણેશ ત્યારે જ લખશે જ્યારે વ્યાસ વચ્ચે ન અટકે, અને વ્યાસે કહ્યું કે ગણેશ દરેક શ્લોક સમજીને જ લખે — તેને કારણે જ પરંપરા કહે છે કે મહાભારતમાં અઘરા કોયડા જેવા શ્લોકો, 'વ્યાસ-કૂટ', છે, જે કવિને વિચારવાનો સમય આપવા રચાયા. બદ્રીનાથ પાસે માણા ગામમાં, સરસ્વતીના ઉદ્ગમ નજીક, એક ગુફા વ્યાસ ગુફા કહેવાય છે, અને પાસેની નાની ગણેશ ગુફા એ સ્થળ મનાય છે જ્યાં લેખન થયું. ગણેશ ચતુર્થીએ, ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્રમાં, ઘણી મૂર્તિઓમાં ગણેશ પોતાનો તૂટેલો દાંત કલમની જેમ પકડેલા દેખાય છે, અને બાળકો ઘણી વાર પોતાનું પહેલું ભણતર ગણેશ વંદનાથી શરૂ કરે છે. ભાવિ માતા માટે આ વાર્તા ધીરજ, ધ્યાનથી સાંભળવું અને શરૂ કરેલું કામ પૂરું કરવાનો ઉત્સવ છે.
બાળક સાથે વિચારો
પરિવારની કઈ એક વાર્તા તમે કોઈ દિવસ તમારા બાળકને આપવા માંગશો?
સંકલ્પ: હું પ્રેમથી મારા બાળકની કથાનાં પહેલાં કોમળ પાનાં લખી રહી છું.
આશીર્વાદ: તમારું હૃદય શાંત રહે, તમારી યાત્રા આનંદમય બને, અને તમારું બાળક સુંદર ગુણોથી આશીર્વાદિત થાય.
પાત્રો
- ગણેશ
- — ગડગડતા હાસ્યવાળા દયાળુ, ચતુર લેખક.
- વ્યાસ
- — સમુદ્ર જેવડી મોટી કથા મનમાં રાખનાર ઋષિ.
બોધ
કામ કરતાં પહેલાં સમજો, અને મહાન કાર્ય સહજ રીતે વહે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા નાનકડા, તું ગણેશજીની જેમ ધ્યાનથી સાંભળે અને ઊંડેથી સમજે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
ગણેશજી અને વ્યાસે એકબીજાને કયું વચન આપ્યું હતું?
સ્રોત: મહાભારત, આદિ પર્વ (પરંપરા મુજબ ગણેશજી લેખક તરીકે)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 15મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- વ્હેલને તેનું ગળું કેવી રીતે મળ્યું
એ જ મૂલ્ય
નાવિક મોટી મુશ્કેલીનો સામનો ડરથી નહીં, પણ શાંતિ, આનંદ અને ચતુર વિચારથી કરે છે. આ વાર્તા રમતિયાળ રીતે બતાવે છે કે લોભ પર કોમળતાથી અંકુશ આવે છે અને યુક્તિ આપણને સલામત રીતે ઘેર પહોંચાડે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ગણેશજી મહાન કથા લખે છે વાર્તા શું શીખવે છે?
પરંપરા કહે છે કે વ્યાસ બોલતા ગયા અને ગણેશજીએ મહાભારત લખ્યું, અને તેમનો તૂટેલો દાંત વિદ્યા માટેના પ્રેમભર્યા ત્યાગના પ્રતીક તરીકે પૂજાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે મોટેથી વાંચવું એ કોમળ, જોડતી ટેવ છે, અને તમે વહેંચો છો તે દરેક વાર્તા તમારા બાળક માટે એક બીજ છે.
ગણેશજી મહાન કથા લખે છે ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 15 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.