Ramayana · દિવસ 90 · અઠવાડિયું 13
હનુમાનને લંકામાં મિત્ર મળ્યો
હનુમાન આખી રાત લંકામાં સીતાને શોધે છે. પરોઢે તેમને રામના નામને પ્રેમ કરનાર સૌમ્ય વિભીષણ મળે છે.
વાર્તાની શીખ: સારાં હૃદયો અણધારી જગ્યાએ પણ એકબીજાને શોધી લે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- હનુમાન, વિભીષણ, સીતા
- સ્રોત ગ્રંથ
- રામાયણ
- વાંચન સમય
- 5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 90 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 13 · 7 માંથી દિવસ 6
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 1
- આ અઠવાડિયે બાળક
- સ્વરતંત્ર (વોકલ કોર્ડ) બને છે. નાનકડી આંગળીઓ પર આંગળીની છાપ ઊપસવા લાગે છે. અઠવાડિયું 13: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- હનુમાનને લંકામાં મિત્ર મળ્યો
- મંત્ર
- ગાયત્રી મંત્ર
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
જ્યારે આપણે સારપ શોધીએ ત્યારે સાચી મિત્રતા અણધારી જગ્યાએ મળી શકે છે. આ એક હૂંફાળી યાદ છે કે દયા દયાને ઓળખી લે છે.
સાચા મિત્રો, એ જાણતા હતા, સૌથી અણધારી જગ્યાએ મળી શકે છે.
હનુમાન સોનેરી રુવાંટી, લાંબી વળાંકવાળી પૂંછડી અને રાજકુમાર રામ માટે પ્રેમથી ભરેલા હૃદયવાળા વાનર વીર હતા. એક રાત્રે એ રાજા રાવણની ટાપુ નગરી લંકામાં રામની પત્ની સીતાને શોધવા પહોંચ્યા. રાવણ સીતાને ઉપાડી ગયો હતો, અને હનુમાન તેમને શોધવા આખો સમુદ્ર કૂદીને આવ્યા હતા.
કોઈની નજરે ન ચડે એટલે હનુમાને પોતાને બિલાડી જેટલા નાના બનાવી દીધા. ચાંદીની ચાંદની નીચે એ લંકાનાં છાપરાં પર છાનામાના ફરવા લાગ્યા. નગર સોનાના મહેલોથી ભરેલું હતું, પણ મોટાભાગનાં ઘરો ઘોંઘાટિયાં અને અભિમાની હતાં. હનુમાન એક ઘરથી બીજા ઘરે ગયા, બારીઓમાંથી ડોકિયાં કર્યાં, પણ સીતા ક્યાંય ન મળ્યાં.
પરોઢ થવાની જરા પહેલાં, હનુમાન એક એવા ઘરે આવ્યા જે બીજાં બધાંથી જુદું હતું. તેના દરવાજા બહાર તુલસીનો છોડ ઊગેલો હતો, એ પવિત્ર તુલસી જેને લોકો પ્રેમથી સાચવે છે. દીવાલ પર સુઘડ અક્ષરે વારંવાર રામનું નામ લખેલું હતું. આંગણામાં નાના દીવા બળતા હતા, અને આખું ઘર શાંત અને સુખદ લાગતું હતું.
"કેટલું નવાઈભર્યું," હનુમાને વિચાર્યું. "લંકાની વચ્ચે રહીને રામના નામને પ્રેમ કરનાર અહીં કોણ હશે?" એ છાપરા પર બેસીને રાહ જોવા લાગ્યા. થોડી વારમાં દરવાજો ખૂલ્યો, અને એક ઊંચો માણસ વહેલી સવારના પ્રકાશમાં બહાર આવ્યો. તેનો ચહેરો શાંત અને સૌમ્ય હતો, અને ચાલતાં ચાલતાં એ ધીમેથી બોલતો હતો, "રામ, રામ, રામ."
આ હતા વિભીષણ, રાજા રાવણના નાના ભાઈ. એ જ્ઞાની અને સારા હતા, અને સત્ય તથા દયાને ચાહતા હતા. હનુમાનનું હૃદય હૂંફથી ભરાઈ ગયું, અને તેમણે વિચાર્યું, "આ સારા માણસ છે. કદાચ એ મારી મદદ કરી શકે." એટલે તેમણે ફરી રૂપ બદલ્યું, આ વખતે એક નમ્ર બ્રાહ્મણનું, જ્ઞાન અને પ્રાર્થનાવાળા માણસનું, અને વિભીષણ પાસે ગયા.
"તમને શાંતિ મળે," હનુમાને હાથ જોડીને કહ્યું. "મેં તમને એવું નામ બોલતાં સાંભળ્યા જે મને ખૂબ વહાલું છે." વિભીષણની આંખો આનંદથી ભરાઈ ગઈ. "તમે કોણ છો, મિત્ર?" તેમણે પૂછ્યું. "તમારો ચહેરો દયાળુ છે, અને તમારા અવાજમાં રામનો પ્રેમ છે." હનુમાને હસીને પોતાનું સાચું રૂપ બતાવ્યું અને રામ વિશે, સીતા વિશે, અને પોતાની લાંબી યાત્રા વિશે બધું કહ્યું.
વિભીષણ હાથ જોડીને સાંભળતા રહ્યા. હનુમાને વાત પૂરી કરી ત્યારે તેમણે આનંદનો નિસાસો નાખ્યો. "રામના કોઈ મિત્રને મળવા મેં કેટલા સમયથી પ્રાર્થના કરી છે," તેમણે કહ્યું. "હું અહીં એવા લોકો વચ્ચે રહું છું જે સમજતા નથી. હું દાંત વચ્ચે રહેતી જીભ જેવો છું, હંમેશાં સાવચેત અને શાંત. તમને લાગે છે કે રામ ક્યારેય મારા જેવાની કાળજી લેશે?"
હનુમાન હળવેથી હસ્યા અને તેમના હાથ પકડ્યા. "રામ એ દરેકને પ્રેમ કરે છે જે તેમને પ્રેમ કરે છે," તેમણે કહ્યું. "મને જુઓ. હું તો એક વાનર છું, ઝાડથી ઝાડ પર કૂદતો. છતાં એ મને પોતાનો મિત્ર અને ભાઈ કહે છે. જો એ મને પ્રેમ કરી શકે, તો તમને જરૂર કરશે." વિભીષણનો ચહેરો ચમકી ઊઠ્યો, અને ગાલ પરથી ખુશીનાં આંસુ વહેવા લાગ્યાં.
બંને પગથિયાં પર સાથે બેઠા. આકાશ ગુલાબી થતું ગયું ત્યારે એ જૂના મિત્રોની જેમ વાતો કરતા રહ્યા, જાણે વર્ષોથી એકબીજાને ઓળખતા હોય. એ રામની દયા, તેમની ધીરજ અને તેમના સ્મિતની વાતો કરતા રહ્યા. સવારના પવનમાં તુલસીનાં પાન હળવેથી હાલતાં હતાં, અને એક નાનું પક્ષી ગાવા લાગ્યું.
પછી વિભીષણ વિચારમાં પડ્યા. "તમે સીતાને શોધો છો," તેમણે ધીમેથી કહ્યું. "મને ખબર છે એ ક્યાં છે. એ અશોક વાટિકામાં, એક ઝાડ નીચે, રામની રાહ જુએ છે. સાવચેતીથી ત્યાં જજો, તો તમને મળી જશે." તેમણે હનુમાનને કયા રસ્તે જવું અને કયા દરવાજા પસાર કરવા એ કહ્યું. એ સમજદારીભરી સલાહ હતી, અને દયાળુ હૃદયમાંથી આવી હતી.
હનુમાને પોતાના નવા મિત્રને નમન કર્યું. "આજે તમે રામની મદદ કરી છે," તેમણે કહ્યું, "અને એ ક્યારેય નહીં ભૂલે. હું પણ નહીં." વિભીષણે પણ સામે નમન કર્યું. "અને તમે મને આશા આપી છે," તેમણે કહ્યું. "હવે મને ખબર છે કે રામનો પ્રેમ અહીં સુધી પણ પહોંચે છે." બંને ભેટ્યા, અને પછી હનુમાન ફરી નાના બનીને છાપરાં પરથી સરકી ગયા.
એ સવારે, વિભીષણની મદદથી, હનુમાનને અશોક વાટિકામાં સીતા મળ્યાં. તેમણે સીતાને રામની વીંટી આપી, અને તેમનો ઉદાસ ચહેરો આશાથી ઝળહળી ઊઠ્યો. પછી વિભીષણ પોતે સમુદ્ર પાર કરીને રામ પાસે રહેવા ગયા, અને રામે તેમને મિત્ર તરીકે પ્રેમથી આવકાર્યા. પણ આ બધું પરોઢે, એક નાનકડા તુલસીના છોડ પાસે થયેલી એક શાંત મુલાકાતથી શરૂ થયું હતું.
હનુમાન દીવાલો પર રામના નામવાળું એ ઘર ક્યારેય ન ભૂલ્યા. જ્યારે પણ લંકા યાદ આવતી, ત્યારે તેમને સોનાના મહેલો નહીં, પણ પગથિયાં પર બેઠેલો પોતાનો સૌમ્ય મિત્ર યાદ આવતો. સાચા મિત્રો, એ જાણતા હતા, સૌથી અણધારી જગ્યાએ મળી શકે છે.
મારા નાનકડા, તું જ્યારે પણ સારા હૃદયને મળે ત્યારે તેને ઓળખી શકે, અને બીજાનો દયાળુ મિત્ર બને. હનુમાન અને વિભીષણની જેમ, તારી મિત્રતાઓ સૌમ્ય, સમજદાર અને સાચી હોય.
રામાયણ માંથી વધુ
4 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: રામાયણ, Sundara કાંડ · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
લંકામાં હનુમાનની શોધ વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો ભાગ છે, જેનો ઘણા પરિવારો આશીર્વાદ માટે પાઠ કરે છે, અને વિભીષણ સાથેની તેમની મુલાકાત તુલસીદાસના રામચરિતમાનસમાં ખાસ પ્રિય છે. એ કથનમાં હનુમાન રામના નામવાળું અને દરવાજે તુલસીવાળું ઘર જુએ છે, અને એક સગા જેવું હૃદય ઓળખી લે છે. આ પુનઃકથન એ પરોઢની મુલાકાતને કેન્દ્રમાં રાખે છે: વિભીષણ નમ્રતાથી પૂછે છે કે રામ તેમના જેવાની કાળજી લેશે કે નહીં, અને હનુમાન હળવેથી હસીને કહે છે કે પોતે તો વાનર છે, છતાં રામ તેમને ભાઈ કહે છે. આકાશ ગુલાબી થાય ત્યાં મિત્રતા બંધાય છે. ગર્ભવતી માતા માટે આ સારપને ઓળખવાની અને સમાન હૃદયોને આવકારવાની હૂંફાળી વાર્તા છે.
વિભીષણનું સ્વાગત રામાયણમાં શરણની સૌથી મોટી શીખોમાંનું એક છે — રામ જાહેર કરે છે કે જે કોઈ શરણ માગવા આવશે, તેની તેઓ રક્ષા કરશે; ભક્તો આ વચનને શરણાગતિ કહે છે. શ્રીલંકામાં કોલંબો પાસે કેલનિયા મંદિર વિભીષણને રક્ષક તરીકે સન્માને છે, અને ત્યાં આજે પણ તેમની પૂજા થાય છે. કંબનનું તમિલ રામાયણ વિભીષણ અને હનુમાન વચ્ચે આત્મીય મિત્રતા બતાવે છે, અને રામચરિતમાનસમાં વિભીષણના દ્વારે તુલસીનો છોડ — જેનાથી હનુમાન એક ભક્તને ઓળખે છે — એ તુલસીની યાદ અપાવે છે જે ઘણાં ભારતીય ઘરો પોતાના ઉંબરે રાખે છે. ગર્ભાવસ્થામાં આ વાર્તા ભરોસો આપે છે — સારપ અજાણી જગ્યાએ પણ મળી જાય છે, અને મિત્રો ઘણી વાર બરાબર ત્યારે આવે છે જ્યારે આપણને તેમની સૌથી વધુ જરૂર હોય.
બાળક સાથે વિચારો
એવો કયો મિત્ર છે જે તમારા જીવનમાં સાવ અણધાર્યા સમયે આવ્યો?
સંકલ્પ: હું મારી આસપાસનાં સારાં હૃદયોને જોઉં છું, અને મારા બાળકના જીવનમાં દયાળુ મિત્રોને આવકારું છું.
પાત્રો
- હનુમાન
- — રામના પ્રેમાળ સહાયક, જે સારા હૃદયને ઓળખી લે છે.
- વિભીષણ
- — લંકામાં રહેતો સૌમ્ય આત્મા, જે રામને પ્રેમ કરે છે.
- સીતા
- — રામનાં પત્ની, જે અશોક વાટિકામાં ધીરજથી રાહ જુએ છે.
બોધ
સારાં હૃદયો અણધારી જગ્યાએ પણ એકબીજાને શોધી લે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા નાનકડા, તું જ્યારે પણ સારા હૃદયને મળે ત્યારે તેને ઓળખી શકે, અને તારી મિત્રતાઓ સૌમ્ય અને સાચી હોય.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
હનુમાનને કેવી રીતે ખબર પડી કે વિભીષણનું ઘર ખાસ છે?
સ્રોત: વાલ્મીકિ રામાયણ, સુંદરકાંડ પરંપરા (વિભીષણ મુલાકાત રામચરિતમાનસમાં લોકપ્રિય)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 13મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- રામ અને ગામનો દીવો · દિવસ 132
મળતી આવતી વાર્તા
દીપાવલી એ રાત તરીકે યાદ કરાય છે જ્યારે અયોધ્યાએ રામને આવકારવા દીવા પ્રગટાવ્યા, અને પરંપરા માને છે કે કેટલું આપ્યું તેના કરતાં પ્રેમથી આપ્યું તે વધુ મહત્ત્વનું છે. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે દીવો પ્રગટાવવા જેવી સાદી વિધિઓ દિવસના અંતે મનને શાંત આધાર આપી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
હનુમાનને લંકામાં મિત્ર મળ્યો વાર્તા શું શીખવે છે?
જ્યારે આપણે સારપ શોધીએ ત્યારે સાચી મિત્રતા અણધારી જગ્યાએ મળી શકે છે. આ એક હૂંફાળી યાદ છે કે દયા દયાને ઓળખી લે છે.
હનુમાનને લંકામાં મિત્ર મળ્યો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 13 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.