Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Folk Tale · દિવસ 88 · અઠવાડિયું 13

જકણાચારી અને છુપાયેલો દેડકો

મહાન શિલ્પી જકણાચારી બેલૂરમાં ચેન્નકેશવની સુંદર મૂર્તિ કોતરે છે. એક શાંત યુવાન શિલ્પી નમ્રતાથી કહે છે કે પથ્થરની અંદર ખામી છુપાયેલી છે.

વાર્તાની શીખ: સૌથી નાના અવાજને પણ નમ્રતાથી સાંભળો; એમાં સાચી વાત હોઈ શકે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
જકણાચારી, ડંકણાચારી
સ્રોત ગ્રંથ
બેલૂર ચેન્નકેશવ મંદિરની કર્ણાટક લોકકથા
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 88 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 13 · 7 માંથી દિવસ 4
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 1
આ અઠવાડિયે બાળક
સ્વરતંત્ર (વોકલ કોર્ડ) બને છે. નાનકડી આંગળીઓ પર આંગળીની છાપ ઊપસવા લાગે છે. અઠવાડિયું 13: બાળકનો વિકાસ

જકણાચારીની દંતકથા આખા કર્ણાટકમાં બેલૂર અને હળેબીડુની પ્રખ્યાત કોતરણીઓ સાથે કહેવાય છે, અને પરંપરા તેને નમ્રતા અને પરિવારનો પાઠ માને છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પ્રિયજનોની નજીક હોવાનો અહેસાસ મહત્ત્વનો છે, અને આ વાર્તા ઘર માટે જગ્યા રાખવાની હળવી યાદ અપાવે છે.

મેં આખી જિંદગી બીજાં માટે સુંદર વસ્તુઓ બનાવી, અને ભૂલી ગયો કે સૌથી સુંદર વસ્તુ તો ઘરે રાહ જોતી હતી

ટક, ટક, ટક. કર્ણાટકના બેલૂરમાં એક પથ્થરના કારખાનામાં સવારથી સાંજ સુધી નાનકડી છીણીનો અવાજ ગુંજતો રહેતો.

એ શિલ્પીનું નામ હતું જકણાચારી. લોકો કહેતા કે એ પથ્થરને કપડા જેવો નરમ અને પીંછા જેવો હળવો બનાવી દેતા. રાજાઓ તેમને બોલાવતા. મંદિરો તેમની રાહ જોતાં. અને હવે, જૂની વાર્તા કહે છે તેમ, તેમને બેલૂરના નવા મંદિર માટે સૌથી મહત્ત્વની મૂર્તિ કોતરવાનું કામ મળ્યું હતું: ભગવાન ચેન્નકેશવની મૂર્તિ, જે વિષ્ણુનું એક રૂપ છે.

જકણાચારી કળા શીખવા માટે ઘણા સમય પહેલાં પોતાનું ગામ છોડી ગયા હતા. એ ગામેગામ, એક મંદિરથી બીજા મંદિર ફર્યા હતા, અને આટલાં વર્ષોમાં ક્યારેય ઘરે પાછા ગયા નહોતા. ઘરે એ પોતાની પત્ની અને નાનકડા દીકરાને મૂકી આવ્યા હતા. એ તેમને વારંવાર યાદ કરતા, પણ હંમેશાં એક વધુ થાંભલો પૂરો કરવાનો રહેતો, એક વધુ કોતરણી શરૂ કરવાની રહેતી.

ચેન્નકેશવની મૂર્તિ માટે તેમણે સુંવાળો, રાખોડી-લીલો સોપસ્ટોનનો મોટો પથ્થર પસંદ કર્યો. તેમણે મહિનાઓ સુધી એના પર કામ કર્યું. ભગવાનનો સૌમ્ય ચહેરો, મુકુટ, અને શંખ-ચક્ર, ગદા-પદ્મ ધરેલા ચાર હાથ કોતર્યા. દરેક હારનો દરેક મણકો કોતર્યો. એ ધીરે ધીરે, કાળજીથી કામ કરતા, કારણ કે એ મૂર્તિને સંપૂર્ણ બનાવવા માગતા હતા.

એક દિવસ એક યુવાન શિલ્પી બેલૂર આવ્યો અને કારીગરો સાથે જોડાવાની રજા માગી. એ શાંત અને મહેનતુ હતો, અને તેના હાથ હોશિયાર હતા. તેનું નામ હતું ડંકણાચારી. એ ઘણા દિવસો સુધી ગુરુને કામ કરતાં જોતો રહ્યો.

આખરે મોટી મૂર્તિ પૂરી થઈ. આખું ગામ જોવા આવ્યું. એ કેટલી સુંદર છે એ જોઈને લોકો અચંબામાં પડી ગયા.

ત્યારે યુવાન શિલ્પી આગળ આવ્યો અને નમીને બોલ્યો, "માફ કરજો, ગુરુજી. મૂર્તિ ખૂબ સુંદર છે. પણ મને લાગે છે કે આ પથ્થરની અંદર એક ખામી છે."

ટોળું શાંત થઈ ગયું. જકણાચારીનો ચહેરો ગરમ થઈ ગયો. ખામી? તેમની સૌથી સુંદર કૃતિમાં? "કોઈ ખામી નથી," તેમણે કહ્યું. "મેં એનો દરેક ભાગ તપાસ્યો છે."

"હું બતાવી શકું?" યુવાને પૂછ્યું.

જકણાચારી થોડું અચકાયા. પછી તેમણે માથું હલાવ્યું.

ડંકણાચારીએ થોડો ચંદનનો લેપ લીધો અને મૂર્તિ પર લગાવ્યો. પછી રાહ જોઈ. બધે લેપ ધીરે ધીરે સુકાઈ ગયો, સિવાય કે ભગવાનની નાભિ પાસેનો એક નાનકડો ભાગ, જે ભીનો અને ઠંડો જ રહ્યો.

"ત્યાં," તેણે કહ્યું. "અંદર કંઈક પાણી પકડી રાખે છે."

ખૂબ કાળજીથી, ઝીણી છીણી વડે, તેણે એ જગ્યા પર હળવેથી ટકોર કરી. પથ્થરનો નાનકડો ટુકડો ખરી પડ્યો, અને એક નાનું પોલાણ દેખાયું. પોલાણની અંદર થોડું પાણી, થોડી રેતી, અને એક નાનકડો દેડકો હતો, જે પ્રકાશમાં આંખો પટપટાવતો હતો.

બધા અચંબામાં પડી ગયા. થોડા ચંદનના લેપે એ બતાવ્યું જે મહિનાઓની મહેનત ચૂકી ગઈ હતી. જકણાચારી જોતા જ રહ્યા. તેમણે મહિનાઓ સુધી આ પથ્થર પર કામ કર્યું હતું અને કદી જાણ્યું નહોતું. તેમનું અભિમાન ઓગળી ગયું, અને એની જગ્યાએ કંઈક શાંત આવ્યું.

"તારી આંખો તેજ છે અને દિલ ધીરજવાળું છે," તેમણે યુવાનને કહ્યું. "તને આ રીતે જોતાં કોણે શીખવ્યું?"

"મારી માએ," ડંકણાચારીએ કહ્યું. "એ કહેતી કે મારા પિતા એક મહાન શિલ્પી હતા, જે મંદિરો બાંધવા દૂર ગયા હતા. મેં આ કળા એટલે શીખી કે એક દિવસ હું તેમને શોધી શકું."

જકણાચારીએ તેના ગામનું નામ અને તેની માનું નામ પૂછ્યું. યુવાને જવાબ આપ્યો ત્યારે વૃદ્ધ શિલ્પીની આંખો ભરાઈ આવી. આ તો તેમનો પોતાનો દીકરો હતો, એ નાનકડું બાળક જેને એ પાછળ મૂકી આવ્યા હતા, હવે મોટો યુવાન બની ગયેલો.

મંદિરના આંગણામાં, આખું ગામ શાંતિથી જોતું રહ્યું ત્યારે, તેમણે દીકરાને લાંબા સમય સુધી ભેટી રાખ્યો.

"મેં આખી જિંદગી બીજાં માટે સુંદર વસ્તુઓ બનાવી, અને ભૂલી ગયો કે સૌથી સુંદર વસ્તુ તો ઘરે રાહ જોતી હતી," તેમણે કહ્યું.

દેડકાવાળા પથ્થરની મૂર્તિને માનપૂર્વક અલગ રાખવામાં આવી, અને લોકો કહે છે કે એ આજે પણ મંદિરમાં ઊભી છે, દરેક શિલ્પીને યાદ અપાવવા માટે: ધ્યાનથી જુઓ અને નમ્ર રહો. પિતા અને પુત્ર સાથે પોતાના ગામ પાછા ગયા, જ્યાં જકણાચારીની પત્ની દરવાજે રાહ જોતી હતી. પછી, વાર્તા કહે છે તેમ, બંનેએ સાથે મળીને એક નવું મંદિર કોતર્યું.

બેલૂરમાં આજે પણ મંદિરની દીવાલો પર પથ્થરની મૂર્તિઓ નાચે છે, એટલી ઝીણી કે જાણે હાલતી હોય. અને પથ્થરમાં ક્યાંક, વાર્તા કહે છે, એક નાનકડો દેડકો પોતાના પોલાણમાં શાંત અને સુરક્ષિત બેઠો હતો.

તું પણ તારા પોતાના શાંત પોલાણમાં સુરક્ષિત છે, મારા નાનકડા, અને આપણા ઘરની સૌથી સુંદર વસ્તુ તારી રાહ જોઈ રહી છે.

આગળની વાર્તા વાંચો →ધર્મપદ અને કોણાર્કનો છેલ્લો પથ્થર

લોકકથા માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 4–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: લોક પરંપરાની વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

કર્ણાટકની લોકકથા બેલૂરના પ્રખ્યાત ચેન્નકેશવ મંદિરને મહાન શિલ્પી જકણાચારી સાથે જોડે છે, અને મુલાકાતીઓને આજે પણ એ મૂર્તિની વાર્તા કહેવાય છે જેમાં પાણી, રેતી અને દેડકાવાળું નાનું પોલાણ હોવાનું કહેવાય છે. આ કથા એટલી પ્રિય છે કે કન્નડ ફિલ્મ અને ગીતોમાં પણ આવી છે. મંદિર-કથાઓમાં તેને અનોખી બનાવે છે તેનું પારિવારિક હૃદય: ચંદનના લેપથી ખામી પકડનાર યુવાન શિલ્પી એ જ દીકરો નીકળે છે જેને ગુરુ બાળપણમાં મૂકી આવ્યા હતા, અને કળા જ ઘરે પાછા ફરવાનો રસ્તો બને છે. ગર્ભાવસ્થામાં વાંચતાં, આ માતા-પિતા, બાળકો અને ઘરે રાહ જોતી સૌથી સુંદર વસ્તુની હૃદયસ્પર્શી વાર્તા છે.

બાળક સાથે વિચારો

બાળક આવ્યા પછી કામ અને યોજનાઓમાં વ્યસ્ત હોઈએ ત્યારે પણ તમે કઈ વાત માટે સમય કાઢતા રહેવા માગો છો?

સંકલ્પ: મારો પરિવાર મારું સૌથી કીમતી કામ છે. હું જેમને પ્રેમ કરું છું તેમના માટે સમય કાઢું છું.

આશીર્વાદ: તને હંમેશાં તારી સામે રહેલું કીમતી દેખાય, અને તારો પરિવાર નજીક રહે.

પાત્રો

જકણાચારી
— મહાન શિલ્પી, જે નમ્રતા શીખે છે.
ડંકણાચારી
— તેજ નજરવાળો શાંત યુવાન શિલ્પી.

બોધ

સૌથી નાના અવાજને પણ નમ્રતાથી સાંભળો; એમાં સાચી વાત હોઈ શકે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા વહાલા, તું કુશળ અને નમ્ર બનજે, અને આપણે હંમેશાં એકબીજા પાસે પાછા ફરીએ.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

પથ્થરની અંદર શું છુપાયેલું હતું?

સ્રોત: બેલૂર ચેન્નકેશવ મંદિરની કર્ણાટક લોકકથા

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 13મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • બીરબલની દીકરી અને બળદનું દૂધ

    મળતી આવતી વાર્તા

    બીરબલની દીકરી બતાવે છે કે જ્ઞાનને કોઈ ઉંમર નથી. તે અશક્ય માગણીનો જવાબ ડર કે દલીલથી નહીં, પણ એક કોમળ અરીસાથી આપે છે, જેમાં બાદશાહ પોતે સત્ય જોઈ શકે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

જકણાચારી અને છુપાયેલો દેડકો વાર્તા શું શીખવે છે?

જકણાચારીની દંતકથા આખા કર્ણાટકમાં બેલૂર અને હળેબીડુની પ્રખ્યાત કોતરણીઓ સાથે કહેવાય છે, અને પરંપરા તેને નમ્રતા અને પરિવારનો પાઠ માને છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પ્રિયજનોની નજીક હોવાનો અહેસાસ મહત્ત્વનો છે, અને આ વાર્તા ઘર માટે જગ્યા રાખવાની હળવી યાદ અપાવે છે.

જકણાચારી અને છુપાયેલો દેડકો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 13 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો