Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Puranas · દિવસ 125 · અઠવાડિયું 18

અગસ્ત્ય અને નમતો પર્વત

વિંધ્ય પર્વતને એકલું લાગે છે અને તે એટલો ઊંચો થાય છે કે સૂરજને રોકી દે છે. દેવો તેના વહાલા ગુરુ અગસ્ત્ય ઋષિને તેની સાથે પ્રેમથી વાત કરવા મોકલે છે.

વાર્તાની શીખ: કોમળ શબ્દો અને આદર સૌથી અભિમાની હૃદયને પણ નરમ કરી શકે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
વિંધ્ય, અગસ્ત્ય ઋષિ
સ્રોત ગ્રંથ
પુરાણો
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 125 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 18 · 7 માંથી દિવસ 6
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
બાળકના કાન પોતાની અંતિમ જગ્યાએ છે. ઘણી માતાઓ પહેલી હલનચલન (ક્વિકનિંગ) અનુભવે છે. અઠવાડિયું 18: બાળકનો વિકાસ

પુરાણોમાં અગસ્ત્ય વિંધ્ય પર્વતને બળથી નહીં પણ પ્રેમભરી વિનંતીથી નમાવે છે, અને પરંપરા તેમને દક્ષિણમાં જ્ઞાન લઈ જનાર ઋષિ તરીકે યાદ કરે છે. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે કોમળ, આમંત્રણ આપતા શબ્દો દબાણ કરતાં વધુ સારું કામ કરે છે, પર્વત પર જેટલું જ ઘરમાં પણ.

પણ નીચા રહેવાથી હું કેટલાં બધાંને સાચવી શકું છું.

મહાન વિંધ્ય પર્વતના છાંયડામાં હાથીઓ આરામ કરતા, અને એનાં વૃક્ષોમાં પંખીઓ માળા બાંધતાં. એ ભારતની ધરતીની વચ્ચોવચ ઊભો હતો, લીલો, પહોળો અને બહુ ઊંચો, અને એના પડખેથી નદીઓ વહેતી.

રોજ સવારે વિંધ્ય પૂર્વમાં સૂરજને ઊગતો જોતો. તે એને આકાશમાં ચડતો અને દૂર ઉત્તરમાં મેરુ પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરતો જોતો. દિવસે દિવસે સૂરજ મેરુની ફરતે જતો, અને ક્યારેય તેની ફરતે નહીં.

"સૂરજ મેરુનું માન કેમ રાખે છે અને મારું નહીં?" વિંધ્ય બબડ્યો. "હું પણ ઊંચો છું. હું પણ મજબૂત છું."

તો વિંધ્ય વધવા લાગ્યો. તે રોજ થોડો વધુ ઉપર ખેંચાતો. તે એટલો ઊંચો થયો કે તેનાં શિખરો વાદળોને અડવા લાગ્યાં. પછી તે હજી વધુ ઊંચો થયો, ત્યાં સુધી કે સૂરજના રસ્તામાં જ ઊભો રહી ગયો.

હવે દક્ષિણની ધરતી ઝાંખી પડી ગઈ. ખેતરોને સવારનું અજવાળું ન મળ્યું. ફૂલોએ પાંખડીઓ બંધ જ રાખી. ગાયોને નવાઈ લાગી કે દિવસો આટલા લાંબા અને રાખોડી કેમ લાગે છે. લોકો ઉપર જોઈને નિસાસો નાખતા.

દેવો ચિંતામાં પડ્યા. "વિંધ્ય દુષ્ટ નથી," તેમણે કહ્યું. "તે ફક્ત દુઃખી અને અભિમાની છે. કોણ તેની સાથે પ્રેમથી વાત કરી શકે?"

તેમને અગસ્ત્ય ઋષિ યાદ આવ્યા. અગસ્ત્ય કદમાં નાના હતા, પણ તેમનું હૃદય બહુ મોટું હતું. તેઓ વિંધ્યના ગુરુ હતા, અને પર્વત તેમને ખૂબ પ્રેમ કરતો.

તો અગસ્ત્ય લાકડી લઈને ધીમે ધીમે ચાલતા નીકળ્યા, તેમની સાથે તેમનાં પત્ની લોપામુદ્રા હતાં. પર્વતની તળેટીએ તેમણે ઉપર જોયું, ઉપર, અને હજી ઉપર.

"વિંધ્ય, મારા વહાલા," તેમણે બૂમ પાડી. "આ તારો જૂનો ગુરુ છે."

આખો પર્વત આનંદથી ધ્રૂજી ઊઠ્યો. "ગુરુદેવ! તમે મને મળવા આવ્યા!"

"હું એક વિનંતી કરવા આવ્યો છું," અગસ્ત્યે કહ્યું. "મારે દક્ષિણમાં જવું છે. પણ તું એટલો ઊંચો થઈ ગયો છે કે મારા ઘરડા પગ તારા પર ચડી શકતા નથી. શું તું થોડો નમીશ, જેથી હું પસાર થઈ શકું?"

વિંધ્યે દલીલ ન કરી. શિષ્ય પોતાના વહાલા ગુરુને ના નથી પાડતો. ધીમે ધીમે મહાન પર્વત નીચો નમ્યો. તેનાં શિખરો વાદળોમાંથી નીચે આવ્યાં. તેના ખભા એટલા નીચા થયા કે તેના પરનો રસ્તો કોમળ અને સહેલો બની ગયો.

"આભાર, વિંધ્ય," અગસ્ત્યે કહ્યું. "હવે એક વાત વધુ. હું પાછો આવું ત્યાં સુધી કૃપા કરીને આમ જ રહેજે. તું મારી રાહ જોઈશ?"

"હું રાહ જોઈશ, ગુરુદેવ," વિંધ્યે કહ્યું. "જેટલો સમય લાગે એટલો."

અગસ્ત્ય અને લોપામુદ્રા પર્વત ઓળંગી ગયાં. અને જેવાં તેઓ બીજી બાજુ નીચે ઊતર્યાં, સૂરજનું અજવાળું દક્ષિણમાં પાછું રેલાઈ આવ્યું. ખેતરો પર ગરમ પ્રકાશ ફેલાયો. ફૂલો ખીલ્યાં. ગાયોએ માથાં ઊંચાં કર્યાં. બાળકો સોનેરી સવારમાં રમવા દોડી આવ્યાં.

અગસ્ત્યે દક્ષિણમાં પોતાનું ઘર બનાવ્યું. તેમણે ત્યાં ભણાવ્યું, મદદ કરી અને ત્યાંના લોકોને પ્રેમ કર્યો. જૂની કથાઓ કહે છે કે તેઓ ફરી ક્યારેય ઉત્તર તરફ પાછા ન ચાલ્યા.

અને વિંધ્યે પોતાનું વચન પાળ્યું. તે નીચો અને કોમળ રહ્યો, પોતાના ગુરુની રાહ જોતો. દિવસો વર્ષો બન્યા. વર્ષો યુગો બન્યા. તોય તે રાહ જોતો રહ્યો, ધીરજવાળો અને શાંત.

પણ રાહ જોતાં જોતાં વિંધ્યે પોતાની નજીક શું છે એ નોંધવા માંડ્યું. તેણે હરણને પોતાનાં ઝરણાંમાંથી પાણી પીતાં જોયાં. તેણે પોતાનાં આંબાનાં ઝાડમાં પોપટને કલબલાટ કરતા જોયા. તેણે નાનાં બાળકોને જોયાં જે હવે હસતાં હસતાં સહેલાઈથી તેના પર ચડી જતાં.

"મારે સૌથી ઊંચા બનવું હતું," વિંધ્યે વિચાર્યું. "પણ નીચા રહેવાથી હું કેટલાં બધાંને સાચવી શકું છું."

હવે તે દુઃખી હૃદયે મેરુ તરફ જોતો નહોતો. સૂરજ રોજ તેના પર ચમકતો, તેની લીલી પીઠ પર હૂંફાળો, અને તેને લાગતું કે એટલું પૂરતું છે. તેને લાગતું કે તે પોતે પૂરતો છે.

અગસ્ત્યે તેને ઠપકો નહોતો આપ્યો, ન શરમાવ્યો હતો. તેમણે ફક્ત પ્રેમથી માગ્યું હતું, અને ભરોસો રાખ્યો હતો કે વિંધ્યનું સારું હૃદય જવાબ આપશે. સાચી દયાની આ જ રીત છે. એ ધક્કો નથી મારતી. એ આમંત્રણ આપે છે.

આજે પણ વિંધ્યની ટેકરીઓ ભારતની વચ્ચે ફેલાયેલી છે, નીચી અને પહોળી. મુસાફરો એને સહેલાઈથી ઓળંગે છે. નદીઓ એમાંથી વહે છે. કેટલાક કહે છે કે શાંત રાતે તમે જૂના પર્વતને મનમાં ગણગણતો સાંભળી શકો, હજી રાહ જોતો, હજી સંતોષી.

આજે રાતે વાર્તામાં બાળકો વિંધ્યના કોમળ લીલા ખભા પર ચડે છે, તડકામાં હસતાં. નાનકડા, તારે સૌથી ઊંચા કે સૌથી તેજસ્વી બનવાની જરૂર નથી, ફક્ત દયાળુ, અને તને પ્રેમ કરનારાંની નજીક.

આગળની વાર્તા વાંચો →પ્રહ્લાદની શાંત હિંમત

પુરાણ માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: પુરાણો · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

અગસ્ત્ય અને વિંધ્ય પર્વતમાળાની કથા પુરાણોમાં અને મહાભારતના વન પર્વમાં કહેવાઈ છે, અને વિંધ્ય હિમાલય કરતાં નીચો કેમ છે એનું કારણ ઘણી વાર એ જ અપાય છે. અગસ્ત્યની દક્ષિણ યાત્રાએ તેમને તમિલ પરંપરામાં પૂજનીય બનાવ્યા, પોધિગઈ ટેકરીઓ અને તમિલ વિદ્યાની શરૂઆત સાથે જોડાયેલા. આ કથા બીજી પર્વત-કથાઓથી એ રીતે જુદી છે કે અહીં કોઈ વિંધ્યને હરાવતું નથી: તેના ગુરુ ફક્ત પ્રેમથી માગે છે, અને અભિમાની પર્વત પોતાની મેળે નમે છે. આ કથનમાં વિંધ્યને પછી સમજાય છે કે નીચા રહીને તે કેટલાં જીવોને આશરો આપી શકે છે. સૌથી ઊંચા બનવા કરતાં પૂરતા હોવાની લાગણી સારી છે, પરિવાર વધે ત્યારે મનમાં રાખવા જેવો એક કોમળ વિચાર.

બાળક સાથે વિચારો

ક્યારે કોઈના નરમ શબ્દે તમને એવી વસ્તુ છોડવામાં મદદ કરી જેને તમે બહુ કસીને પકડી રાખી હતી?

સંકલ્પ: હું કોમળતાથી માર્ગ બતાવી શકું છું, અને ભરોસો રાખું છું કે પ્રેમ સંભળાય છે.

આશીર્વાદ: તમારું હૃદય શાંત રહે, તમારી યાત્રા આનંદભરી રહે, અને તમારા બાળકને સુંદર ગુણોનો આશીર્વાદ મળે.

પાત્રો

વિંધ્ય
— કોમળ હૃદયવાળો એક અભિમાની પર્વત.
અગસ્ત્ય ઋષિ
— એક વહાલા ગુરુ, જેમના કોમળ શબ્દો ચમત્કાર કરે છે.

બોધ

કોમળ શબ્દો અને આદર સૌથી અભિમાની હૃદયને પણ નરમ કરી શકે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, તું ઊંચો અને મજબૂત થાય, અને હંમેશાં પોતાના ગુરુઓ સામે પ્રેમથી નમે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

વિંધ્ય કેમ નમ્યો?

સ્રોત: પૌરાણિક પરંપરા; મહાભારત, વન પર્વમાં પણ કહેવાયેલી

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 18મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • ગોરા કુંભાર ઘડા તપાસે છે

    એ જ મૂલ્ય

    આ વાર્તા બતાવે છે કે ભઠ્ઠીમાંની માટીની જેમ, સમજદાર બનવામાં સમય લાગે છે, અને એક કોમળ, પ્રામાણિક શબ્દ કોઈને મોટા થવામાં મદદ કરી શકે છે. તેમાં વારકરી ઉપદેશ પણ છે કે ઈશ્વર ફક્ત એક જગ્યાએ નથી, પણ બધે અને સૌમાં છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

અગસ્ત્ય અને નમતો પર્વત વાર્તા શું શીખવે છે?

પુરાણોમાં અગસ્ત્ય વિંધ્ય પર્વતને બળથી નહીં પણ પ્રેમભરી વિનંતીથી નમાવે છે, અને પરંપરા તેમને દક્ષિણમાં જ્ઞાન લઈ જનાર ઋષિ તરીકે યાદ કરે છે. માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે કોમળ, આમંત્રણ આપતા શબ્દો દબાણ કરતાં વધુ સારું કામ કરે છે, પર્વત પર જેટલું જ ઘરમાં પણ.

અગસ્ત્ય અને નમતો પર્વત ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 18 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો