Women of India · દિવસ 123 · અઠવાડિયું 18
અસીમા ચેટરજીનો ઔષધિઓનો બગીચો
નાની અસીમાને નવાઈ લાગે છે કે તુલસી અને લીમડાનાં પાંદડાંની અંદર શું છુપાયેલું છે. તે રસાયણશાસ્ત્રને પ્રેમ કરતી મોટી થાય છે અને કલકત્તા યુનિવર્સિટીની પહેલી મહિલા ડૉક્ટર ઑફ સાયન્સ બને છે.
વાર્તાની શીખ: જિજ્ઞાસા અને ધીરજ નવા દરવાજા ખોલી શકે છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- અસીમા ચેટરજી, તેમના પિતા
- સ્રોત ગ્રંથ
- રસાયણશાસ્ત્રી અસીમા ચેટરજી (1917–2006)નું જીવન, કલકત્તા યુનિવર્સિટી
- વાંચન સમય
- 5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 123 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 18 · 7 માંથી દિવસ 4
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 2
- આ અઠવાડિયે બાળક
- બાળકના કાન પોતાની અંતિમ જગ્યાએ છે. ઘણી માતાઓ પહેલી હલનચલન (ક્વિકનિંગ) અનુભવે છે. અઠવાડિયું 18: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- અસીમા ચેટરજીનો ઔષધિઓનો બગીચો
- મંત્ર
- મહામૃત્યુંજય મંત્ર
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
ભારતીય ઔષધીય વનસ્પતિઓના અસીમા ચેટરજીના ધીરજભર્યા અભ્યાસે ભારતીય વિજ્ઞાનમાં સ્ત્રીઓ માટે દરવાજા ખોલ્યા. પરંપરાએ તુલસી અને લીમડા જેવી વનસ્પતિઓને લાંબા સમયથી કીમતી માની છે, અને માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે જિજ્ઞાસુ, ઉતાવળ વિનાનું મન લાંબી પ્રક્રિયાઓને, ગર્ભાવસ્થાને પણ, વધુ હળવી બનાવી શકે છે.
આપણે પણ એમની સાથે ધીરજ રાખવી જોઈએ.
સો કરતાં વધુ વર્ષ પહેલાં કલકત્તામાં અસીમા ચેટરજી નામની એક જિજ્ઞાસુ નાની છોકરી રહેતી, જેની આંખો ચપળ અને ચમકતી હતી. તેના પિતા ડૉક્ટર હતા અને તેમને વનસ્પતિઓ બહુ ગમતી, એટલે તેઓ ઘણી વાર પાંદડાં, મૂળ અને ફૂલ ઘરે લાવીને તેને બતાવતા.
એક સાંજે તેમણે એક પાંદડું ઊંચું કર્યું. "આ તુલસી છે," તેમણે કહ્યું. "અને આ લીમડો. લોકો બહુ લાંબા સમયથી સારું લાગે એ માટે આ વનસ્પતિઓનો ઉપયોગ કરે છે."
અસીમા નજીક ઝૂકી. તેણે કોમળ પાંદડાંને સ્પર્શ કર્યો અને કડવી છાલ સૂંઘી. "આની અંદર શું છુપાયેલું છે?" તેને નવાઈ લાગી. "શું એમને મદદરૂપ બનાવે છે?"
જેમ જેમ તે મોટી થઈ, તેમ તેના પ્રશ્નો પણ મોટા થયા. તેને શાળાનાં પુસ્તકો ગમતાં, અને આંકડા તથા પ્રયોગો પણ ગમતા. સૌથી વધુ તેને રસાયણશાસ્ત્ર ગમતું, વસ્તુઓ શેમાંથી બને છે એનો અભ્યાસ.
એ દિવસોમાં બહુ ઓછી છોકરીઓ વિજ્ઞાન ભણતી. કેટલાક લોકો કહેતા, "છોકરીને બરણીઓથી ભરેલા ઓરડાની શી જરૂર?" પણ અસીમાના પરિવારને તેના પર વિશ્વાસ હતો, અને અસીમાને પોતાના પ્રશ્નો પર. તેણે કૉલેજમાં ખૂબ મહેનત કરી, અને કલકત્તાની પોતાની યુનિવર્સિટીમાંથી વિજ્ઞાનની સૌથી ઊંચી પદવી મેળવનાર પહેલી સ્ત્રી બની.
પણ અસીમાને ફક્ત પદવી નહોતી જોઈતી. તેને શોધ કરતાં રહેવું હતું. એટલે તેણે પોતાનો એક નાનો કાર્યખંડ ગોઠવ્યો. ત્યાં કોઈ મોંઘાં યંત્રો નહોતાં, ફક્ત કાચની બોટલો અને નળીઓ, થોડા નાના બર્નર અને બરણીઓથી ભરેલાં છાજલાં. ક્યારેક જરૂરી વસ્તુ માટે પૈસા પૂરતા ન હોય, અને તેને લાંબો સમય રાહ જોવી પડતી.
તોપણ અસીમા રોજ શાંત અને પ્રસન્ન મનથી કામે આવતી. તે એક વનસ્પતિ લેતી, કદાચ કોઈ નાના ફૂલછોડનું પાંદડું કે તળાવનો નાનો ફર્ન. તે એને હળવેથી સૂકવતી અને પીસીને ભૂકો કરતી. પછી, પગલે પગલે, તે એને એના ઝીણા ભાગોમાં છૂટું પાડતી.
એ ધીમું કામ હતું. એક પ્રયોગમાં દિવસો લાગી જાય, અને એક શોધમાં વર્ષો. તેના વિદ્યાર્થીઓ ક્યારેક પૂછતા, "દીદી, તમે રાહ જોઈ જોઈને થાકી નથી જતાં?" તેઓ તેને દીદી કહેતા, એટલે મોટી બહેન, કારણ કે તે તેમના પર બહુ પ્રેમાળ હતી.
અસીમા હસી. "વનસ્પતિઓ ધીરજવાળી હોય છે," તેણે કહ્યું. "એ ધીમે ધીમે, દિવસે દિવસે ઊગે છે. આપણે પણ એમની સાથે ધીરજ રાખવી જોઈએ. જો આપણે ધ્યાનથી જોઈએ, તો એ પોતાનાં રહસ્યો આપણને કહેશે."
અલબત્ત, ક્યારેક પ્રયોગ સફળ ન થતો. પ્રવાહી ધૂંધળું જ રહેતું, કે ઝીણા સ્ફટિક બનતા જ નહીં. ત્યારે અસીમા બસ કાચ ધોઈ નાખતી, ધ્યાનથી એક નોંધ લખતી અને બીજી સવારે ફરી શરૂ કરતી. "દરેક પ્રયત્ન આપણને કંઈક શીખવે છે," તે કહેતી. "જે સફળ નથી થતા એ પણ."
આ રીતે, ઘણાં વર્ષો દરમિયાન, અસીમા અને તેના વિદ્યાર્થીઓએ સેંકડો ભારતીય વનસ્પતિઓનો અભ્યાસ કર્યો. તેમને એમની અંદર છુપાયેલી મદદરૂપ વસ્તુઓ મળી. કેટલીક સુંદર ગુલાબી સદાબહારના ફૂલમાંથી મળી. કેટલીક પાણીના એક નાના ફર્નમાંથી. તેના કામથી ડૉક્ટરોને સમજવામાં મદદ મળી કે કેટલીક વનસ્પતિઓ બીમાર લોકોને કેવી રીતે મદદ કરી શકે.
તેણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓને ભણાવ્યા, ખાસ કરીને વિજ્ઞાનનાં સપનાં જોતી યુવતીઓને. તેણે તેમને બતાવ્યું કે જિજ્ઞાસુ મન અને સ્થિર હૃદય અદ્ભુત કામ કરી શકે છે. "કુદરતે આપણને કેટલી બધી ભેટો આપી છે," તેણે તેમને કહ્યું. "આપણું કામ એ છે કે એનો ધ્યાનથી અભ્યાસ કરીએ અને બીજાની મદદ માટે સમજદારીથી ઉપયોગ કરીએ."
વર્ષો વીતતાં આખા ભારતમાં લોકો તેનું સન્માન કરવા લાગ્યા, અને તેને દેશનાં કેટલાંક સૌથી મોટાં ઇનામો મળ્યાં. પણ અસીમા ક્યારેય અભિમાની ન બની. તે હજી પણ રોજ સવારે પોતાના કાર્યખંડમાં જતી, કંઈક નવું શીખવા તૈયાર.
ઘરે તે પોતાની દીકરીની પ્રેમાળ મા હતી. તે પોતાના પરિવાર અને કામ બંનેની એ જ શાંત સ્થિરતાથી સંભાળ રાખતી. સાંજે તે ચાનો કપ લઈને બેસતી, આવતી કાલના પ્રયોગો વિશે વિચારતી, જેમ એક વખત તેના પિતા પોતાનાં પાંદડાં વિશે વિચારતા બેસતા.
એક મોડી બપોરે અસીમા બારી ખુલ્લી રાખીને પોતાના નાના કાર્યખંડમાં બેઠી હતી. પાંદડાં, બીજ અને સૂકાં ફૂલોથી ભરેલી કાચની બરણીઓની હાર પર તડકો પડતો હતો. તે પોતાની નોટબુકમાં સુઘડ નોંધો લખતી હતી અને મનમાં ગણગણતી હતી.
બહાર, ગરમ પવનમાં કલકત્તાનાં વૃક્ષો સરસરાટ કરતાં હતાં. તેના ટેબલ પર એક નાના કપમાં તુલસીની એક ડાળખી હતી, એ જ છોડ જે તેના પિતાએ વર્ષો પહેલાં તેને બતાવ્યો હતો. અંદર, કાચના ફ્લાસ્ક નીચે એક નાની વાદળી જ્યોત ઝગમગતી હતી, અને કશાની ઉતાવળ નહોતી.
જ્યારે અજવાળું સોનેરી થયું, ત્યારે અસીમાએ નોટબુક બંધ કરી અને હસી. વનસ્પતિઓ કાલે પણ ત્યાં જ હશે, અને તેના પ્રશ્નો પણ.
નાનકડા, એક દિવસ તું પણ કોઈ પાંદડાને ધ્યાનથી જોઈશ અને તારા પોતાના મોટા પ્રશ્નો પૂછીશ. અત્યારે તો ધીમે ધીમે ઊગજે, ગરમ માટીમાં બીજની જેમ, જરાય ઉતાવળ વગર.
ભારતની નારીઓ માંથી વધુ
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 5–10 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: ભારતની નારીઓ પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
1917માં કલકત્તામાં જન્મેલાં અસીમા ચેટરજી 1944માં કલકત્તા યુનિવર્સિટીમાંથી ડૉક્ટર ઑફ સાયન્સ મેળવનાર પહેલી સ્ત્રી બન્યાં, અને પછી ભારતીય વિજ્ઞાન કૉંગ્રેસનાં પહેલાં મહિલા જનરલ પ્રેસિડેન્ટ બન્યાં, અને પદ્મભૂષણથી સન્માનિત થયાં. તેમના જીવનનું કામ ભારતીય વનસ્પતિઓનો ધીરજભર્યો અભ્યાસ હતું, સદાબહારથી લઈને પાણીના એક નાના ફર્ન સુધી. વૈજ્ઞાનિકોનાં ઘણાં જીવનચરિત્રો એક મોટી શોધ પર અટકે છે; આ કથા એને બદલે તેમની નાની પ્રયોગશાળા, ધોઈને ફરી શરૂ કરાતા નિષ્ફળ પ્રયોગો, અને વનસ્પતિઓ ધીમે ધીમે રહસ્યો કહે છે એવી તેમની માન્યતા પર રોકાય છે. ગર્ભાવસ્થામાં તેમની શાંત ધીરજ અને જિજ્ઞાસા એક હિંમત આપનાર સાથી બને છે.
બાળક સાથે વિચારો
હમણાં કુદરતના કયા નાના અજાયબીએ તમને જિજ્ઞાસુ બનાવ્યાં છે?
સંકલ્પ: હું ધીરજવાળી અને કોમળ છું, અને ધીમા, સ્થિર વિકાસ પર ભરોસો રાખું છું.
આશીર્વાદ: તમારું હૃદય શાંત રહે, તમારી યાત્રા આનંદભરી રહે, અને તમારા બાળકને સુંદર ગુણોનો આશીર્વાદ મળે.
પાત્રો
- અસીમા ચેટરજી
- — એક જિજ્ઞાસુ છોકરી, જે મોટી થઈને ધીરજવાળી વૈજ્ઞાનિક બને છે.
- તેમના પિતા
- — એક ડૉક્ટર, જે સૌથી પહેલાં તેમને બગીચાની વનસ્પતિઓ બતાવે છે.
બોધ
જિજ્ઞાસા અને ધીરજ નવા દરવાજા ખોલી શકે છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા નાનકડા, તું હંમેશાં પૂછતો રહે કે અંદર શું છુપાયેલું છે, અને નવાઈ પામતો રહે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
અસીમા વનસ્પતિઓ વિશે શું જાણવા માગતી હતી?
સ્રોત: રસાયણશાસ્ત્રી અસીમા ચેટરજી (1917–2006)નું જીવન, કલકત્તા યુનિવર્સિટી
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 18મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
અસીમા ચેટરજીનો ઔષધિઓનો બગીચો વાર્તા શું શીખવે છે?
ભારતીય ઔષધીય વનસ્પતિઓના અસીમા ચેટરજીના ધીરજભર્યા અભ્યાસે ભારતીય વિજ્ઞાનમાં સ્ત્રીઓ માટે દરવાજા ખોલ્યા. પરંપરાએ તુલસી અને લીમડા જેવી વનસ્પતિઓને લાંબા સમયથી કીમતી માની છે, અને માતાની શાંતિ વિશેનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે જિજ્ઞાસુ, ઉતાવળ વિનાનું મન લાંબી પ્રક્રિયાઓને, ગર્ભાવસ્થાને પણ, વધુ હળવી બનાવી શકે…
અસીમા ચેટરજીનો ઔષધિઓનો બગીચો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 18 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.