Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Saints & Scientists · દિવસ 141 · અઠવાડિયું 21

સાળની પ્રાર્થના

કાશીના વણકર-કવિ કબીર સવારથી દીવાબત્તી સુધી સાળ પર કામ કરે છે. એક સાધક પૂછે છે કે તેઓ પ્રાર્થના ક્યારે કરે છે, અને કબીર કહે છે કે દરેક તાર ભગવાનનું નામ છે.

વાર્તાની શીખ: પ્રેમ અને દયાથી કરેલું રોજનું કામ જ પ્રાર્થના છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
કબીર, લોઈ, યુવાન સાધક
સ્રોત ગ્રંથ
કાશીના 15મી સદીના વણકર-કવિ કબીરની પરંપરા
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 141 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 21 · 7 માંથી દિવસ 1
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
હલનચલન વધુ મજબૂત અને તાલબદ્ધ થાય છે. સ્વાદકળીઓ બની રહી છે. અઠવાડિયું 21: બાળકનો વિકાસ
આજની વાર્તા
સાળની પ્રાર્થના

પરંપરા માને છે કે સ્થિર, પ્રેમાળ મનથી કરેલું રોજનું કામ પોતે જ પ્રાર્થનાનું એક રૂપ બની શકે છે, જેમ કબીરે પોતાની સાળ પર બતાવ્યું. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે દિવસ દરમિયાન શાંત ધ્યાનની નાની, વારંવારની પળો માતાને વધુ સ્થિર અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.

દયા વણાટમાંથી વિરામ નથી. તે ભાતનો જ ભાગ છે.

કાંઠલો ડાબેથી જમણે ખટ કરતો ગયો, પછી જમણેથી ડાબે. કાશીની સાંકડી ગલીઓમાં નદી ક્યારેય દૂર નહોતી, અને સવારના ચૂલાનો ધુમાડો ઘરો વચ્ચે નીચો લટકતો. ગલી તરફ ખુલ્લા બારણાવાળા એક નાના ઘરમાં કબીર નામના વણકર બેઠા હતા. તેમની સાળ જૂની હતી. ત્યાંથી પસાર થનાર કોઈ પણ તેમને સવારથી દીવા થાય ત્યાં સુધી કામ કરતા જોઈ શકતું.

કબીર મંદિરના નહોતા. મસ્જિદના પણ નહોતા. તેઓ જનોઈ નહોતા પહેરતા અને ખોળામાં કોઈ ધર્મગ્રંથ નહોતા રાખતા. તેમની પાસે તેમની સાળ હતી, તેમનાં પત્ની લોઈ હતાં, તેમનો નાનો દીકરો હતો, અને કાંઠલાનો સ્થિર અવાજ હતો.

સાળમાંથી જૂના લાકડા અને કપાસની રજની સુગંધ આવતી. સવારે તાર ઠંડા લાગતા અને બપોર સુધીમાં હૂંફાળા. બારણામાંથી ત્રાંસો તડકો આવતો ત્યારે અધૂરું વણાયેલું કાપડ આછું લીલું ચમકતું, જાણે કુમળા ડાંગરનું ખેતર.

કાશીના લોકો તેમને પ્રેમ કરતા, અને તેમનાથી મૂંઝાતા પણ. પંડિતો તેમના બારણા પાસેથી જતા અને માથું ધુણાવતા. મૌલવીઓ તેમના બારણા પાસેથી જતા અને માથું ધુણાવતા. કબીર બસ હસતા, કાંઠલો તારમાંથી પસાર કરતા, અને કોઈ પૂજારીએ ન શીખવેલાં નામ ધીમા અવાજે ગાતા.

એક સવારે એક યુવાન સાધક ઉંબરે આવીને અટક્યો. યુવાન સાધકો હોય તેવો જ, તે સ્વચ્છ અને ગંભીર હતો. તે ઘણે દૂરથી ચાલીને આવ્યો હતો, અને તેનાં ચંપલ ઘાટની ધૂળથી ભૂખરાં થઈ ગયાં હતાં.

તે કંઈ બોલે તે પહેલાં લોઈ બારણે આવ્યાં. તેમણે તેનો થાકેલો ચહેરો જોયો અને પિત્તળના લોટામાં પાણી અને ગોળનો ગાંગડો લાવ્યાં.

"બેસ, દીકરા," તેમણે કહ્યું. "ગલી લાંબી છે અને તડકો ચઢી ગયો છે."

તે ઓટલા પર બેઠો અને પાણી પીધું. ગળપણ જીભ પર રહી ગયું.

લાંબા સમય સુધી તેણે કબીરના હાથ જોયા. પછી તેણે કહ્યું, "ગુરુજી, તમને ભગવાન માટે સમય ક્યારે મળે છે? તમારી સાળ ક્યારેય અટકતી નથી. પ્રાર્થના કરવા માણસે કામ તો બાજુ પર મૂકવું જ પડે ને."

કબીરે ઊંચું ન જોયું. તેમણે કાંઠલો પસાર કર્યો. ફણી નીચે ખેંચી. કાંઠલો પાછો પસાર કર્યો. ફણી ફરી નીચે ખેંચી.

"દરેક તાર તેમનું નામ છે," તેમણે ધીમેથી કહ્યું. "લાંબા તાણાના તાર તેમની ધીરજ છે. આડા વાણાના તાર મારા છે. જો હું એક પળ માટે પણ છોડી દઉં, તો કાપડ વાંકુંચૂકું થઈ જાય. એટલે હું છોડતો નથી."

યુવાને વધુ ધ્યાનથી જોયું. કબીરના હોઠ અવાજ વગર હલતા હતા. રામ. રામ. રામ. કાંઠલાના દરેક ફેરે એક નામ, દરેક શ્વાસે એક નામ. તેમના હાથ નીચે કાપડ ધીમે ધીમે, એકસરખું વધતું ગયું.

બપોરે પાડોશીનું એક બાળક ફાટેલા પતંગ માટે રડતું રડતું દોડી આવ્યું. કબીરે સાળ ન અટકાવી. તેમણે એક હાથ લંબાવ્યો, બાળકના વાળ પર હાથ ફેરવ્યો, અને કહ્યું, "સાંજે પાછો લાવજે. આ જ કાપડના એક તારથી આપણે તેને સાંધી દઈશું." બાળક હસતું હસતું દોડી ગયું.

સાધક નવાઈ પામ્યો.

"જોયું?" કબીરે કહ્યું. "એ પણ એક તાર હતો. દયા વણાટમાંથી વિરામ નથી. તે ભાતનો જ ભાગ છે."

સાંજે કબીર તે દિવસે પહેલી વાર સાળ પરથી ઊભા થયા. તેમણે પીઠ સીધી કરી. થોડું પાણી પીધું. તેમણે સાધક સામે જોયું, જે ઓટલા પરથી હલ્યો પણ નહોતો.

"હવે હું જમીશ," તેમણે કહ્યું. "જમવું પણ તેમનું છે. સૂવું પણ તેમનું હશે. હું તેમના માટે કોઈ ખાસ કલાક રાખતો નથી, કારણ કે કોઈ સમય એવો નથી જેમાં તેઓ ન હોય."

લોઈએ બેને બદલે ત્રણ થાળી મૂકી. સાંજના પહેલા દીવા નીચે યુવાને તેમની સાથે ભોજન કર્યું. ભાત, થોડી દાળ, બાજુમાં એક લીલું મરચું. કોઈએ ભાષણ ન આપ્યું. બહાર ગલી શાંત થઈ ગઈ, અને નદી તરફ ક્યાંક એક વાર ઘંટ વાગ્યો.

સાધક ગયો ત્યારે તે કોઈ પુસ્તક કે નવો નિયમ લઈને ન ગયો. તે ફક્ત કાંઠલાનો ડાબે-જમણે અવાજ લઈ ગયો, અને એક વિચાર કે કામ અને પ્રાર્થના પ્રેમથી કરેલી એક જ વસ્તુ હોઈ શકે. કામને જ પ્રાર્થના બનવા દો.

પછી પાડોશીનું બાળક પતંગ લઈને પાછું આવ્યું. કબીરે દિવસના કાપડની કિનારીમાંથી એક ચમકતો તાર ખેંચ્યો અને ફાટેલો કાગળ બાંધી દીધો. પતંગ આખી રાત બારણા પાસેના ખીલે લટકતો રહ્યો, સવારના પવનની રાહ જોતો.

મારા નાનકડા, તારી માનું શરીર પણ તને એ જ રીતે વણી રહ્યું છે, એક એક શાંત તારથી.

આગળની વાર્તા વાંચો →કબીર અને વણેલું કપડું

સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો પરંપરાની વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

કાશીના પંદરમી સદીના વણકર-કવિ કબીર આજે પણ તેમના દોહાઓ દ્વારા રોજ ટંકાય છે, જે હિંદુ, મુસલમાન અને શીખ સૌ ગાય છે, અને તેમની ઘણી વાણીઓ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાં સામેલ છે. તેમણે ધર્મનાં લેબલ નકાર્યાં અને પોતાની સાળને જ પ્રાર્થનાનું સ્થાન માની. તેમના જીવનની કોઈ જાણીતી દંતકથા ફરી કહેવાને બદલે, આ કોમળ વાર્તા સાળ પરના એક જ દિવસમાં રહે છે, જ્યાં દરેક તારમાં ભગવાનનું નામ છે અને બાળકનો પતંગ સાંધવો પણ ભાતનો ભાગ બની જાય છે. ધીરજથી, એક એક શાંત તારથી વણવાની તેની છબી ત્યારે ખાસ લાગે છે જ્યારે એક નવું જીવન ધીમે ધીમે આકાર લઈ રહ્યું હોય.

બાળક સાથે વિચારો

તમારું રોજનું કયું કામ પ્રેમથી કરવાથી ચુપચાપ પ્રાર્થના બની શકે?

સંકલ્પ: આજે હું જે પણ સામાન્ય કામ કરું છું, તે પ્રાર્થનાથી વણાયેલું છે, એક એક શાંત તારથી.

આશીર્વાદ: સાળ પરના કબીરની જેમ, તમે પણ તમારા રોજના કામમાં શાંત પ્રાર્થના વણો.

પાત્રો

કબીર
— એક વણકર, જેમનો દરેક તાર પ્રાર્થના છે.
લોઈ
— તેમનાં પ્રેમાળ પત્ની, જે પાણી અને ગોળ આપે છે.
યુવાન સાધક
— તે શીખે છે કે રોજનું કામ પણ ભક્તિ બની શકે.

બોધ

પ્રેમ અને દયાથી કરેલું રોજનું કામ જ પ્રાર્થના છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, તું પ્રેમથી વણાઈ રહ્યું છે, એક એક શાંત તારથી.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

કોઈની મદદ કરવી પ્રાર્થના જેવી કેવી રીતે હોઈ શકે?

સ્રોત: કાશીના 15મી સદીના વણકર-કવિ કબીરની પરંપરા

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા વિષ્ણુ સહસ્રનામનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 21મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • મોચીના હાથ · દિવસ 144

    મળતી આવતી વાર્તા

    રવિદાસ જેવા સંતો દ્વારા પરંપરા માને છે કે કોઈ પણ પ્રામાણિક કામ નીચું નથી અને રોજનાં કામ ભક્તિથી અર્પણ કરી શકાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે રોજની દિનચર્યામાં અર્થ શોધવાથી માતા આખો દિવસ વધુ સ્થિર અનુભવી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સાળની પ્રાર્થના વાર્તા શું શીખવે છે?

પરંપરા માને છે કે સ્થિર, પ્રેમાળ મનથી કરેલું રોજનું કામ પોતે જ પ્રાર્થનાનું એક રૂપ બની શકે છે, જેમ કબીરે પોતાની સાળ પર બતાવ્યું. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે દિવસ દરમિયાન શાંત ધ્યાનની નાની, વારંવારની પળો માતાને વધુ સ્થિર અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.

સાળની પ્રાર્થના ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 21 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો