Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Ramayana · દિવસ 75 · અઠવાડિયું 11

હનુમાન અને પહાડનો રસ્તો

યુવાન હનુમાન સૂર્યોદયે સવારની પ્રાર્થના ગાવા પહાડ પર દોડે છે. રસ્તામાં તેમને થાકેલા યાત્રીઓ મળે છે જે આગળ ચાલી શકતા નથી.

વાર્તાની શીખ: બીજાને મદદ કરવી એ જ સૌથી સાચી પ્રાર્થના છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
હનુમાન, યાત્રીઓ
સ્રોત ગ્રંથ
રામાયણ
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 75 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 11 · 7 માંથી દિવસ 5
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 1
આ અઠવાડિયે બાળક
બાળકનું માથું તેના શરીરની લંબાઈનું લગભગ અડધું છે. વાળનાં મૂળ અને નખની જગ્યા બને છે. અઠવાડિયું 11: બાળકનો વિકાસ

પરંપરા હનુમાનને બીજાની સેવામાં વપરાતી શક્તિના આદર્શ તરીકે જુએ છે, અને આ કોમળ કથા એ શક્તિ નાની, રોજિંદી રીતે બતાવે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે તાલબદ્ધ ગાવું અને સહારો અનુભવવો થાક હળવો કરી શકે છે, બરાબર આ પહાડી રસ્તા પરના ચાલતાં ગવાતા ગીતની જેમ.

જો હું થાકેલા લોકોને રસ્તામાં પાછળ છોડી દઉં, તો એ પ્રાર્થનાનું શું મૂલ્ય?

રામાયણનાં મોટાં સાહસો પહેલાં, જ્યારે હનુમાન હજી નાના હતા, ત્યારે તેમને ઉત્તરના ઊંચા પહાડોમાં ફરવું બહુ ગમતું. તેઓ એક શિખરથી બીજા શિખરે કૂદી શકતા. પડતા ઝરણા કરતાં પણ ઝડપથી તેઓ પહાડની ધાર પર દોડી શકતા. પહાડી લોકો વાદળો વચ્ચે સોનેરી ઝબકારો જોઈને હસતા. "જુઓ, અંજનાનો દીકરો જાય છે," તેઓ કહેતા.

એક સવારે હનુમાન એક ઊંચા પહાડની ટોચ પરના નાના મંદિર તરફ સાંકડી પગદંડીએ દોડતા હતા. તેઓ સૂર્યોદય પહેલાં પહોંચીને સવારની પ્રાર્થના ગાવા માંગતા હતા. હવા તાજી હતી, અને તારા હમણાં જ ઝાંખા થવા લાગ્યા હતા.

અડધે રસ્તે તેમને નીચેથી અવાજો સંભળાયા.

"હું આગળ નહીં ચાલી શકું," કોઈએ કહ્યું. "મારા પગ ધ્રૂજે છે."

"બસ થોડુંક વધારે," બીજો અવાજ બોલ્યો, જોકે તે પણ થાકેલો લાગતો હતો.

હનુમાન અટક્યા અને કિનારેથી નીચે જોયું. નીચેની વાંકીચૂકી પગદંડી પર યાત્રીઓનું એક નાનું જૂથ હતું: લાકડીના ટેકે ચાલતાં એક વૃદ્ધ દાદીમા, પીઠ પર ભારે પોટલું લઈને એક યુવાન કુંભાર, નાના છોકરાનો હાથ પકડેલી એક માતા, અને લંગડી બકરી ઊંચકેલો એક ભરવાડ. તેઓ આખી રાત ચાલ્યા હતા. હવે રસ્તો સીધો ચઢાણવાળો અને પથરાળ હતો, અને તેઓ થાકેલા, ઠરેલા અને અચોક્કસ હતા.

હનુમાને ઉપર શિખર તરફ જોયું. થોડા કૂદકામાં તેઓ ત્યાં પહોંચી શકે અને યોજના મુજબ સૂરજ ઊગે ત્યારે પ્રાર્થના ગાઈ શકે.

પછી તેમણે ફરી નીચે યાત્રીઓ તરફ જોયું. જો હું થાકેલા લોકોને રસ્તામાં પાછળ છોડી દઉં, તો એ પ્રાર્થનાનું શું મૂલ્ય? તેમણે વિચાર્યું.

એટલે તેઓ હળવેથી કૂદીને તેમની સામે પગદંડી પર ઊતર્યા.

નાનો છોકરો ચોંકી ગયો. માએ તેને પાસે ખેંચી લીધો. પણ હનુમાને નમીને હાથ જોડ્યા. "કૃપા કરીને ડરશો નહીં," તેમણે કહ્યું. "હું પણ મંદિરે જાઉં છું. શું હું તમારી સાથે ચાલી શકું?"

દાદીમાએ તેમની સામે ધ્યાનથી જોયું અને હસ્યાં. "તારા જેવો બળવાન જુવાન? એકલો જાય તો સૂરજ પહેલાં પહોંચી જાય."

"કદાચ," હનુમાને કહ્યું. "પણ સાથે પહોંચવામાં વધારે મજા છે."

તેમણે કુંભારનું પોટલું પોતાના પહોળા ખભે લીધું. સૌથી ચઢાણવાળાં પગથિયાં પર તેમણે દાદીમાની કોણી પકડી. નાનો છોકરો થાકી ગયો ત્યારે હનુમાને તેને પીઠ પર બેસાડ્યો, અને તેમની પૂંછડીના ઝુલાવા પર છોકરો ખિલખિલ હસ્યો. બકરી બેંબેં કરવા લાગી ત્યારે હનુમાને તે શાંત થાય ત્યાં સુધી તેનું માથું પંપાળ્યું.

પણ રસ્તો હજી લાંબો હતો, અને થોડી વારમાં બધા ફરી ચૂપ થઈ ગયા. દાદીમા ધીમે ધીમે શ્વાસ લેતાં હતાં. કુંભાર પોતાના દુખતા પગ ઘસતો હતો.

"ચાલો ગાઈએ," હનુમાને કહ્યું. "ચાલતાં ગવાતું ગીત પગલાં હળવાં કરે છે."

તેમણે પગલાંના તાલે રામનું નામ ગાવાનું શરૂ કર્યું. રા-મ, રા-મ. પગલું, પગલું. માતા જોડાઈ, પછી ભરવાડ. નાનો છોકરો સૌથી મોટેથી ગાતો હતો, થોડો બેસૂરો, અને બધા હસી પડ્યા. દાદીમા તાલમાં લાકડી ઠપકારતાં હતાં.

દૃશ્યવાળી એક છાજલી પાસે હનુમાને કહ્યું, "ચાલો અહીં આરામ કરીએ અને પાછળ જોઈએ." તેઓ વળ્યા. ખૂબ નીચે એ ખીણ હતી જે તેમણે અંધારામાં પાર કરી હતી. નદી ચાંદીના દોરા જેવી હતી, અને તેમનું ગામ નાનાં નાનાં છાપરાંનો ઝૂમખો હતું.

"જુઓ, આપણે કેટલે દૂર આવી ગયા," કુંભારે કહ્યું.

"જુઓ, આપણે સાથે મળીને કેટલે દૂર આવી ગયા," દાદીમાએ કહ્યું.

નવી શક્તિ સાથે તેમણે છેલ્લો ભાગ ચડ્યો. દરેક જણ બીજાને મદદ કરતું. કુંભારે માતાને ટેકો આપ્યો. માતાએ દાદીમાનો બીજો હાથ પકડ્યો. ભરવાડે પોતાની બકરી ઊંચકી, અને હનુમાન છોકરાને અને પોટલાને ઊંચકીને હજી ગાતા રહ્યા.

આકાશ ગુલાબી થયું બરાબર ત્યારે તેઓ પહાડની ટોચ પર પહોંચ્યા. ત્યાં નાનું મંદિર ઊભું હતું, તેનો પિત્તળનો ઘંટ પહેલો પ્રકાશ ઝીલતો હતો. પછી ગોળ અને સોનેરી સૂરજ ઊગ્યો, અને તેમના ઠરેલા ચહેરા ગરમ કર્યા.

તેઓ બાજુ બાજુમાં ઊભા રહ્યા અને સાથે મળીને સવારની પ્રાર્થના ગાઈ. હનુમાનનો અવાજ સૌથી બુલંદ હતો, પણ પોતાના એકલા અવાજ કરતાં બધાના જોડાયેલા અવાજો તેમને ઘણા વધારે ગમ્યા.

પછી દાદીમાએ પોતાનો વૃદ્ધ હાથ તેમના માથે મૂક્યો. "તું સૌથી પહેલો અહીં પહોંચી શક્યો હોત," તેમણે કહ્યું. "તેના બદલે તેં ખાતરી કરી કે આપણે બધા અહીં પહોંચીએ. એ જ મોટી શક્તિ છે."

હનુમાને નમીને તેમના પગે હાથ લગાડ્યો. તેઓ જાણતા હતા કે દાદીમા સાચાં છે. બળવાન હોવું એક ભેટ હતી. એ શક્તિથી બીજાને પગલે પગલે ઉપર ઉઠાવવા, એ જ સૌથી સાચી ભક્તિ હતી.

મંદિરનો ઘંટ ખીણ પર ગુંજી ઊઠ્યો, અને છ થાકેલા મુસાફરો તડકામાં બેસીને એક જ ઘડામાંથી પાણી વહેંચીને પીતા રહ્યા. એક દિવસ તું પણ તારા પોતાના પહાડ ચડીશ, મારા નાનકડા, અને તારે તે ક્યારેય એકલા ચડવા નહીં પડે.

આગળની વાર્તા વાંચો →રામ અને ગામનો દીવો

રામાયણ માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: રામાયણ · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

રામ પ્રત્યે હનુમાનની ભક્તિ આખા ભારતમાં હનુમાન ચાલીસા, મંદિરનાં ભજનો અને હનુમાન જયંતીમાં ઉજવાય છે, અને આ કોમળ પુનઃકથન કોઈ ચોક્કસ ગ્રંથને બદલે એ ભક્તિ પરંપરામાંથી પ્રેરણા લે છે. સૂર્યોદયે ગાવા પહાડની ટોચના મંદિર તરફ દોડતા યુવાન હનુમાન થોડા કૂદકામાં પહોંચી શકે, છતાં થાકેલા યાત્રીઓ માટે અટકે છે: લાકડીવાળાં દાદીમા, કુંભાર, માતા અને છોકરો, લંગડી બકરીવાળો ભરવાડ. શક્તિના પરાક્રમને બદલે, આ વાર્તા બીજાની ઝડપે ચાલવાનું અને તેમનાં પગલાં સાથે રામનું નામ ગાવાનું પસંદ કરવા વિશે છે. ભાવિ માતા-પિતા માટે તે સાથે પહોંચવાની અને જરૂર હોય તેમના માટે ધીમા પડવાની ઉજવણી કરે છે.

ટેકરી પર બનેલાં હનુમાન મંદિરો આખા ભારતમાં જાણીતું દૃશ્ય છે, અને ત્યાં સુધી ચઢવું પોતે જ ભક્તિ છે. યાત્રાળુઓ હમ્પી પાસે અંજનાદ્રિ ટેકરીનાં આશરે 575 પગથિયાં ચઢે છે, અને શિમલાના જાખૂમાં હનુમાનની એક ઊંચી પ્રતિમા શિખર પરથી આખા નગરને નિહાળે છે. ઘણા ભક્તો ચઢતાં ચઢતાં એક એક ચોપાઈ કરીને હનુમાન ચાલીસા બોલે છે. ચાલીસાના રચયિતા તુલસીદાસને પરંપરાથી વારાણસીના સંકટ મોચન મંદિરના સ્થાપક માનવામાં આવે છે, અને રસ્તામાં રોકાઈને મદદ કરવાની હનુમાનની ટેવ એ જ નામનો પડઘો છે — સંકટ મોચન, જે દુઃખ દૂર કરે છે. ગર્ભાવસ્થામાં આ વાર્તા યાદ અપાવે છે કે યાત્રા પણ પહોંચવા જેટલી જ મહત્ત્વની છે.

બાળક સાથે વિચારો

મારી યાત્રાના ચઢાણવાળા ભાગમાં કોણ મારી સાથે ચાલ્યું છે, અને તેમણે તેને કેવી રીતે હળવો બનાવ્યો?

સંકલ્પ: હું હિંમતથી મારા માર્ગે ચાલું છું, અને મને ચડવામાં મદદ કરતા હાથોને સ્વીકારું છું.

આશીર્વાદ: શક્તિ અને આશા તમારી યાત્રાના દરેક પગલે સાથે રહે.

પાત્રો

હનુમાન
— એક બળવાન યુવાન મદદગાર જે બીજા માટે અટકે છે.
યાત્રીઓ
— એક દાદીમા, એક કુંભાર, માતા અને બાળક, અને બકરીવાળો એક ભરવાડ.

બોધ

બીજાને મદદ કરવી એ જ સૌથી સાચી પ્રાર્થના છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, તારી શક્તિ હંમેશાં બીજાને મદદ કરવામાં વપરાય.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

પહાડના રસ્તે હનુમાને કોને મદદ કરી?

સ્રોત: હનુમાન ભક્તિ પરંપરાથી પ્રેરિત કોમળ પુનઃકથન

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા વિષ્ણુ સહસ્રનામનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 11મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

હનુમાન અને પહાડનો રસ્તો વાર્તા શું શીખવે છે?

પરંપરા હનુમાનને બીજાની સેવામાં વપરાતી શક્તિના આદર્શ તરીકે જુએ છે, અને આ કોમળ કથા એ શક્તિ નાની, રોજિંદી રીતે બતાવે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે તાલબદ્ધ ગાવું અને સહારો અનુભવવો થાક હળવો કરી શકે છે, બરાબર આ પહાડી રસ્તા પરના ચાલતાં ગવાતા ગીતની જેમ.

હનુમાન અને પહાડનો રસ્તો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 11 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો