Folk Tale · दिवस 88 · आठवडा 13
जकणाचारी आणि लपलेला बेडूक
महान शिल्पकार जकणाचारी बेलूरमध्ये चेन्नकेशवाची सुंदर मूर्ती घडवतात. एक शांत तरुण शिल्पकार हळुवारपणे सांगतो की दगडात आत एक दोष लपलेला आहे.
गोष्टीचे तात्पर्य: सगळ्यात लहान आवाजाचेही नम्रपणे ऐका; त्यात सत्य असू शकते.
या गोष्टीत
- पात्रे
- जकणाचारी, डंकणाचारी
- मूळ ग्रंथ
- बेलूरच्या चेन्नकेशव मंदिराची कर्नाटकातील लोकआख्यायिका
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 88 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 13 · ७ पैकी दिवस 4
- तिमाही
- तिमाही 1
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 13: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- जकणाचारी आणि लपलेला बेडूक
- मंत्र
- गायत्री मंत्र
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
जकणाचारींची आख्यायिका बेलूर आणि हळेबीडूच्या प्रसिद्ध कोरीवकामांसोबत कर्नाटकभर सांगितली जाते, आणि परंपरा तिला नम्रता आणि कुटुंबाचा धडा मानते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सांगते की आपल्या माणसांच्या जवळ असल्याची भावना महत्त्वाची असते, आणि ही गोष्ट घरासाठी जागा ठेवण्याची एक हळुवार आठवण आहे.
मी आयुष्यभर इतरांसाठी सुंदर गोष्टी घडवल्या, आणि सगळ्यात सुंदर गोष्ट घरी वाट पाहत होती हे विसरलो
टक, टक, टक. कर्नाटकातल्या बेलूरमधल्या एका दगडी कार्यशाळेत सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत एका छोट्या छिन्नीचा आवाज घुमायचा.
त्या शिल्पकाराचे नाव होते जकणाचारी. लोक म्हणत की ते दगडाला कापडासारखा मऊ आणि पिसासारखा हलका भासवू शकत. राजे त्यांना बोलावणे पाठवत. मंदिरे त्यांची वाट पाहत. आणि आता, जुनी गोष्ट सांगते, बेलूरच्या नव्या मंदिरासाठी सगळ्यात महत्त्वाची मूर्ती घडवायचे काम त्यांना दिले गेले होते: भगवान चेन्नकेशवाची मूर्ती, विष्णूचे एक रूप.
कला शिकण्यासाठी जकणाचारींनी फार पूर्वी आपले गाव सोडले होते. ते गावोगाव, एका मंदिरातून दुसऱ्या मंदिरात फिरले होते, आणि इतक्या वर्षांत ते एकदाही घरी गेले नव्हते. घरी त्यांनी आपली पत्नी आणि एक तान्हा मुलगा ठेवला होता. त्यांना त्यांची अनेकदा आठवण यायची, पण नेहमी आणखी एक खांब पूर्ण करायचा असायचा, आणखी एक कोरीवकाम सुरू करायचे असायचे.
चेन्नकेशवाच्या मूर्तीसाठी त्यांनी सोपस्टोनची एक मोठी शिळा निवडली, गुळगुळीत आणि करड्या-हिरव्या रंगाची. त्यावर त्यांनी महिनोन्महिने काम केले. त्यांनी देवाचा सौम्य चेहरा घडवला, मुकुट घडवला, शंख आणि चक्र, गदा आणि कमळ धरलेले चार हात घडवले. प्रत्येक हारातला प्रत्येक मणी कोरला. ते हळूहळू आणि काळजीपूर्वक काम करत, कारण त्यांना मूर्ती परिपूर्ण हवी होती.
एके दिवशी एक तरुण शिल्पकार बेलूरला आला आणि कामगारांमध्ये सामील व्हायची परवानगी मागितली. तो शांत आणि कष्टाळू होता, त्याचे हात कुशल होते. त्याचे नाव होते डंकणाचारी. तो बरेच दिवस गुरूंचे काम पाहत राहिला.
शेवटी ती भव्य मूर्ती पूर्ण झाली. सगळे गाव ती पाहायला आले. ती किती सुबक आहे हे पाहून लोक थक्क झाले.
मग तो तरुण शिल्पकार पुढे आला आणि नमस्कार केला. "माफ करा, गुरुजी," तो नम्रपणे म्हणाला. "मूर्ती फार सुंदर आहे. पण मला वाटते या दगडात आत एक दोष आहे."
गर्दी चिडीचूप झाली. जकणाचारींचा चेहरा तापला. दोष? त्यांच्या सगळ्यात उत्तम कलाकृतीत? "कुठलाही दोष नाही," ते म्हणाले. "मी तिचा प्रत्येक भाग तपासला आहे."
"मी तुम्हाला दाखवू का?" तरुणाने विचारले.
जकणाचारी जरा अडखळले. मग त्यांनी मान डोलावली.
डंकणाचारीने थोडा चंदनाचा लेप घेतला आणि मूर्तीवर लावला. तो वाट पाहत थांबला. लेप सगळीकडे हळूहळू सुकला, फक्त देवाच्या नाभीजवळचा एक छोटासा भाग सोडून, जो ओलसर आणि गार राहिला.
"तिथे," तो म्हणाला. "आत काहीतरी पाणी धरून आहे."
अगदी जपून, एका बारीक छिन्नीने त्याने ती जागा ठोकली. दगडाचा एक इवलासा तुकडा निघाला, आणि एक लहानशी पोकळी दिसली. पोकळीत थोडे पाणी, थोडी वाळू आणि उजेडात डोळे मिचकावणारा एक इवलासा बेडूक होता.
सगळे थक्क झाले. जकणाचारी बघतच राहिले. महिनोन्महिने त्यांनी या दगडावर काम केले होते आणि त्यांना कधीच कळले नव्हते. थोड्याशा चंदनाच्या लेपाने महिन्यांच्या कामात जे सुटले होते ते दाखवले. त्यांचा अभिमान निसटून गेल्यासारखे त्यांना वाटले, आणि त्याच्या जागी काहीतरी शांत आले. बारकाईने पाहा आणि नम्र राहा, असे त्यांचे मन म्हणाले.
"तुझी नजर तीक्ष्ण आहे आणि मन धीराचे," ते तरुणाला म्हणाले. "असे पाहायला तुला कुणी शिकवले?"
"माझ्या आईने," डंकणाचारी म्हणाला. "तिने मला सांगितले की माझे वडील एक मोठे शिल्पकार होते, जे मंदिरे बांधायला दूर गेले. एक दिवस त्यांना शोधता यावे म्हणून मी ही कला शिकलो."
जकणाचारींनी त्याच्या गावाचे नाव आणि आईचे नाव विचारले. तरुणाने उत्तर दिले, तेव्हा वृद्ध शिल्पकाराचे डोळे पाणावले. हा त्यांचाच मुलगा होता, जे तान्हे बाळ त्यांनी मागे ठेवले होते, ते आता मोठे होऊन पुरुष झाले होते.
तिथे मंदिराच्या अंगणात त्यांनी आपल्या मुलाला बराच वेळ जवळ धरले, आणि गाव शांतपणे पाहत राहिले.
"मी आयुष्यभर इतरांसाठी सुंदर गोष्टी घडवल्या, आणि सगळ्यात सुंदर गोष्ट घरी वाट पाहत होती हे विसरलो," ते म्हणाले.
बेडकाच्या दगडाची ती मूर्ती सन्मानाने बाजूला ठेवली गेली, आणि लोक म्हणतात की ती आजही मंदिरात आहे, प्रत्येक शिल्पकाराला बारकाईने पाहण्याची आणि नम्र राहण्याची आठवण करून देत. वडील आणि मुलगा सोबत आपल्या गावी परतले, जिथे जकणाचारींची पत्नी दारात वाट पाहत होती. पुढे, गोष्ट सांगते, त्या दोघांनी शेजारी शेजारी बसून एक नवे मंदिर घडवले.
बेलूरमध्ये मंदिराच्या भिंतींवरच्या दगडी मूर्ती आजही नाचतात, इतक्या सुबक की हलताहेत असे वाटते. आणि त्या दगडात कुठेतरी, गोष्ट सांगते, एकदा एक छोटासा बेडूक आपल्या पोकळीत शांत आणि सुरक्षित बसला होता.
बाळा, तूही तुझ्या शांत पोकळीत सुरक्षित आहेस, आणि आपल्या घरातली सगळ्यात सुंदर गोष्ट तुझी वाट पाहते आहे.
लोककथा मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 4–8 वर्षांची मुले
स्रोत: लोक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
कर्नाटकातली लोकआख्यायिका बेलूरच्या प्रसिद्ध चेन्नकेशव मंदिराला महान शिल्पकार जकणाचारींशी जोडते, आणि आजही भेट देणाऱ्यांना त्या मूर्तीची गोष्ट सांगितली जाते जिच्यात पाणी, वाळू आणि बेडूक असलेली एक इवलीशी पोकळी आहे असे म्हणतात. ही आख्यायिका इतकी लाडकी आहे की कन्नड चित्रपट आणि गाण्यांतही ती पुन्हा सांगितली गेली आहे. मंदिरांच्या गोष्टींमध्ये ती वेगळी ठरते तिच्या कौटुंबिक गाभ्यामुळे: चंदनाच्या लेपाने दोष शोधणारा तरुण शिल्पकार म्हणजे गुरूंनी तान्हेपणी मागे ठेवलेला मुलगाच निघतो, आणि कलाच घरी परतण्याची वाट बनते. गरोदरपणात वाचली तर ही आईवडील, मुले आणि घरी वाट पाहणाऱ्या सुंदर गोष्टीबद्दलची हृदयस्पर्शी गोष्ट आहे.
बाळासोबत विचार करा
बाळ आल्यानंतर काम आणि योजना वाढल्या तरी तुम्हाला कशासाठी नेहमी वेळ काढत राहायचा आहे?
संकल्प: माझे कुटुंब हे माझे सगळ्यात मौल्यवान काम आहे. माझ्या प्रिय माणसांसाठी मी वेळ काढते.
आशीर्वाद: तुमच्या अगदी समोर असलेले मौल्यवान तुम्हाला नेहमी दिसो, आणि तुमचे कुटुंब जवळ राहो.
पात्रे
- जकणाचारी
- — नम्रता शिकणारे महान शिल्पकार.
- डंकणाचारी
- — तीक्ष्ण नजरेचा शांत तरुण शिल्पकार.
बोध
सगळ्यात लहान आवाजाचेही नम्रपणे ऐका; त्यात सत्य असू शकते.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या लाडक्या, तू कुशल आणि नम्र होऊन वाढ, आणि आपण नेहमी एकमेकांकडे परतण्याची वाट शोधत राहू.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
दगडात आत काय लपले होते?
स्रोत: बेलूरच्या चेन्नकेशव मंदिराची कर्नाटकातील लोकआख्यायिका
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 13व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
जकणाचारी आणि लपलेला बेडूक ही गोष्ट काय शिकवते?
जकणाचारींची आख्यायिका बेलूर आणि हळेबीडूच्या प्रसिद्ध कोरीवकामांसोबत कर्नाटकभर सांगितली जाते, आणि परंपरा तिला नम्रता आणि कुटुंबाचा धडा मानते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सांगते की आपल्या माणसांच्या जवळ असल्याची भावना महत्त्वाची असते, आणि ही गोष्ट घरासाठी जागा ठेवण्याची एक हळुवार आठवण आहे.
जकणाचारी आणि लपलेला बेडूक गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 13 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.