Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Saints & Scientists · दिवस 278 · आठवडा 40

कामारपुकुरमधला चंद्रमणीचा प्रकाश

चंद्रमणी आणि खुदीराम कामारपुकुरमधल्या एका छोट्या, उबदार मातीच्या घरात राहतात. तीर्थयात्रेत खुदीरामांना स्वप्न पडतं की देव त्यांचा मुलगा म्हणून जन्म घेईल.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेम आणि प्रार्थनेने भरलेलं घर मोठ्या आशीर्वादांचं स्वागत करतं.

या गोष्टीत

पात्रे
चंद्रमणी, खुदीराम
मूळ ग्रंथ
श्री रामकृष्णांच्या जन्माचे पारंपरिक वृत्तांत, जसे स्वामी सारदानंद यांच्या 'श्री रामकृष्ण, द ग्रेट मास्टर' मध्ये
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 278 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 40 · ७ पैकी दिवस 5
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 40: बाळाची वाढ

चंद्रमणीचे शांत आश्चर्याचे महिने आणि तिने केलेलं आनंदी स्वागत, तुम्ही आपल्या बाळाला भेटण्याआधीच्या या शेवटच्या दिवसांसारखंच आहे. तिची कथा प्रत्येक जन्मातल्या पावित्र्याचा उत्सव साजरा करते.

तो सकाळच्या सूर्यासारखा तेजस्वी आहे!

चंद्रमणी ही एक प्रेमळ मनाची गावातली स्त्री होती. तिचं हसू हळुवार होतं आणि दारी येणाऱ्या प्रत्येकाला जेवू घालायची तिला सवय होती. ती बंगालमधल्या कामारपुकुर नावाच्या छोट्या गावात राहायची, जे हिरव्यागार भातशेतांनी आणि शांत तळ्यांनी वेढलेलं होतं. तिचे पती खुदीराम साधे, प्रामाणिक गृहस्थ होते, जे रोज सकाळ-संध्याकाळ प्रार्थना करायचे. ते श्रीमंत नव्हते, पण गवताचं छप्पर असलेलं त्यांचं छोटंसं मातीचं घर नेहमी मायेच्या उबेने भरलेलं असायचं.

एका वर्षी खुदीराम गया या पवित्र गावी लांबच्या तीर्थयात्रेला गेले. तिथे एका रात्री त्यांना एक सुंदर स्वप्न पडलं. मंद प्रकाशाने उजळलेलं देवाचं एक तेजस्वी रूप त्यांच्याकडे पाहून हसत होतं. "खुदीराम," तो प्रेमळ आवाज म्हणाला, "तुझ्या भक्तीने मी प्रसन्न आहे. मी तुझ्या घरी येईन आणि तुझा मुलगा म्हणून जन्म घेईन." आनंदाश्रूंनी खुदीराम जागे झाले आणि घाईघाईने कामारपुकुरला परतले.

इकडे गावात चंद्रमणीच्या बाबतीतही एक अद्भुत गोष्ट घडली होती. त्यांच्या घराशेजारी शंकराचं एक छोटं मंदिर होतं, जिथे ती अनेकदा प्रार्थना करायला आणि फुलं वाहायला जायची. एक दिवस ती तिथे आपली मैत्रीण धनी, गावच्या लोहाराची बायको, मोठ्याने हसणारी एक आनंदी स्त्री, हिच्यासोबत उभी होती. अचानक शंकराच्या मूर्तीतून एक मऊ, तेजस्वी प्रकाश येत असल्यासारखं वाटलं. तो हळुवार लाटेसारखा चंद्रमणीकडे तरंगत आला आणि तिचं सारं शरीर भरून गेला.

चंद्रमणीला उबदार आणि शांत वाटलं, जणू सूर्यच तिच्यात आला होता. धनी धावत तिच्याजवळ आली. "ताई, बरी आहेस ना?" तिने विचारलं. चमकणाऱ्या डोळ्यांनी चंद्रमणीने हळूच मान डोलावली. "बरी तर आहेच, त्याहूनही छान आहे," ती कुजबुजली. "असं वाटतंय की काहीतरी पवित्र माझ्यात राहायला आलं आहे." लवकरच तिला कळलं की ती बाळाची वाट पाहत आहे.

खुदीराम घरी आले आणि त्यांनी तिची गोष्ट ऐकली, तेव्हा त्यांनी तिला गयेतलं आपलं स्वप्न सांगितलं. दोघांनी एकमेकांचे हात धरले आणि आश्चर्याने हसले. "आपलं बाळ ही देवाची देणगी आहे," खुदीराम हळूच म्हणाले. पुढचे महिने चंद्रमणीने विश्रांती घेतली, प्रार्थना केली आणि तिला शांत, आनंदी वाटत राहिलं. पोटात वाढणाऱ्या बाळासाठी ती अनेकदा गाणी गुणगुणायची आणि त्याच्याशी प्रेमाने बोलायची.

हिवाळ्याच्या शेवटी एका थंड, लख्ख सकाळी, त्यांच्या घरातल्या एका छोट्या, साध्या खोलीत बाळाचा जन्म झाला. तो शांत छोट्या चेहऱ्याचा एक निरोगी, सुंदर मुलगा होता. चंद्रमणीने त्याला जवळ धरलं आणि आनंदाने त्याच्याकडे पाहत राहिली. तिच्यासोबत थांबलेली धनी हसली आणि टाळ्या वाजवू लागली. "बघ त्याच्याकडे!" ती म्हणाली. "तो सकाळच्या सूर्यासारखा तेजस्वी आहे!"

खुदीरामांनी आपल्या मुलाकडे पाहिलं आणि त्यांना आपलं स्वप्न आठवलं. गयेत पाहिलेल्या देवाच्या प्रेमळ रूपावरून त्यांनी बाळाचं नाव गदाधर ठेवलं. नव्या बाळाचं स्वागत करायला सारं गाव आलं. शेजाऱ्यांनी गूळ-तांदळाच्या मिठाया आणल्या आणि छोटी मुलं दारातून बाळाला डोकावून पाहू लागली. घर हास्याने आणि आशीर्वादांनी भरून गेलं.

गदाधर मोठा होऊन एक आनंदी, प्रेमळ मुलगा झाला, जो गोड गायचा आणि सगळ्यांना हसवायचा. लहान असताना त्याला पावसाळ्यातल्या काळ्या ढगांवरून उडणारे पांढरे बगळे पाहायला खूप आवडायचं, आणि त्यांच्या सौंदर्याने त्याचं मन आनंदाने भरून जायचं. पुढे तो मोठा झाल्यावर जग त्याला श्री रामकृष्ण म्हणून ओळखू लागलं, एक महान संत, ज्यांनी शिकवलं की देव प्रत्येकाच्या हृदयात राहतो.

पण चंद्रमणीसाठी तो नेहमी तिचा छोटा गदाई होता, ती त्याला याच गोड नावाने हाक मारायची. ती स्वतःच्या हाताने त्याला दूध-भात भरवायची आणि संध्याकाळी गोष्टी सांगायची. आणि कधी कधी त्याला शांत झोपलेलं पाहताना तिला छोट्या मंदिरातला तो मऊ प्रकाश आठवायचा. त्या दिवशी जाणवलेल्या त्याच उबेने आणि आश्चर्याने तिचं मन भरून यायचं.

कामारपुकुरमध्ये रोज संध्याकाळी चंद्रमणी मातीची एक छोटी पणती लावून मुलाच्या बिछान्याजवळ ठेवायची. तिचा सोनेरी प्रकाश मातीच्या भिंतींवर मंद लुकलुकायचा. बाहेर तळ्यांत बेडूक गायचे आणि भातशेतांवर चांदण्या उगवायच्या. आत एक आई आपल्या बाळाजवळ शांत बसलेली असायची, प्रेमाने आणि कृतज्ञतेने भरलेली.

बाळा, चंद्रमणीने तिच्या बाळाचं स्वागत केलं तसंच आम्हीही लवकरच आनंदाने आणि आश्चर्याने तुझं स्वागत करू. आपलं घर आत्ताच तुझ्यासाठी प्रेमाने उजळलं आहे.

पुढची गोष्ट वाचा →घाटाच्या पायऱ्यांवर कबीर

संत आणि वैज्ञानिक मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 4–8 वर्षांची मुले

स्रोत: संत आणि वैज्ञानिक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

ग्रामीण बंगालमधलं कामारपुकुर हे गाव श्री रामकृष्णांचं, म्हणजेच गदाधराचं, जन्मस्थान आहे, आणि त्यांच्या जन्माचे पारंपरिक वृत्तांत स्वामी सारदानंद यांच्या 'श्री रामकृष्ण, द ग्रेट मास्टर' या ग्रंथात संकलित आहेत. त्यात खुदीरामांच्या गयेतल्या स्वप्नाचं आणि घराशेजारच्या छोट्या शिवमंदिरात मैत्रीण धनीसोबत असताना चंद्रमणीला आलेल्या प्रकाशाच्या अनुभवाचं वर्णन आहे. मुलाच्या कार्यापासून सुरू होणाऱ्या अनेक संतकथांपेक्षा वेगळी, ही कथा आई-वडिलांसोबत आणि वाट पाहण्याच्या, प्रार्थनेच्या आणि पोटातल्या बाळासाठी गुणगुणण्याच्या महिन्यांसोबत राहते. म्हणूनच बाळाची वाट पाहण्यातलं शांत पावित्र्य जपणारी ही कथा गरोदरपणासाठी सर्वात योग्य कथांपैकी एक आहे.

पश्चिम बंगालच्या हुगळी जिल्ह्यातील कामारपुकुर आज एक शांत तीर्थगाव आहे. कुटुंबाचे साधे घर, छोटे युगी शिव मंदिर आणि हालदारपुकुर तळे पाहायला हजारो लोक येतात, विशेषतः फाल्गुन महिन्यात (फेब्रुवारी किंवा मार्च) श्री रामकृष्णांच्या जयंतीला, जी रामकृष्ण मठ आणि मिशन साजरी करतात. श्री शारदा देवींचे जन्मगाव जयरामबाटी काही किलोमीटरवरच आहे, आणि भाविक अनेकदा दोन्ही गावे एकत्र पाहतात. बंगाली भक्तिगीते आणि नाटके चंद्रमणीचा कोमलपणा आणि उदार स्वभाव पुन्हा सांगतात, जो तिच्या स्वयंपाकघरात सोबत असलेल्या शेजाऱ्यांनी लक्षात ठेवला. होणाऱ्या आईसाठी ही एका आईचा अनुभव विस्मयाने जपण्याची गोष्ट आहे — आणि आठवण करून देते की गर्भारपणातील भावना लक्ष देण्यासारख्या आणि वाटून घेण्यासारख्या आहेत.

बाळासोबत विचार करा

बाळ येईल त्या दिवशी तुमचं घर कसं वाटावं असं तुम्हाला वाटतं?

संकल्प: मी माझ्या बाळाचं आश्चर्याने, आनंदाने आणि प्रेमाने भरलेल्या घरात स्वागत करते.

पात्रे

चंद्रमणी
— भक्तिमान मनाची, गावातली एक प्रेमळ आई.
खुदीराम
— आनंदी स्वप्न पाहणारे एक प्रामाणिक वडील.

बोध

प्रेम आणि प्रार्थनेने भरलेलं घर मोठ्या आशीर्वादांचं स्वागत करतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, तू आपल्या घरात येणारा प्रकाश आहेस, आणि आम्ही आनंदाने तुझी वाट पाहत आहोत.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

खुदीरामांना गयेत कसलं स्वप्न पडलं?

स्रोत: श्री रामकृष्णांच्या जन्माचे पारंपरिक वृत्तांत, जसे स्वामी सारदानंद यांच्या 'श्री रामकृष्ण, द ग्रेट मास्टर' मध्ये

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 40व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

कामारपुकुरमधला चंद्रमणीचा प्रकाश ही गोष्ट काय शिकवते?

चंद्रमणीचे शांत आश्चर्याचे महिने आणि तिने केलेलं आनंदी स्वागत, तुम्ही आपल्या बाळाला भेटण्याआधीच्या या शेवटच्या दिवसांसारखंच आहे. तिची कथा प्रत्येक जन्मातल्या पावित्र्याचा उत्सव साजरा करते.

कामारपुकुरमधला चंद्रमणीचा प्रकाश गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 40 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा