Ramayana · दिवस 274 · आठवडा 40
त्रिजटेचं प्रेमळ स्वप्न
अशोकवनात पहारेकरणी कुरकुर करत असताना सीता धीराने रामाची वाट पाहते. वृद्ध त्रिजटेच्या मनाला सीतेचा सौम्य धीर भिडतो.
गोष्टीचे तात्पर्य: चांगुलपणा आणि धीर कठोर मनालाही मऊ करू शकतात.
या गोष्टीत
- पात्रे
- सीता, त्रिजटा, पहारेकरणी
- मूळ ग्रंथ
- रामायण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 274 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 40 · ७ पैकी दिवस 1
- तिमाही
- तिमाही 3
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 40: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- त्रिजटेचं प्रेमळ स्वप्न
- मंत्र
- विष्णुसहस्रनाम
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
वाल्मीकी रामायणाच्या सुंदरकांडात त्रिजटेच्या स्वप्नाची कथा आहे, आणि परंपरा तिला सीतेची आशा जिवंत ठेवणारी प्रेमळ सोबत म्हणून मान देते. तिची शांत सोबत, वाट पाहण्याच्या शेवटच्या आठवड्यांत होणाऱ्या पालकांना लागणाऱ्या आधारासारखीच आहे. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की विश्वासू माणसांकडून मिळणारा दिलासा चिंता कमी करू शकतो.
धीर धर, माझ्या मुली. तो येतो आहे.
लाल-नारिंगी फुलांनी भरलेल्या एका वनात, एका अशोकाच्या झाडाखाली सीता वाट पाहत बसली होती. ते वन लंकेत होतं, रामापासून समुद्रापलीकडे खूप दूर. राजा रावणाने तिला तिथे आणलं होतं, आणि कितीतरी महिने ती त्याच साध्या पिवळ्या वस्त्रात त्या झाडाखाली बसून होती. तिच्यासाठी आणलेलं पक्वान्न ती खात नसे. ती फक्त रामाचा विचार करायची, आणि एक शांत, स्थिर आशा धरून होती: तो नक्की येईल.
तिच्या भोवती रावणाने अनेक पहारेकरी ठेवले होते. त्या उंच, मोठ्याने बोलणाऱ्या राक्षसी स्त्रिया होत्या, आणि सीतेने आशा सोडावी असं करायला त्यांना सांगितलं होतं. म्हणून रोज त्या तिच्याशी वाद घालायच्या, कुरकुर करायच्या आणि तिला एकटं वाटावं असा प्रयत्न करायच्या.
"राम तुला इथे कधीच शोधू शकणार नाही," त्या म्हणायच्या. "समुद्र खूप मोठा आहे. विसरून जा त्याला."
सीता खाली नजर ठेवून ऐकायची. ती वाद घालायची नाही. ओरडायची नाही. फक्त अगदी हळूच म्हणायची, "मी रामाची वाट पाहीन." आणि वाट पाहत राहायची.
पण त्या पहारेकऱ्यांमध्ये एक वेगळी होती. तिचं नाव होतं त्रिजटा. ती वृद्ध आणि शहाणी होती, केसांत पांढऱ्या बटा आणि डोळ्यांभोवती मायाळू सुरकुत्या. ती सीतेशी वाद घालायची नाही. उलट, ती रोज रोज तिला पाहत राहायची, आणि तिचं मन मऊ होत गेलं. सीता किती धीराची आहे, किती स्थिर आहे, किती खरी आहे, हे तिने पाहिलं.
एका रात्री त्रिजटा दचकून जागी झाली. तिला इतकं लख्ख, स्पष्ट स्वप्न पडलं होतं की ते आपल्याजवळच ठेवणं तिला जमलं नाही.
सकाळी, बाकीच्या पहारेकरणींनी कुरकुर सुरू केली, तेव्हा त्रिजटा उभी राहिली आणि तिने हात वर केला.
"थांबा," ती म्हणाली. "या बाईला शांततेत राहू द्या. काल रात्री मी काय पाहिलं ते ऐका."
बाकीच्या चकित होऊन गप्प झाल्या.
"मला स्वप्न पडलं," त्रिजटा म्हणाली, "की राम पांढरी शुभ्र वस्त्रं घालून, गळ्यात फुलांच्या माळा घालून आहेत. हजार पांढऱ्या हंसांनी ओढलेल्या हस्तिदंती रथातून ते आकाशातून येताना मी पाहिले. त्यांच्या शेजारी लक्ष्मण तेजाने झळाळत होते. आणि मी सीतेलाही पाहिलं, तीही पांढऱ्या वस्त्रात, समुद्राकाठच्या एका पांढऱ्या डोंगरावर बसलेली. ती रामाला भेटायला उठली, आणि सूर्य-चंद्र तिच्या हातात होते."
पहारेकरणींनी अस्वस्थपणे एकमेकींकडे पाहिलं.
"मी हेही पाहिलं," त्रिजटा पुढे म्हणाली, "की हे सारं बेट मंद आणि शांत झालं, जणू एक मोठा अहंकार संपला. असं स्वप्न म्हणजे एक संदेश असतो. या बाईचा चांगुलपणा तिचं रक्षण करतो आहे. तिच्याशी प्रेमाने वागा. तिची क्षमा मागा. ती सौम्य आहे, ती क्षमा करेल."
एकेक करून पहारेकरणी गप्प झाल्या. काहींनी आपल्या हातांकडे खाली पाहिलं. मग हळूहळू त्या दूर निघून गेल्या, आणि कित्येक दिवसांत पहिल्यांदाच सीतेला शांतता मिळाली. एका प्रेमळ आवाजाने सारी बाग बदलू शकते.
आजी नातवंडाजवळ बसते तशी त्रिजटा तिच्या शेजारी अगदी जवळ, शांतपणे बसली. कोणी शेजारी बसलं की वाट पाहणं हलकं होतं.
चमकणाऱ्या डोळ्यांनी सीता तिच्याकडे वळली. "हे खरं आहे, त्रिजटे? तुला खरंच असं स्वप्न पडलं?"
"हो, माझ्या मुली," त्रिजटा म्हणाली, आणि तिने आपल्या खरखरीत, उबदार हातात सीतेचा हात घेतला. "आणि अजून आहे. काल संध्याकाळी तुझ्या झाडाजवळ मी पाहिलं की तुझा डावा डोळा फडफडला, तुझा डावा हात थरथरला, आणि तुझ्या वरच्या फांदीवर एक छोटा पक्षी गायला. आमच्या देशात स्त्रीसाठी हे शुभ शकुन मानतात. याचा अर्थ चांगली बातमी येते आहे."
सीतेने मान लववली. कित्येक दिवसांनी ती पहिल्यांदा मनापासून हसली.
"तू माझ्याशी किती प्रेमाने वागलीस," ती हळूच म्हणाली. "सगळे माझ्या विरोधात होते, तेव्हा तू माझ्या शेजारी उभी राहिलीस."
"तू आम्हा सगळ्यांशी प्रेमाने वागलीस," त्रिजटा म्हणाली. "तुझ्याशी वाईट वागणाऱ्यांशीसुद्धा. तू एकदाही रागाने उत्तर दिलं नाहीस. म्हणूनच तुझ्यावर प्रेम केल्याशिवाय मला राहवलं नाही." सौम्यतेला सौम्यतेने उत्तर मिळालं की त्याचं प्रेम होतं.
त्या दिवसापासून, वाट पाहून सीता थकायची तेव्हा त्रिजटा येऊन तिच्याजवळ बसायची. ती तिला जुन्या गोष्टी सांगायची. सीतेचे लांब केस बोटांनी विंचरायची. ती म्हणायची, "धीर धर, माझ्या मुली. तो येतो आहे."
आणि ती बरोबर होती. थोड्याच दिवसांनी हनुमान नावाचा एक वानर रामाची अंगठी आणि प्रेमाचा निरोप घेऊन हळूच वनात शिरला. नंतर स्वतः राम समुद्र ओलांडून आले, आणि सीता-राम पुन्हा एकत्र आले. शेवटी ते अयोध्येला घरी निघाले, तेव्हा सीता त्रिजटेला विसरली नाही. तिने प्रेमाने तिचे आभार मानले आणि बागेतली ती प्रेमळ जी, जिने तिच्या आशेला सोबत दिली, म्हणून तिची नेहमी आठवण ठेवली.
अशोकाच्या झाडाखाली, त्या दोघी जिथे एकत्र बसल्या होत्या त्या गवतावर, लाल फुलं एकेक करून झरत राहिली.
बाळा, तुझ्या स्वतःच्या शांत बागेत तू वाट पाहत असताना, उबदार हात तुझा हात धरून आहेत आणि एक हळुवार आवाज म्हणतो आहे, सगळं ठीक आहे.
रामायण मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: रामायण, Sundara कांड · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
त्रिजटेचं स्वप्न वाल्मीकी रामायणाच्या सुंदरकांडातलं आहे, जिथे सीता लंकेच्या अशोकवनात वाट पाहते, आणि ही प्रेमळ वृद्ध पहारेकरीण अनेक प्रादेशिक रामायणांत आणि रामलीलांत प्रेमाने आठवली जाते. सुंदरकांडातल्या बहुतेक कथा हनुमानाच्या प्रवासाभोवती फिरतात. ही कथा एका अनपेक्षित मैत्रिणीकडे वळते: सीतेच्या धीराने मऊ झालेली त्रिजटा पांढऱ्या हंसांनी ओढलेल्या रथातून येणाऱ्या रामाचं स्वप्न सांगून बाकीच्या पहारेकरणींना गप्प करते. मग चांगली बातमी येईपर्यंत ती आजीसारखी सीतेजवळ बसते, तिचे केस विंचरते आणि गोष्टी सांगते. गरोदरपणात वाचायला ही दिलासा देणारी कथा आहे, जी आठवण करून देते की उबदार हात आणि प्रेमळ शब्द अनेकदा आपल्याला सगळ्यात जास्त गरज असते तेव्हाच येतात.
बाळासोबत विचार करा
वाट पाहण्याच्या काळात माझ्या शेजारी बसणारी माझी त्रिजटा कोण होती, आणि मी तिचे आभार कसे मानू?
संकल्प: मी धीराने आणि श्रद्धेने वाट पाहते, आणि माझ्या भोवती प्रेमळ साथीदार आहेत.
आशीर्वाद: माझ्या लाडक्या बाळा, खोलीतला प्रेमळ आवाज होण्याचं धैर्य तुझ्यात नेहमी असो, आणि लांबच्या वाट पाहण्यातही तुला आशा सापडो.
पात्रे
- सीता
- — वाट पाहताना धीराची आणि सौम्य.
- त्रिजटा
- — जिचं मन प्रेमळ होतं अशी एक पहारेकरीण.
- पहारेकरणी
- — प्रेमळपणा बोलतो तेव्हा त्या गप्प होतात.
बोध
चांगुलपणा आणि धीर कठोर मनालाही मऊ करू शकतात.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, मी धीराने आणि आनंदाने तुझी वाट पाहते आहे. तू नेहमी खोलीतला प्रेमळ आवाज हो.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
सीतेला मदत करायला त्रिजटेने काय केलं?
स्रोत: वाल्मीकी रामायण, सुंदरकांड (त्रिजटेचं स्वप्न)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 40व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- राम आणि नदी पार · दिवस 136
अशीच गोष्ट
राम आणि नावाड्यांचा प्रमुख गुह यांची मैत्री रामायणात दर्जाचा प्रत्येक फरक ओलांडणारं प्रेमाचं नातं म्हणून सांगितली आहे. आईच्या शांत मनावरच्या अभ्यासानुसार स्थिर मैत्री हा दिलाशाचा खरा स्रोत असतो, आणि परंपरेत गंगामाईला प्रवाशांची रक्षणकर्ती मानलं जातं.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
त्रिजटेचं प्रेमळ स्वप्न ही गोष्ट काय शिकवते?
वाल्मीकी रामायणाच्या सुंदरकांडात त्रिजटेच्या स्वप्नाची कथा आहे, आणि परंपरा तिला सीतेची आशा जिवंत ठेवणारी प्रेमळ सोबत म्हणून मान देते. तिची शांत सोबत, वाट पाहण्याच्या शेवटच्या आठवड्यांत होणाऱ्या पालकांना लागणाऱ्या आधारासारखीच आहे. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की विश्वासू माणसांकडून मिळणारा…
त्रिजटेचं प्रेमळ स्वप्न गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 40 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.